I OZ 582/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 486/19 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 14 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 486/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek J. D. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2022 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 4 marca 2020 r. została oddalona skarga skarżącego na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 14 czerwca 2019 r. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt I OZ 909/20 oddalił zażalenie wniesione na to postanowienie. W piśmie z dnia 27 czerwca 2022 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Wniosek ten został oddalony postanowieniem z dnia 12 lipca 2022 r. Następnie zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało odrzucone postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r., z uwagi na wniesienie zażalenia po upływie terminu do tego przewidzianego. W piśmie z dnia 12 września 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2022 r., wskazując że postanowienie to zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 20 lipca 2022 r. Jednakże, pracownik Kancelarii omyłkowo wpisał w kalendarzu kancelarii, że postanowienie to zostało odebrane w dniu 21 lipca 2022 r. Stąd zażalenie wysłane zostało w dniu 28 lipca 2022 r., tj. w błędnej ocenie pełnomocnika skarżącego w ostatnim dniu terminu do złożenia zażalenia. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że skarżący nie może ponosić konsekwencji błędu ze strony pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Tym bardziej, że już wcześniejszy pełnomocnik nie dopełnił swoich obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że skarżący nie wykazał fundamentalnej przesłanki, umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2022 r. Zdaniem Sądu błędne wpisanie przez pracownika Kancelarii w kalendarzu Kancelarii daty odbioru postanowienia z dnia 12 lipca 2022 r. świadczy o zaniedbaniu pełnomocnika skarżącego, uniemożliwiając tym samym przywrócenie terminu skarżącemu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2022 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie spełnił wszystkich przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku właściwie ocenił, że podniesione przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Prawidłowo w tym zakresie Sąd I instancji stwierdził, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowej przez tego pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Także działania pracowników kancelarii rozciągają się na samego pełnomocnika, bowiem fachowy pełnomocnik zobowiązany jest w taki sposób zorganizować pracę prowadzonej przez siebie kancelarii, aby z powodu jego nieobecności, czy powierzenia prowadzenia spraw jej pracownikom reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy w kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. Powyższe oznacza, że omyłkowe odnotowanie przez pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącego w kalendarzu kancelarii terminu odbioru postanowienia z dnia 12 lipca 2022 r., skutkujące wniesieniem zażalenia na to postanowienie po terminie, obciąża profesjonalnego pełnomocnika i okoliczność ta nie stanowi braku winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.