II SA/Sz 72/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-05-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną przybudówkę, biorąc pod uwagę nabycie nieruchomości przez skarżących po dacie wykonania samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, następcy prawni nabywają prawa i obowiązki poprzednich właścicieli, co oznacza, że skarżący jako nowi właściciele odpowiadają za samowolę budowlaną wykonaną przed nabyciem przez nich nieruchomości. Wysokość opłaty legalizacyjnej wynika z przepisów ustawy Prawo budowlane i nie zależy od uznania organu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Po spełnieniu przez inwestorów (J. i A. S.) nałożonych obowiązków, nałożono na nich opłatę legalizacyjną. Skarżący wnieśli zażalenie, podnosząc, że nabyli nieruchomość po dacie wykonania rozbudowy i nie mogli jej dokonać. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o opłacie. Skarżący złożyli skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia z uwagi na zbyt wysoką opłatę w stosunku do ich możliwości finansowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 maja 2005r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005r. sprawy ze skargi J. i A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej o d d a l a skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Podczas przeprowadzonej w dniu [...]r. wizji lokalnej PINB w ustalił, że do istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na w/w nieruchomości dobudowana została przybudówka o wymiarach [...] m, bez stosownego pozwolenia właściwego organu.
Inwestor oświadczył, że rozbudowa została wykonana w [...]r., na dowód czego przedłożył organowi umowę z wykonawcą na wykonanie robót oraz faktury związane z przedmiotową rozbudową.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nałożył na A. i J. S. obowiązki w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Po spełnieniu przez inwestora nałożonych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 49, art. 59f i 59 g ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane , art. 123 kpa nałożył na J. i A. S. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł.
Na postanowienie zażalenie wnieśli zobowiązani do wniesienia opłaty legalizacyjnej J. i A. S, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i odstąpienie od nałożonej opłaty legalizacyjnej. Skarżący podnoszą, że w przeprowadzonym postępowaniu nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności nie wyjaśniono kto i kiedy dokonał przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego. Wskazują również na fakt, że stali się właścicielami przedmiotowej nieruchomości po roku [...], a więc w żaden sposób nie mogli dokonać rozbudowy budynku przed tą datą.
Wojewódzki Inwestor Nadzoru Budowlanego , postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że datę wybudowania obiektu ustalono na podstawie oświadczenia obecnych właścicieli, popartego dostarczonymi przez nich dowodami. Prawo do nieruchomości nabyli oni na podstawie aktu darowizny z dnia [...] r. rep. [...]. Zadaniem organu w przedmiotowej sprawie nie jest istotne na czyje zlecenie powyższe roboty zostały wykonane. W przypadku zbycia nieruchomości, miejsce strony postępowania zajmują jej następcy prawni (art. 30 KPA). Oznacza to, że nabywcy nieruchomości przejmują wszystkie prawa i obowiązki wynikające z faktu jej posiadania.
Ustalone okoliczności tj, samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego, oraz ustalenie daty jej wykonania w [...] roku, dają wystarczającą przesłankę do przyjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, umożliwiającego zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu.
Ustalenie kwoty opłaty legalizacyjnej nie zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Jej wysokość wynika z odpowiednich przepisów ustawy Prawo budowlane, dotyczących obiektów, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 49). Organ odwoławczy nie ma podstaw do jej zmiany lub zniesienia.
Skargę na powyższe postanowienie złożyli J. i A. S, z treści której wynika, że domagają się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uważają, że nałożona opłata jest za wysoka w stosunku do ich możliwości finansowych.
Wojewódzki Inwestor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja, czy też jak w tej sprawie postanowienie, nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź. przepisów postępowania administracyjnego.
Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego do sądu postanowienia są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r.. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Rozdział 5 tej ustawy, zatytułowany "Rozbudowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych", zawiera przepisy regulujące cały proces budowy, od jej rozpoczęcia aż do oddania do użytku zrealizowanej inwestycji. a także przepisy służące przeciwdziałaniu tzw. samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 tej ustawy samowolą budowlaną jest budowanie albo wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Niewątpliwie w ramach wykonywanych prac i do istniejącego budynku mieszkalnego dobudowano przybudówkę o wymiarach [...]r., która jest samowolą budowlaną w rozumieniu zacytowanego powyżej przepisu. Zmiana przepisów, która wprowadzona została ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80. poz. 718) od dnia 11 lipca 2003 r. umożliwia odstąpienie od nakazu bezwarunkowej rozbiórki tego obiektu i przeprowadzenie jego legalizacji. W tym też kierunku zostało poprowadzone postępowanie administracyjne. W efekcie, po spełnieniu przez skarżących szeregu warunków ustawowych, możliwym stało się zalegalizowanie spornej rozbudowy. Wobec tego wymierzono opłatę legalizacyjną zgodnie z przepisem art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ustalenia jej wysokości dokonano na podstawie przepisu art. 49 ust. 2 w związku z art. 59 f ust. 1 t j ustawy oraz w oparciu o dane wynikające z załącznika do niej.
Stwierdzić należy, że prawidłowo określono poszczególne elementy działania matematycznego, którego wynik stanowi wysokość opłaty legalizacyjnej: stawkę opłaty /s/ przyjęto w kwocie [...]zł., współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) - 2,0. współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) 1,0. Działanie matematyczne jest w tej sytuacji następujące: [...]. Prawidłowo zatem wysokość opłaty legalizacyjnej ustalono na kwotę [...] zł. Nie negując trudnej sytuacji materialnej skarżących podnieść należy, że w każdym przypadku, w którym możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej, wymierzona musi być oplata legalizacyjna. Zastrzeżenia można mieć jedynie do sposobu ustalenia przez ustawodawcę kategorii obiektów budowlanych, bez ich zróżnicowania w obrębie kategorii, co znacząco wpływa na wysokość opłaty legalizacyjnej niezależnie od wielkości obiektu budowlanego. Nie wpływa to jednak na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.
Uznając zatem, ze zaskarżona decyzja odpowiada prawu, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło