II SA/Kr 303/02

WyrokWSA w Krakowie2005-05-30

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na zakup podręczników i zeszytów dla dziecka, argumentując, że dziecko pozostaje na wyłącznym utrzymaniu matki i to ona powinna wystąpić o pomoc, mimo że ojciec jest przedstawicielem ustawowym dziecka i jego władza rodzicielska nie została ograniczona?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie może odmówić przyznania zasiłku celowego na zakup podręczników i zeszytów dla dziecka, argumentując, że ojciec nie jest przedstawicielem ustawowym do wystąpienia o pomoc, jeśli jego władza rodzicielska nie została ograniczona. Ojciec, jako przedstawiciel ustawowy dziecka, ma prawo wystąpić o zasiłek celowy dla syna, a organy powinny rozpatrzyć taki wniosek merytorycznie. Odmowa przyznania zasiłku w tej części była nieuzasadniona i naruszała prawo.
Stan faktyczny
Skarżący A.C. wnioskował o przyznanie zasiłku celowego na opłaty związane z rachunkami oraz na zakup podręczników i zeszytów dla syna. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku na te cele, argumentując, że nie są to niezbędne potrzeby życiowe, a w przypadku podręczników, że dzieci pozostają na wyłącznym utrzymaniu żony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące odmowy pomocy dla dzieci. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku na podręczniki i zeszyty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego w kwocie 350 zł na zakup podręczników i zeszytów dla K. C., w pozostałej części skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Stanisław Biernat AWSA Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego w kwocie 350 / trzystu pięćdziesięciu / złotych na zakup podręczników i zeszytów dla K. C., II. w pozostałej części skargę oddala Pismem z dnia 5 września 2001 r. A.C. (zwany dalej skarżącym), które wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. w tym samym dniu, zwrócił się m. in. o przyznanie "zasiłku celowego w kwocie 2180 zł na najpilniejsze opłaty związane z zaległymi rachunkami za gaz, światło, telefon, a także koszty naprawy roweru", oraz przyznanie zasiłku celowego w kwocie 350 zł. na kupno podręczników i zeszytów dla syna K., który rozpoczął naukę w gimnazjum. Skarżący wnioskował by ten zasiłek wypłacić do rąk matki dziecka – M.C. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż jest legitymowany do żądania "udzielenia realnej pomocy materialnej", a w miesiącu sierpniu przyznano mu jedynie zasiłek w kwocie 100 zł. Wnosi o wydanie decyzji po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej z jego udziałem, gdyż dotychczas czyniono to zaocznie i negatywnie. "Ponownie oświadczam, że w przypadku negatywnej decyzji zmuszony będę skierować pozew o odszkodowanie przeciwko Gminie K. do Sądu Okręgowego, jak również zwrócić się ze skargą i prośbą do naczelnych organów Państwa Polskiego, któremu tyle lat wiernie i lojalnie służyłem. Z przeprowadzonej następnie w dniu 12.09.2001 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną i dwójką dzieci w jednym mieszkaniu. Jednak z żoną (która wraz z dziećmi zajmuje osobne pomieszczenie) pozostaje w faktycznej separacji i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (pozostaje na własnym utrzymaniu). Skarżący jest bezrobotnym zarejestrowanym w Powiatowym Urzędzie Pracy od [...].07.1996r. (od [...].01.1998r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych). Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. decyzją z dnia [...] września 2001 r., nr [...] , działając na podstawie art. 2 ust. 4, art. 3, art. 4 ust.1, art. 32 ust. 1 i 2, art. 36, art. 38 ust.1, art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. z 1998r. Dz.U. nr 64, poz.414 z późn zm.) odmówił udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego w kwocie 2180 na najpilniejsze opłaty związane z zaległymi rachunkami na gaz, światło, telefon, a także koszty naprawy roweru oraz zasiłku celowego w kwocie 350 zł na kupno podręczników i zeszytów dla syna K. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż odmowa przyznania zasiłku celowego na wskazane cele podyktowana jest tym, że w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej nie stanowią one niezbędnej potrzeby życiowej oraz niemożnością zaspokojenia wszystkich potrzeb życiowych osób ubiegających się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. "Również wniosek o zasiłek celowy na zakup podręczników i zeszytów dla syna K. nie może zostać uwzględniony z uwagi na fakt, że dzieci pozostają na wyłącznym utrzymaniu żony. W tej sytuacji o pomoc winna wystąpić żona." Wskazano także, że MOPR w K. przyznał skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności uznając ten cel za niezbędną potrzebę bytową, a nadto udzielono pomocy rzeczowej w postaci obuwia sportowego, bielizny pościelowej, bielizny osobistej, koca. Skarżący odwołał się od w/w decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W swoim odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji "Odmowa jest całkowicie bezprawna i jaskrawo sprzeczna z powołanymi na wstępie przepisami." Nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, jakoby przedstawione przez niego cele nie były jego najniezbędniejszymi potrzebami bytowymi. "Bezprawne i rażąco krzywdzące jest też odmawianie pomocy moim dzieciom pod pretekstem jakobym nie był legitymizowany do zwrócenia się o taką pomoc "ponieważ dzieci nie są na moim utrzymaniu." O pomoc społeczną może zwrócić się nawet osoba obca, a tym bardziej ojciec, którego prawa rodzicielskie nie zostały ograniczone, jestem tak samo ich przedstawicielem ustawowym jak ich matka. Próba wyłudzenia od matki dzieci (w początku października br. O tym. się dowiedziałem) oświadczenia, że takiej pomocy nie potrzebuje - a odsyłanie w zaskarżonej decyzji, aby się o taką pomoc ubiegała - jest dowodem perfidii z jaką się wobec mnie postępuje." Nadto żądał rozpatrzenia sprawy przez Kolegium po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej jego udziałem po umożliwieniu mu zapoznania się z aktami sprawy oraz statutem, regulaminem organizacyjnym oraz sprawozdaniem z wykonania budżetu za III kwartały br. MOPR w K. Wnosił także o przesłanie sygnalizacji do Wojewody [...] oraz Rady Miejskiej w K. o sposobie załatwiania jego spraw przez Dyrekcję MOPR w K. i szykanach wobec jego osoby. Nadto żądał przesłuchania świadków na okoliczność "przyczyn krzywdzących mnie i prawdę obiektywną stwierdzeń" zawartych w wywiadzie środowiskowym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium omówiło przebieg dotychczasowego postępowania w przedmiotowej sprawie oraz stan faktyczny sprawy. Podniesiono także, iż A.C. formułuje co miesiąc wnioski o pomoc pieniężną w różnej formie, wysokości i na różne cele. "W miarę posiadanych możliwości pomoc taka jest Panu A.C. udzielana. Trudna sytuacja materialna i życiowa Pana A.C. jest dobrze znana organom obydwu instancji. Organy te nie negują ani potrzeb strony wskazanych we wniosku o udzielenie pomocy, ani też faktu, że A.C. ma podmiotowe prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej." Niemniej jednak organ do spraw pomocy społecznej, z uwagi na brak środków na zabezpieczenie wszystkich potrzeb osób oczekujących pomocy, miarkuje udzielaną pomoc stosując ograniczenia w zakresie rozwoju, formy i rozmiaru przyznawanych świadczeń. Wskazano, iż skarżący objęty jest stałą i systematyczną pomocą społeczną świadczoną w różnych, dostępnych w danych warunkach formach. W szczególności w zakresie żądań objętych wnioskami A.C. otrzymał on we wrześniu 2001 r., tj. w okresie podjęcia zaskarżonej decyzji, oprócz bezpłatnych obiadów, również zasiłek celowy w kwocie 80 zł oraz pomoc rzeczową w postaci butów sportowych, koca, bielizny osobistej i pościelowej. "Comiesięcznie, od kilku lat, Pan A.C. otrzymuje wsparcie finansowe na takim samym poziomie, jak inne osoby w podobnej sytuacji." Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, iż sytuacja finansowa podmiotów udzielających pomocy społecznej w 2001r. była wyjątkowo trudna, gdyż przewidziane środki na realizację zadań zleconych nie zabezpieczały w pełni świadczeń o charakterze obligatoryjnym, a na zadania w postaci uznaniowych zasiłków okresowych w ogóle nie otrzymały środków finansowych. "Wszelka pomoc uznaniowa świadczona jest zatem z bardzo ograniczonych funduszy własnych. Natomiast liczba osób i rodzin dotkniętych bezrobociem i wymagających wsparcia finansowego sukcesywnie rośnie." Kolegium nie uznało także za zasadne uwzględnić wniosku skarżącego o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, ani też o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego. Podzieliło także pogląd, iż o pomoc dla syna winna wystąpić żona skarżącego, albowiem to ona sprawuje opiekę nad dziećmi. "Przede wszystkim jednak M.C. w dniu 17.09.2001 r. oświadczyła, że nie będzie korzystać z pomocy społecznej i nie upoważniła męża, aby w jej imieniu występował o taką pomoc dla dzieci. W przyszłości nie życzy sobie, aby pracownik socjalny kontaktował się z nią w podobnych sprawach." Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.C. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący powtórzył swoje zarzuty zawarte w odwołaniu skierowanym do SKO w [...] . Podnosi zwłaszcza, iż przyjęto bezzasadnie, że nie ma "prawa zwrócić się o taka pomoc bo dzieci nie są na moim utrzymaniu (...) a matka dzieci zrezygnowała z pomocy materialnej dla nich i złożyła takie oświadczenie - co nie jest zgodne z prawdą, ponieważ o ile wiem pracownicy MOPR próbowali wymusić takie oświadczenie, ale to się nie udało. Uważa, iż bezpodstawnie odmawia się mu wglądu do dokumentacji finansowej MOPR, chociaż powodem odmowy udzielenia świadczeń jest brak środków finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] - prawidłowość jej wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych. Przedmiotem postępowania w mniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była kwestia przyznania zasiłku celowego na wskazane przez wnioskodawcę cele. Zgodnie z brzmieniem art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Przepis ten bowiem upoważnia organ do przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela, (por. wyrok NSA z dnia 26.09.2000r., sygn. I SA 945/00) Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art.2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Sam rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art.2 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Na podstawie art. 13 cyt. ustawy gmina powinna udzielić schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania osobie tego pozbawionej. Przepis ten zakreśla podstawowe minimum niezbędnych potrzeb życiowych osób, które korzystają z pomocy społecznej. Jak wynika z analizy akt sprawy organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, w wyniku którego ustalona została sytuacja rodzinna, majątkowa i dochodowa skarżącego. Ustalono, iż skarżącego nie osiąga żadnego dochodu (z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) a kryterium dochodowe w stosunku do jego osoby wynosi 447 zł. Okoliczność ta umożliwia rozważenie wniosku o przyznanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, w ramach których organy gminy są zobowiązane zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jej mieszkańców. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest niewątpliwie determinowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Nie może ona dać więcej niż posiada. W sytuacji, kiedy środki są ograniczone, a potrzebujących wielu, jest rzeczą naturalną, iż gmina w pierwszej kolejności zaspokaja potrzeby osób o najniższych dochodach. Natomiast w przypadku osób znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej itp.) zakres udzielanej pomocy winien być zbliżony. Mając to na uwadze, ustawodawca w art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pozostawił ocenę tych potrzeb rozeznaniu gminy, używając w tym przepisie określenia "może zostać przyznany zasiłek celowy", (por. wyrok NSA z dnia 22.02.1995r., sygn. SA/Gd 2497/94) Co więcej organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokojone niezbędnie i w jaki sposób, (wyrok z dnia 17.04.2002, sygn. II SA/Gd 4332/01) Ponieważ ani przepisy art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1993 r. Nr 13, póz. 60), określające okoliczności, w których może być przyznany zasiłek celowy, ani też inne przepisy dotyczące udzielania pomocy ze środków opieki społecznej nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości, to wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku celowego są - z jednej strony -sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej, (por. wyrok NSA z dnia 12.01.1994r., sygn. I S. A. 1649/93) Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzuty skarżącego, iż odmowa przyznania zasiłku celowego jest nieuzasadniona w stosunku do jego potrzeb i oczekiwań - mają charakter subiektywny. Pomoc społeczna jest przyznawana w wysokości, którą ograniczają pozostające w dyspozycji organów środki finansowe. Nadto świadczenia z zakresu pomocy społecznej nie mają za zadanie zaspokajać wszelkich potrzeb podopiecznych. W szczególności zasiłek celowy może zostać przyznany jedynie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (zakupu lekarstw, żywności, ubrania, opału, drobnych napraw itp.). Stanowczo poza tą granicą leży żądanie skarżącego przyznania z zakresu pomocy społecznej zasiłku celowego w kwocie 2180 zł na pokrycie jego zobowiązań w opłatach mieszkaniowych (gaz,, światło, telefon) lub naprawę roweru. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to wprost przerzucenie kosztów związanych z utrzymaniem skarżącego (opłat za czynsz, światło gaz itp.) na państwo, tylko dlatego, że czasowo znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie pomocy społecznej oraz zwolnienie go z odpowiedzialności za utrzymanie siebie (swojej rodziny) i podejmowania w tym zakresie jakichkolwiek starań z jego strony. Pomoc społeczna udzielania przez państwo lub jednostki samorządu terytorialnego ma jedynie w sensie całościowym zabezpieczać minimum egzystencji osób, które ze różnych względów takiej pomocy wymagają oraz wspomagać je w wychodzeniu z takiej sytuacji życiowej, a nie wyręczać je w uiszczaniu ponoszonych opłat i zaciągniętych zobowiązań. Tym samym świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie wspomagać osoby z nich korzystające, a nie je utrzymywać - to jest bowiem podstawowym zadaniem każdego obywatela, który w tym zakresie winien przejawiać racjonalną aktywność w ramach swoich możliwości i współpracować z właściwymi instytucjami, w tym z organami pomocy społecznej. Także żądanie uregulowania zaległości w opłacaniu rachunku telefonicznego w zasadzie nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego na zasadzie art. 32 ustawy o pomocy społecznej z 1990r. Żądanie takie wyjątkowo tylko mogłoby być uzasadnione, w sytuacji, gdy korzystanie z telefonu wiązałoby się z koniecznością zapewnienia stałej opieki nad wnioskodawcą ze strony innej osoby nie zamieszkującej z nim, bądź też stałej opieki (pomocy) medycznej ze względu na stan zdrowia takiej osoby. Co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Jak wynika z akt sprawy we wrześniu 2001 r. skarżącemu przyznano bezpłatne obiady, zasiłek celowy w kwocie 80 zł oraz pomoc rzeczową w postaci butów sportowych, koca, bielizny osobistej i pościelowej. Skarżący objęty jest więc stałą pomocą społeczną, która wprawdzie w jego osobistym odczuciu jest niewystarczająca, lecz uznać ją należy za adekwatną do możliwości finansowych MOPR w K. Nie znajdują uzasadnienia także zarzuty skarżącego dotyczące prowadzonego postępowania administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym, w przeciwieństwie do postępowania sądowego, przewagę ma zasada pisemności. Stąd też w zasadzie całość materiału dowodowego w toku postępowania administracyjnego gromadzona jest przy pomocy pism i dokumentów. Skarżący również mógł w toku prowadzonego postępowania wnieść na piśmie dodatkowe uwagi i wskazać dodatkowe okoliczności. Dlatego też - zgodnie z zapisami art. 89 k.p.a. - rozprawę administracyjną organ prowadzący postępowanie przeprowadzi w każdym przypadku, gdy zapewni to przyśpieszenie lub uprowadzenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Żadna z tych przesłanek nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. A zatem samo żądanie przez skarżącego przeprowadzenia rozprawy, zwłaszcza, że swoje stanowisko mógł on przekazać również pisemnie oraz nie przeprowadzenie jej przez organ administracyjny nie stanowiło uchybienia procedurze administracyjnej i nie wpłynęło na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Całość materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie została zgromadzona i przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie było potrzebne do jej wyjaśnienia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w powyższym zakresie skarga A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2001r., nr [...] jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Podzielić należy natomiast argumentację skarżącego co do zarzutów dotyczących odmowy przyznania zasiłku celowego w kwocie 350 zł na zakup podręczników i zeszytów dla syna skarżącego - K. Brak jest podstaw dla odmowy przyznania takiego zasiłku ze względu na fakt, że dzieci pozostają na wyłącznym utrzymaniu żony i ona sprawuje nad nimi opiekę. W takiej sytuacji, zdaniem obu organów, o pomoc winna wystąpić żona skarżącego. Tymczasem zgodnie z brzmieniem art. 38 świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego, a nawet pomoc społeczna może być udzielana z urzędu. W konsekwencji z wnioskiem o udzielenie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup podręczników i zeszytów dla syna K. mógł wystąpić skarżący – A.C. jako przedstawiciel ustawowy. Tym samym nie można było odmówić udzielenia zasiłku celowego dla syna K. na wskazane wyżej cele tylko dlatego, że organy administracyjne błędnie uznały, iż skarżący nie mógł wystąpić z takim wnioskiem. Brak jest również w aktach oświadczenia M.C. z dnia 17.09.2001r., iż nie będzie korzystać z pomocy społecznej i nie upoważniła męża, aby w jej imieniu występował o taką pomoc dla dzieci oraz że w przyszłości nie życzy sobie, aby pracownik socjalny kontaktował się z nią w podobnych sprawach. W aktach znajduje się jedynie notatka służbowa z rozmowy odbytej z M.C., której nie można przypisać mocy dowodowej - oświadczenia M. C. Jak twierdzi sam skarżący jego władza rodzicielska nie została ograniczona, a więc mógł występować jako przedstawiciel ustawowy o zasiłek celowy dla swojego syna niezależnie od woli, czy zgody żony. Zwłaszcza, iż skarżący nie występował o taką pomoc w imieniu żony, lecz jako przedstawiciel ustawowy dziecka. Organy winny zatem rozpatrzeć złożony wniosek merytorycznie, przeprowadzając w tym zakresie odpowiednie postępowanie wyjaśniające, którego dotychczas nie przeprowadzono. Podsumowując stwierdzić należy, że odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup podręczników i zeszytów była nie uzasadniona, nastąpiło to z naruszeniem obowiązującego prawa administracyjnego. W konsekwencji działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego w kwocie 350 zł na zakup podręczników i zeszytów dla K.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło