III SA/Wa 492/05
WyrokWSA w Warszawie2005-05-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Marta Waksmudzka-Karasińska, Asesor WSA Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zawieszenie postępowania kontrolnego, oparty na toczącym się postępowaniu przed Radą Stowarzyszenia w sprawie interpretacji Układu Europejskiego, powinien zostać uwzględniony, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia Układu Europejskiego po przystąpieniu Polski do UE?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając wniosek o zawieszenie postępowania za bezprzedmiotowy. Stwierdzono, że postępowanie przed Radą Stowarzyszenia nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a ponadto Układ Europejski wygasł z dniem przystąpienia Polski do UE, co uniemożliwiało dalsze rozstrzyganie sporów przez Radę Stowarzyszenia. Sąd podkreślił również, że nawet gdyby Układ był nadal obowiązujący, decyzja Rady Stowarzyszenia nie miałaby charakteru zagadnienia wstępnego dla postępowania kontrolnego.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania kontrolnego dotyczącego prawidłowości stosowania cen leków, domagając się rozstrzygnięcia sporu interpretacyjnego przez Radę Stowarzyszenia w oparciu o Układ Europejski. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie odmawiające zawieszenia, uznając, że spór przed Radą Stowarzyszenia nie stanowi zagadnienia wstępnego. Spółka zaskarżyła tę decyzję, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa krajowego i międzynarodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Marta Waksmudzka-Karasińska (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości stosowania cen leków oddala skargę.
W dniu 14 września 2004 r. A. Sp. z o.o. wystąpiła do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w C. z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego w spółce postępowania kontrolnego, w przedmiocie prawidłowości stosowania cen umownych leków w zakresie objętym ograniczeniami swobodnego kształtowania ich poziomu w okresie: od 1 lipca 2000r. do 30 czerwca 2001r. Spółka wniosła o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Radę Stowarzyszenia sporu co do interpretacji art. 10 pkt 4 oraz art. 25 Układu Europejskiego w zakresie polskich przepisów dotyczących ustalania cen produktów farmaceutycznych, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjny[...] wrzesnia 2004r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. odmówił zawieszenia postępowania kontrolnego. W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 216 § 1 i § 2, art. 201 § 1 pkt 2, § 2, § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) – dalej zwaną " ord.pod.", w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 z późn. zm.)
W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r., Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ord.pod., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2004 r., podzielając w uzasadnieniu opinię wyrażoną przez organ I instancji, iż rozstrzygnięcie przez Radę Stowarzyszenia sporu co do interpretacji art. 10 pkt 4 oraz art. 25 Układu Europejskiego w zakresie polskich przepisów dotyczących ustalenia cen produktów farmaceutycznych nie stanowi – wbrew przekonaniu skarżącej Spółki - zagadnienia wstępnego o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ord.pod. Wyjaśnił, że przesłanki zawieszenia postępowania zostały wyczerpująco określone w przepisie art. 201 § 1 ord.pod., zaś przy interpretacji tego przepisu nie można stosować wykładni rozszerzającej. Układ Europejski ustanowił Stowarzyszenie pomiędzy Rzeczpospolitą Polską oraz Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, zaś zgodnie z art. 102 Układu utworzono Radę Stowarzyszenia, której zadaniem jest nadzorowanie realizacji Układu. Zgodnie z art. 105 pkt 1 Układu – każda ze stron ma prawo przedstawić Radzie Stowarzyszenia spór wynikający ze stosowania lub interpretacji postanowień Układu. Rada Stowarzyszenia może rozstrzygnąć spór poprzez wydanie decyzji. Z tego też względu – w przekonaniu organu odwoławczego – nie można uznać Rady Stowarzyszenia za "inny organ" o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ord.pod. oraz oczekiwać, aby organ podatkowy mógł realizować wobec niej obowiązki wynikające z zapisu art. 203 § 1 powołanej ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że złożenie wniosku do Rady Stowarzyszenia uznać można za działanie analogiczne do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie oceny zgodności ustawowego unormowania podatkowego z Konstytucją , które jednakże również nie jest zagadnieniem wstępnym o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ord.pod. Sugerowana przez stronę niezgodność niektórych aktów prawnych obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej z unormowaniami Unii Europejskiej nie została dowiedziona – rozstrzygnięcie nie zostało bowiem dokonane. Organ odwoławczy zaznaczył, że celem podstawowym prowadzonego postepowania, nie jest nalozenie kar czy sankcji, lecz wskazane w upoważnieniu badanie prawidlowości stosowania cen umownych leków.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w W. strona skarżąca zarzuciła postanowieniu z dnia [...] grudnia 2004 r. naruszenie :
- art. 201 § 1 pkt 2 i art. 203 ord.pod. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, w szczególności poprzez błędną ich interpretację, która skutkowała bezprawnym utrzymaniem w mocy postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odmawiającego zawieszenia postępowania kontrolnego;
- art. 125 § 1 ord.pod. poprzez jego błędną interpretację i wywodzenie, że z przepisu tego wynika bezwzględny nakaz "przyśpieszonego" prowadzenia postępowania w sprawie;
- art. 10 i art. 25 Układu Europejskiego porzez błędne określenie charakteru postępowania przed Radą Stowarzyszenia;
- art. 105 § 1-3 Układu Europejskiego (poprzez jego nieuprawnione pominięcie) stanowiącego o prejudycjalnym charakterze oraz mocy wiążącej decyzji Rady Stowarzyszenia;
- art. 5 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w zakresie w jakim przepis ten statuuje zasadę autonomii i subsydiarności – poprzez jego nieuprawnione pominięcie;
- art. 10 Traktatu w zakresie w jakim przepis ten stanowi zasadę lojalności; wg strony zaskarżone postanowienie stanowi wprost zaprzeczenie obowiązku ułatwiania Wspólnocie Europejskiej wypełniania jej zadań oraz powstrzymywania się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrozić urzeczywistnieniu celów Traktatu;
- art. 87 ust. 1 oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez błedne ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie;
- szeregu norm Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów sporządzonej w dniu 23 maja 1969 r. (Dz.U. z 1990 r., Nr 74, poz. 439), w szczególności zawartych w art. 26, art. 27 i art. 31 Konwencji Wiedeńskiej, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie tj. pominięcie w procesie stosowania prawa w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w dniu 29 kwietnia 2004 r. Rada Unii Europejskiej podjęła decyzję w sprawie stanowiska Wspólnoty w Radzie Stowarzyszenia ustanowionej przez Układ Europejski pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony, oraz Polską z drugiej strony – odnośnie sporu co do interpretacji art. 10 (4) oraz art. 25 Układu Europejskiego w zakresie polskich przepisów dotyczących ustalania cen produktów farmaceutycznych (rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi, Dz.U. Nr 25, poz. 302). Decyzja ta stanowi o wszczęciu postępowania przez Radą Stowarzyszenia, które to postępowanie – do momentu jego zakończenia, stanowi przeszkodę dla dalszego prowadzenia postępowania kontrolnego w rozpatrywanej sprawie. Wynik postępowania prawadzonego przed Radą Stowarzyszenia odpowiada formalnym wymogom niezbędnym dla wywarcia skutków na gruncie prawnomiędzynarodowym, gdyż zgodnie z art. 105 § 2 Ukladu Europejskiego - przyjmuje on formę decyzji. Decyzje Rady Stowarzyszenia mają moc wiążącą w stosunku do obu stron, niezależnie od statusu prawnego tych decyzji w porządku prawnym stron. W skardze powołano się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnoszące się do bezpośredniego obowiązywania w krajowym porządku prawnym Państw Członkowskich przepisów Układu Europejskiego i decyzji Rady Stowarzyszenia wskazując, że również w rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości co do bezpośredniego skutku decyzji Rady Stowarzyszenia. Nadto podniesiono, iż porównywanie postępowania toczączego się przed Radą Stowarzyszenia w przedmiocie decyzji o zakazie nakładania przez Polskę sankcji wynikających z przepisów dotyczących cen i marż urzędowych na leki importowane do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym jest – zdaniem Spółki - całkowicie chybione. Postępowanie przed Radą Stowarzyszenia dotyczy interpretacji i zakresu stosowania Układu Europejskiego w określonych sprawach, natomiast postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczy ogólnie pojętej konstytucyjności przepisów ustaw i rozporządzeń na ich podstawie wydanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Skarżąca przy piśmie z dnia 23 maja 2005r. przesłała dokumenty na dowód toczącego się postępowania przed Radą Stowarzyszenia po dniu 01.05.2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c wyżej cytowanej ustawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Skarżąca w istocie zarzuca, że okoliczność przyjęcia przez Radę Unii Europejskiej dnia 29 kwietnia 2004 r. decyzji w sprawie stanowiska Wspólnoty w Radzie Stowarzyszenia, ustanowionej przez Układ Europejski pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony, oraz Polską z drugiej strony - powoduje konieczność zawieszenia postępowania kontrolnego w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Skarżącej, brak zawieszenia postępowania kontrolnego zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa narusza przepis art. 10 TWE, zakładający podjęcie wszelkich możliwych środków przez organy Państw Członkowskich, ułatwiających realizację zadań Wspólnoty oraz powstrzymanie się od podejmowania środków, które utrudniałyby realizację celów Traktatu. Skarżąca podnosi również, iż zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego, zasada lojalności określona w art. 10 TWE powoduje w niniejszej sprawie ograniczenie krajowej zasady "szybkości postępowania" określonej w art. 125 § 1 ord. pod.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że Układ Europejski określił zasady rozstrzygania sporów powstałych na tle interpretacji jego postanowień. Zgodnie z art. 105 Układu Europejskiego każda ze Stron Układu ma prawo przedstawić Radzie Stowarzyszenia spór wynikający ze stosowania lub interpretacji Układu, zaś Rada Stowarzyszenia może rozstrzygnąć spór przez podjęcie decyzji (art. 105 ust. l i 2).
Z powołanych przez Skarżącą – przy piśmie z dnia 23 maja 2005 r. - dokumentów, tj. z: a) projektu decyzji Rady Unii Europejskiej; b) kopii listu Rady Uni Europejskiej z dnia 22 czerwca 2004 r.; c) kopii listu Komisji Europejskiej z dnia 22 czerwca 2004 r.; d) kopii pism adwokata Marvan Le Berre z dnia 14 kwietnia 2005 r. skierowanych do przedstawicieli Rady Uni Europejskiej i Komisji Europejskiej; e) kopii listu Komisji Europejskiej z dnia 3 maja 2005 r. nie wynika w sposób nie bądzący wątpliwości, że postępowanie przed Radą Stowarzyszenia jest w toku. Dokumenty przedstawione przez stronę skarżącą dowodzą jedynie, iż w ramach Komisji i Rady Uni Europejskiej toczy się wewnętrzne postępowanie w sprawie przedstawienia danego sporu do rozstrzygnięcia Radzie Stowarzyszenia. Nie przedstawiono żadnego dokumentu z samej Rady Stowarzyszenia, który by potwierdzał prowadzenie jakiegokolwiek postępowania przed nią i to mimo upływu ponad roku od przedstawienia Radzie Uni Europejskiej projektu decyzji.
Powstaje przy tym pytanie czy po dniu l maja 2004 r., tj. po dniu, w którym RP stała się członkiem Wspólnoty Europejskiej jako jedno z jej Państw Członkowskich, przepisy Układu Europejskiego, który jest umową zawieraną pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Państwem Stowarzyszonym nie będącym państwem członkowskim Wspólnot z drugiej strony i którego "celem [było] stworzenie właściwych ram dla stopniowej integracji Polski ze Wspólnotą, w perspektywie dla możliwego członkostwa" (tak co do celu Układu Europejskiego ETS w orzeczeniu z dnia 27 września 2001 r. w sprawie C-63/99 Gloszczuk) są nadal obowiązującą i wiążącą strony umową międzynarodową Mimo braku formalnego wypowiedzenia Układu Europejskiego, umowę tą należy uznać za wygasłą, zgodnie z postanowieniami art. 59 ust. l pkt b Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów sporządzonej w Wiedniu 23 maja 1968 r. (Dz.U. z 1990 r. Nr. 74, poz. 439). Wejście w życie Traktatu Akcesyjnego - Traktat podpisany Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgi, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską. Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) powoduje, iż należy uznać go za traktat, o którym mowa w art. 59 Konwencji Wiedeńskiej, powodujący wygaśnięcie postanowień Układu Europejskiego z dniem l maja 2004 r.
Powoływanie się na art. 70 ust. l pkt b Konwencji wiedeńskiej, który określa skutki wygaśnięcia umowy, nie może powodować nakładania na stronę obowiązku wykonywania umowy po jej wygaśnięciu (art. 70 ust. l pkt a Konwencji), w szczególności nie może prowadzić do reaktywowania Rady Stowarzyszenia i do wydawania przez nią wiążących decyzji przewidzianych w art. 105 ust. 2 (rozstrzygnięcie sporu w drodze decyzji) i ust. 4 (wyznaczenie arbitra) Układu Europejskiego po dniu l maja 2004 r.
W tym miejscu należy podnieść, że art. 105 Układu Europejskiego przewiduje dwie odrębne procedury rozwiązania sporu przed dwoma odrębnymi organami: Radą Stowarzyszenia (art. 105 ust. 1-3) oraz arbitrami (art. 105 ust.4). Procedura arbitrażowa z art. 105 ust. 4 Układu Europejskiego nie została wszczęta przed dniem l maja 2004 r. w postępowaniu, na które powołuje się Strona w niniejszej sprawie - nie występuje więc kontynuacja postępowania rozpoczętego po wygaśnięciu umowy, ale jedynie zamiar wszczęcia postępowania, co wobec wygaśnięcia postanowień Układu Europejskiego – nie znajduje obecnie podstaw prawnych.
W świetle powyższej konstatacji wątpliwe wydaje się stosowanie przepisów Układu Europejskiego po dniu l maja 2004 r., ponieważ wymagałoby to reaktywowania Rady Stowarzyszenia, a brak jest przepisów szczególnych, określających organ, który przejął po dniu akcesji kompetencje wspomnianej Rady w odniesieniu do sporów powstałych przed dniem l maja 2004 r. pomiędzy Polską a Wspólnotą Europejską, w stosunku do których postępowanie nie zostało wszczęte przed tą datą. Wobec powyższego po dniu l maja 2004 r. nie ma możliwości wydania decyzji przez Radę Stowarzyszenia, powołaną na mocy Układu Europejskiego.
Również przepisy Traktatu Akcesyjnego - nie mogą być zastosowane do rozpatrywanej sprawy. Jeżeli nawet uznać, że w sprawie, która miała być przedmiotem postępowania przed Radą Stowarzyszenia nastąpiło naruszenie art. 28 TWE (zasada swobody przepływu towarów) to ewentualne postępowanie musi zostać zainicjowane przez Komisję - w tym przypadku nie można mówić o ciągłości spraw - będzie to oddzielne postępowanie. Wątpliwe jednak wydaje się zastosowanie procedury z art. 226 TWE do okresu sprzed akcesji, ponieważ prowadziłoby to do retroaktywnego rozciągnięcia zakresu zastosowania prawa
wspólnotowego na cały okres przedakcesyjny. O retroaktywnym stosowaniu prawa UE - generalnie - wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, iż przyznana przez prawo wspólnotowe możliwość retroakcji nie jest zasadą, a jedynie wyjątkiem. Nie można przepisów Traktatu o Unii Europejskiej stosować retroaktywnie do całości stosunków, które zaistniały przed dniem przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej, gdyż podważałoby to zasadę pewności prawa oraz zasadę retroakcji, respektowane również w prawie europejskim (Wyrok NSA z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt FSK 571/04 – nie publ.). Wyżej wymienione argumenty w opinii Sądu przemawiają za nieuwzględnieniem wniosku o zawieszenie postępowania do momentu wydania decyzji Rady Stowarzyszenia, jako wniosku bezprzedmiotowego.
Niezależnie od wyżej przedstawionych rozważań trzeba zauważyć, że wniosek skarżącej oparty był o art. 201 § 1 pkt 2 ord. pod., a więc pojawienie się w sprawie zagadnienia wstępnego, w sytuacji, w której rozstrzygnięcie tego zagadnienia warunkowało rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a do jego rozstrzygnięcia uprawniony był inny niż prowadzący postępowanie organ lub sąd. Wskazany przepis znajduje konkretyzację w art. 203 § 1 ustawy w myśl którego organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. W przypadku jeżeli strona nie wystąpiła do właściwego organu lub sądu w wyznaczonym terminie, organ podatkowy z urzędu ma obowiązek zwrócić się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.
W świetle powyższego rozważenia wymaga, czy postępowanie, na które wskazuje Spółka, a które miało zostać wszczęte przed Radą Stowarzyszenia i toczyć się w oparciu o art. 105 ust. 1-3 Układu Europejskiego prowadziłoby do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dla prowadzonego wobec skarżącej postępowania dotyczącego prawidłowości stosowania przepisów regulujących obrót środkami farmaceutycznymi. Zdaniem Sądu uznanie postępowania przed Radą Stowarzyszenia za postępowanie przed innym organem lub sądem, o którym mowa w treści art. 201 § 1 pkt 2 ord. pod. jest niezasadne. Z przepisu tego nie wynika, iż wspomniany w jego treści inny organ lub sąd to wyłącznie organ lub sąd krajowy. Warunkiem jego zastosowania będzie jednakże ocena skutku jaki przyniesie rozstrzygnięcie zapadłe w takim postępowaniu toczącym się przed organem o charakterze międzynarodowym dla postępowania toczącego się w kraju. W krajowym porządku prawnym przyjąć należy, iż rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego następuje w przewidzianej prawem formie działania danego organu lub sądu – decyzji, postanowieniu, wyroku ewentualnie ugodzie sądowej. Cechą wspólną tych form rozstrzygnięcia jest, iż kształtują one bezpośrednio sytuację prawną strony postępowania w indywidualnej sprawie. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie zapadłe przed Radą Stowarzyszenia nie stanowiłoby rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu kontrolnym wobec skarżącej. Postępowanie to dotyczyło bowiem prawidłowości stosowania przez Spółkę obowiązujących w badanym okresie przepisów, a zakończenie tego postępowania nie było związane z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Radę Stowarzyszenia. Wprawdzie ewentualna decyzja Rady Stowarzyszenia mogłaby potwierdzić fakt niezgodności polskich przepisów regulujących obrót środkami farmaceutycznymi z Układem Europejskim, a Polska na mocy art. 105 ust. 2 Układu Europejskiego byłaby zobowiązana do podjęcia środków, związanych z wypełnieniem postanowień tej decyzji, to jednak trudno takiemu rozstrzygnięciu przypisać charakter zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej sprawie, pozostającego z postępowaniem kontrolnym w związku wskazanym w treści art. 201 § 1 pkt 2 ord. pod. uzależniającym zakończenie jednego postępowania od rozstrzygnięcia drugiego. Okolicznością dodatkowo przemawiającą za słusznością powyższego twierdzenia, jest iż Rada Stowarzyszenia była organem kolegialnym, działającym na podstawie zgodnej woli obu stron Układu Europejskiego w niej reprezentowanych. Do podjęcia w niej jakichkolwiek rozstrzygnięć potrzebna byłaby zgodna wola tych stron, a w przypadku jej braku Rada mogłaby w ogóle nie zająć stanowiska w danej sprawie – tak więc fakt rozstrzygnięcia przez Radę kwestii mogących stanowić zagadnienie wstępne w rozpatrywanej sprawie nie miałby nawet charakteru zdarzenia pewnego.
Nie sposób podzielić zarzutu strony odnoszącego się do art. 125 § 1 ord. pod. Zgodnie z treścią tego przepisu organy podatkowe mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Brak przesłanek do zawieszenia postępowania czyni w pełni zasadnym stanowisko wyrażone przez organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu, że zawieszenie postępowania jest instytucją hamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozpatrznie sprawy i dlatego może być stosowane jedynie w przypadkach ściśle określonych przez ustawodawcę. Chybione jest przy tym twierdzenie strony skarżącej, jakoby Dyrektor Izby Skarbowej w W. wywodził, że z przedmiotowego przepisu wynika bezwzględny nakaz "przyspieszonego" prowadzenia postępowania. Ze stanowiska organu takich treści nie można wywieść.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 91 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP należy zauważyć, że byłyby one zasadne jedynie wtedy gdyby Sąd podzielił tezę o dalszym obowiązywaniu Układu Europejskiego. W świetle wcześniejszych rozważań nie ma to miejsca, wobec czego zarzut ten nie mógł być skuteczny.
Dodatkowo Sąd zauważa, iż nieuprawnione jest stanowisko, iż organ podatkowy II instancji nie posiada uprawnień do kwestionowania i podważania stanu prawnego oraz, podobnie jak Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, nie jest ustawowo upoważniony w zakresie interpretacji prawa wewnętrznego w odniesieniu do zgodności z normami wspólnotowymi. Twierdzenie takie jest oczywiście sprzeczne z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego, a w szczególności z zasadą pierwszeństwa. Jak wynika z utrwalonej linii orzeczniczej Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zasada ta przejawia się m.in. w tym, iż w przypadku stwierdzenia niezgodności normy prawa krajowego z normą prawa wspólnotowego sąd krajowy zobowiązany jest do niestosowania sprzecznej z wspólnotowym porządkiem prawnym normy prawa krajowego. Obowiązek ten dotyczy również innych organów Państwa Członkowskiego, w tym organów administracyjnych. Dokonywanie oceny przepisów prawa krajowego w świetle postanowień prawa wspólnotowego przez organy administracyjne jest ich obowiązkiem, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi poważne naruszenie prawa wspólnotowego, traktowane jako działanie sprzeczne z zasadą lojalności wyrażoną w art. 10 TWE i może stanowić przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej państwa.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło