II SA/Wa 235/05

WyrokWSA w Warszawie2005-05-31

Skład orzekający: Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej świadczenie przedemerytalne, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA z powodu ujawnienia po wydaniu decyzji okoliczności (współwłasność gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha przeliczeniowe) istniejących w dniu wydania decyzji, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które istniały już w dniu wydania decyzji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o przyznaniu J. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Po wydaniu tej decyzji ujawniono, że skarżąca jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, co zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi przesłankę do odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej, a tym samym prawa do świadczenia przedemerytalnego. Na tej podstawie Wojewoda stwierdził nieważność decyzji przyznającej świadczenie, a Minister Gospodarki i Pracy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała te rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki i Pracy oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...]. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesorzy WSA Jacek Fronczyk, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Marcin Błach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. znak [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Z. z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] orzekającej o przyznaniu J. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego od [...] lipca 2004 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w art. 37k ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu podał, że p. J. M. wnioskiem z dnia 30 lipca 2004 r. skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. wystąpiła o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] Starosta Z. orzekł o przyznaniu wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] lipca 2004 r., w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 37k ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W dniu 2 sierpnia 2004 r. do siedziby Powiatowego Urzędu Pracy, Filii w O. wpłynęło zaświadczenie z Urzędu Gminy w L. stwierdzające, że p. J. M. jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (udział 4/18). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), status osoby bezrobotnej nie może być przyznany osobie, która jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Wobec tego, że p. J. M. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego i z tego tytułu - jako osoba nieposiadająca statusu osoby bezrobotnej - nie mogła nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego, Starosta Z. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...], przyznającej p. J. M. prawo do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda [...], powołując art. 156 § 1 ust. 2 kpa, stwierdził nieważność decyzji Starosty Z. Minister Gospodarki i Pracy, rozpatrując odwołanie p. J. M. od decyzji Wojewody [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, uznając, że decyzja Wojewody [...] jest słuszna i zgodna z przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. domagała się uchylenia powyższych decyzji zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001). Zarzucała także naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające uznały bowiem, że jako współwłaścicielce gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha, nie przysługuje jej prawo do świadczenia przedemerytalnego, podczas gdy współwłasność gospodarstwa rolnego stanowi przesłankę do pozbawienia prawa do tego świadczenia, jeżeli udział we współwłasności przekracza 2 ha przeliczeniowe. Tymczasem gospodarstwo rolne, którego współwłaścicielem o udziale 4/18 jest skarżąca, ma powierzchnię [...] ha. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn, całkowicie odmiennych, aniżeli podnosiła skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej skargi nie będąc związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednak sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, to daje to podstawę organowi do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stanowi natomiast podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że po wydaniu przez Starostę Z. decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], o przyznaniu J. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego, w dniu [...] sierpnia 2004 r. ujawnione zostało, że skarżąca jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Bezspornym jest również, że na tej podstawie, na wniosek Starosty Z., Wojewoda [...] wydał decyzję (utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Gospodarki i Pracy) o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty Z. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Proste zestawienie treści zaskarżonych decyzji z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło