III SA/Wa 758/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-31
Skład orzekający: sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia NSA Krystyna Chustecka, sędzia NSA Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Finansów uchylające postanowienie Wojewody i uznające za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparte na braku wskazania konkretnej decyzji lub przepisu prawa jako podstawy prawnej tytułu wykonawczego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał stanowisko Ministra Finansów za uprawnione. Podkreślono, że egzekucja administracyjna wymaga spełnienia przesłanek z art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tytuł wykonawczy musi wskazywać podstawę prawną egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Brak wskazania konkretnej decyzji, postanowienia lub przepisu prawa, a jedynie powołanie się na wynik kontroli, stanowi podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji. Sąd uznał również, że odsetki od tych należności są nienależne, a ich egzekucja niedopuszczalna, z uwagi na brak odpowiednich regulacji prawnych.Stan faktyczny
Starostwo Powiatowe w S. złożyło zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego Wojewody. Wojewoda nie uwzględnił zarzutów, jednak Minister Finansów, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie Wojewody i uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji za zasadny, wskazując na brak konkretnej podstawy prawnej w tytule wykonawczym. Wojewoda zaskarżył postanowienie Ministra Finansów do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Starostwa Powiatowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Wojewodę [...]. W toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany – Starostwo Powiatowe w S. – złożył zarzuty uzasadnione zaistnieniem przesłanek z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) – dalej powoływanej jako : u.p.e.a.
Wojewoda [...] ,wierzyciel,postanowieniem z dnia [...]marca 2003 r. o nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., nieuwzględnił zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów.
Po rozpatrzeniu zażalenia Starostwa Powiatowego w S. na postanowienie wierzyciela - Wojewody [...], Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. uchylił zaskarżone postanowienie i uznał za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W podstawie prawnej organ podatkowy powołał się na przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 i art. 34 u.p.e.a.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że na realizację zadań nałożonych na powiat na mocy przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 1999 r., Nr 66, poz. 725 z późn. zm.) powiaty otrzymują z budżetu państwa dotacje celowe, o których mowa w art. 8 pkt 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003 (Dz.U. Nr 150, poz. 983 z późn.zm.). Na podstawie przepisów art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r., Nr 15, poz. 148 z późn. zm.), jak również przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu i terminów opracowania planów finansowych zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawamo oraz przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego dotoacji celowych na realizację tych zadań (Dz. U. Nr 100, poz. 1077 z późn. zm.) oraz § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wykonywania budżetu państwa - organ uznał, że zrealizowane dochody przez Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny w S. podlegają przekazaniu do budżetu państwa.
Powołując się na przepis art. 34 § 1 i art. 3 § 1 u.p.e.a. Minister Finansów argumentował, że z uwagi na to, że w wystawionym przez Wojewodę tytule wykonawczym nie przywołano konkretnej decyzji lub konkretnego postanowienia organu,nie wypowiedział się w sprawie wymagalności całej należności objętej tytułem wykonawczym brak jest podstaw do dochodzenia należności na podstawie tego tytułu wykonawczego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane powyżej postanowienie Ministra Finansów Wojewoda [...] zarzucił organowi, iż zaskarżone postanowienie wydał z naruszeniem przepisów art. 2 § 1 pkt 1b (obecnie art. 2 § 1 pkt 3) oraz art. 3 § 1 u.p.e.a.
W motywach skargi podniesiono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanownieniem z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] stwierdził niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego przez Wojewodę tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w O. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia uznał, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie spornego tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2002 r., nr [...] jest dopuszczalne po wyeliminowaniu przez wierzyciela drobnych nieścisłości, dotyczących m.in. wskazania jako organu egzekucyjnego w pozycji 8 tytułu Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. zgodnie z art. 19 §1 u.p.e.a. oraz wskazania w poz. 41 tytułu – inna podstawa prawna egzekucji administracyjnej – prawidłowego aktu normatywnego. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1998 r. FPS 18/98 (M.Podatk. 1998/2/40), w której uzasadnieniu Sąd wywiódł, że pojęcie "wyniku kontroli" musi być kwalifikowane jako czynność dotycząca stwierdzenia lub uznania obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Strona przytoczyła także pogląd Dyrektora Izby Skarbowej, zgodnie z którym w przypadku gdy "wynik kontroli" stwierdza obowiązek odprowadzenia do budżetu państwa – na rachunek dysponenta odpowiedniej części tego budżetu określonych dochodów - należności pieniężnych, a kontrolowana jednostka samorządu terytorialnego w zakreślonym w "wyniku kontroli" terminie tego obowiązku nie wypełniła, należy przyjąć, że "wynik kontroli" może być podstawą egzekucji tych należności jako należności pieniężnych pozostających we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej (art. 2 § 1 pkt 1b u.p.e.a.), które powinny być odprowadzone do budżetu bezpośrednio na mocy obowiązujących przepisów prawnych. Skarżący w pełni podziela przedstawioną wyżej argumentację i uważa, że istnieją podstawy do dochodzenia należności na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego znajdujące oparcie w art. 2 § 1 pkt 1b (obecnie art. 2 § 1 pkt 3) u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione wniósł o jej oddalenie.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2004 r. strona skarżąca wniosła – na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ustosunkowując się do wniosku skarżącego, w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2004 r. Minister Finansów zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje .
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.Nr 153,poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy -art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.).
Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Za uprawnione w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał stanowisko Ministra Finansów.
W szczególności, jak podkreśla, poddanie należności pieniężnej egzekucji administracyjnej uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w
art. 2 tej ustawy. Minister Finansów uznając, iż przedmiotowe należności znajdują się we właściwości rzeczowej Wojewody [...] stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 2 § 1 pkt 1b w zw. z art.3 § 1ww. ustawy.
Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy wówczas, gdy obowiązki te wynikają z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
Nie ma również wątpliwości co do kwestii,że tytuł wykonawczy winien wskazywać m. in. podstawę prawną prowadzonej egzekucji – art. 27 §1 pkt 6 upea., a więc akt prawny, gdy podstawą prawną egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki lub w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji
Nie przywołanie konkretnej decyzji lub konkretnego postanowienia organu albo nie wskazanie konkretnego przepisu prawa tylko poprzestanie na wyniku kontroli jako podstawie prawnej, stanowi o zasadności stanowiska o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.Minister Finansów stwierdził przy tym, że w wyniku kontroli sporządzonym [...].07.2001 r. przez inspektora kontroli skarbowej wskazano wprawdzie dochody uzyskane przez Starostwo Powiatowe w S., nie sformułowano jednak wniosków i wskazań dotyczących nieprawidłowości.
Nie budzi również wątpliwości stanowisko, że w ramach oceny wymagalności obowiązku wierzyciel powinien się wypowiedzieć nie tylko w zakresie należności głównej ale i odsetek z tytułu nieterminowego nieuregulowania tych należności. Przepisy ustawy o finansach publicznych, jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy nakładają tylko obowiązek odprowadzania tych dochodów, natomiast brak jest unormowań prawnych w przedmiocie naliczania i pobierania odsetek, przy czym jak podkreślił Minister Finansów, do należności tych nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
W związku z tym zasadnie stwierdzono , iż w świetle obowiązujących przepisów odsetki są nienależne, a egzekucja tych odsetek jest niedopuszczalna.
Minister Finasów wyjaśnił również, iż przywołane w skardze postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. nr [...] z dnia [...].01.2003 r. zostało wydane przed wydaniem postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, postanowienie to nie było znane Ministrowi w dacie wydania zaskarżonego postanowienia oraz, że zaistniały stan prawny wymagać będzie usunięcia powstałych rozbiezności.
Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło