III FZ 645/25
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2026-03-05
Skład orzekający: Anna Dalkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, w którym strona domaga się zwolnienia od opłaty ze względu na trudną sytuację materialną, podlega oddaleniu, jeśli strona nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, w którym strona domaga się zwolnienia od opłaty ze względu na trudną sytuację materialną, podlega oddaleniu, jeśli strona nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przypadku trudnej sytuacji materialnej strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Niewykonanie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia skutkuje jego odrzuceniem.Stan faktyczny
Przewodniczący Wydziału WSA wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący wniósł zażalenie, domagając się zwolnienia od wpisu ze względu na trudną sytuację materialną, stan zdrowotny, podeszły wiek i niepełnosprawność. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 469/25 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 22 lipca 2025 r., nr SKO.4140.215.786.2025 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia oddalić zażalenie
1.1. Zarządzeniem z 2 października 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 469/25 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał J. K. (dalej: "Skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie w kwocie 100 zł, stosownie do art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej: "Rozporządzenie").
1.2. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący, wskazując że wnosi o zwolnienie od uiszczenia wpisu w całości ze względu na trudną sytuację materialną, stan zdrowotny, podeszły wiek oraz niepełnosprawność. Skarżący wskazał, że z uwagi na stan zdrowia oraz stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
2.2. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, sprzeciw od postanowienia, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy zażalenia, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia.
Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w Rozporządzeniu, którego § 1 – będący podstawą wydania zarządzenia objętego zaskarżeniem – stanowi, iż wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi określoną procentowo część wartości przedmiotu zaskarżenia w zależności od jej wysokości.
2.3. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określa prawidłowo kwotę wpisu, precyzuje podstawę prawną żądania, zakreśla termin do uiszczenia opłaty sądowej i wskazuje rygor niezastosowania się do wezwania. Tym samym, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie prawidłowo wzywał skarżącego, przedmiotowym zarządzeniem do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, a wpis został określony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Słusznie wskazano na podstawę art. 220 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. oraz zasadnie określono rygor niewykonania wezwania – jest nim odrzucenie skargi. Właściwie określono również termin na jego wykonanie.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny informacyjnie wskazuje, że wobec trudnej sytuacji materialnej i finansowej strona postępowania sądowoadministracyjnego może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten może być złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym toczy się postępowanie wywołane wniesioną skargą.
2.4. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. oddalił zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło