II SA/Wa 327/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bronisław Szydło Sędzia WSA - Adam Lipiński (spr.) Asesor WSA - Joanna Kube Protokolant: - Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...]; 1) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 2) zasądza od Ministra Gospodarki i Pracy na rzecz M. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie odmowy przyznania M. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 18 marca 2004 r. w sprawie sygn. akt: 3 II SA/Lu 804/03 oddalił skargę. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 18 kwietnia 2004 r. W dniu 14 lipca 2004 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek pełnomocnika M. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jako główną przyczynę skutkującą stwierdzenie nieważności decyzji wskazano rażące naruszenie prawa, polegające na wadliwej i dowolnej interpretacji przez organ okresu 18 miesięcy, zawartego w art. 23 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), sprowadzające się do uznania, że okres ten musi biec nieprzerwanie. Organ wszczął stosowne postępowanie, o czym powiadomił strony i w dniu [...] września 2004 r. wydał decyzję (Nr [...]) odmawiającą stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji, na podstawie art. 156 i art. 157 par. 1 i 2 oraz art. 158 par. 1 Kpa. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał na stan faktyczny sprawy, odpowiadający treści art. 37 lit. k i art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz podniósł, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny jej zgodności z prawem zarówno przez organ II instancji, jak i przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Lublinie. Od powyższej decyzji pełnomocnik M. K. wniósł odwołanie, w którym wnosił o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ II instancji - Minister Gospodarki i Pracy decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając zawartą w niej argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik M. K. wniósł o uchylenie w całości decyzji Ministra Gospodarki i Pracy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa poprzez błędne przyjęcie braku podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. oraz zarzucił naruszenie przepisu art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez błędne i dowolne uznanie, że wskazany w tym przepisie okres 18 miesięcy musi biec nieprzerwanie. W uzasadnieniu wskazywał nadto na spełnianie przez skarżącą przesłanek wymienionych a treści art. 37 lit. k ust. 1 , art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 23 wyżej wskazanej ustawy, co powinno skutkować przyznaniem jej świadczenia przedemerytalnego. Organ, w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie. Polemizując ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącej, wskazywał, że odmienna interpretacja przepisów nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji oraz wskazywał, że podnoszone w uzasadnieniu skargi przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz treść art. 25 ust. 11 tej ustawy nie dają podstaw do przechodzenia z jednego rodzaju świadczeń na inny i dlatego skarżąca nie mogła otrzymać świadczenia przedemerytalnego, bowiem po ponownej rejestracji powróciła do swojego poprzedniego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej zawartych. Istota rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sprowadza się do określenia zakresu pojęcia "sprawowania kontroli przez sądy administracyjne nad działalnością administracji" w rozumieniu przepisu art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i faktu dokonania już wcześniej takiej sądowej kontroli przedmiotowej decyzji administracyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a wiec faktu powagi rzeczy osądzonej - art. 170 i art. 171 wyżej wskazanych przepisów. W sprawie sygn. akt: 3 II SA/Lu 804/03, rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w dniu 18 marca 2004 r., kognicja Sądu obejmowała bezpośrednio ocenę legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. jak i ocenę legalności utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego M. K. Stosownie do treści przepisu art. 134 i art. 145 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrolę tę prowadzono niezależnie od granic wniosków i zarzutów stron. Dotyczyła ona nie tylko badania, czy występują uchybienia powodujące uchylenie decyzji, takie jak: naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik spraw, czy naruszenie prawa dające podstawę do wzruszenia postępowania, czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jakie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale także, co w niniejszej sprawie ma podstawowe znaczenie, analizowała sprawę pod kątem kwalifikowanych wad powodujących stwierdzenie nieważności decyzji, przewidzianej w treści przepisu art. 156 Kpa. W świetle art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Znaczenie powołanego na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, polega na jego wiążącej mocy, co do braku, po uprawomocnieniu się tego wyroku, podstaw do zarzucania decyzji Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale także jakiejkolwiek, będącej w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wadliwości tej decyzji. Dla prawnej oceny przedmiotowej sprawy pozostaje nadal aktualne, jakkolwiek powstałe pod rządami obecnie nieobowiązujących przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1381/97 (publikowane: w LEX: nr 47911), w którym przy okazji omawiania cech rażącego naruszenia prawa, Sąd określa także znaczenie jakie ma dla danej sprawy administracyjnej okoliczność jej uprzedniego rozpoznania przez sąd administracyjny. Inne, niepublikowane orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA 1746/02 z dnia 20 maja 2003 r. stwierdza, że: "Organ nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem NSA, oddalającym skargę, uznana została za zgodną z prawem". Warto tu także, w zakresie właściwego rozumienia treści art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przytoczyć fragment tezy 3 do tego przepisu, zawartej w publikacji: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 240. "Ratio legis komentowanego przepisu polega na tym, że gwarantuje ono zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy." Reasumując, należało uchylić zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., albowiem jakiekolwiek rozpatrywanie zagadnienia dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, poddanej uprzednio kontroli sądu administracyjnego nie jest możliwe. Z tych samych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ustosunkował się do podniesionego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu naruszenia prawa materialnego. Gdy do organu w dniu [...] lipca 2004 r. wpłynął wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego dla M. K., w wyżej opisanym stanie prawnym sprawy, Wojewoda [...] powinien wydać decyzję odmawiającą wszczęcia takiego postępowania na zasadzie art. 157 par. 3 Kpa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 132, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku. W zakresie kosztów postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z treścią par. 17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r. Nr 163, poz.1349 ze zm.).