III SA/Wa 170/05
WyrokWSA w Warszawie2005-05-30
Skład orzekający: Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy, wykorzystywany sezonowo przez właścicieli jako miejsce zamieszkania i dojazd do pracy, może być uznany za budynek mieszkalny na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Budynek letniskowy może być uznany za budynek mieszkalny tylko wtedy, gdy jest faktycznie użytkowany przez właściciela lub osoby mu bliskie w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a nie wyłącznie w celach rekreacyjnych, wypoczynkowych lub jako lokata kapitału. W przypadku, gdy budynek jest wykorzystywany sezonowo, a właściciele posiadają inne miejsce stałego zamieszkania służące zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, budynek ten należy traktować jako letniskowy do celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący E. i A. K. zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. w przedmiocie przypisu podatku od nieruchomości za budynek letniskowy. Skarżący argumentowali, że budynek ten jest przez nich faktycznie zamieszkiwany przez znaczną część roku, służąc również do dojazdów do pracy i opieki nad chorą matką, co ich zdaniem wykracza poza cele rekreacyjne. Podkreślali, że organ podatkowy nie przeprowadził wywiadu środowiskowego i stronniczo zinterpretował wcześniejszy wyrok sądu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi E. K., A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie przypisu podatku od nieruchomości - oddala skargę -
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości dla Państwa E. i A. K. za budynek letniskowy w kwocie 573,00zł za okres od I-XII 2003r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że podatek został przypisany z tytułu posiadanego przez podatników budynku letniskowego o pow. 99,14 m².W uzasadnieniu decyzji, wskazując na przeprowadzone postępowanie dowodowe podkreślono, iż przedmiotowy budynek został pobudowany jako budynek letniskowy w celach rekreacyjnych i jest przez podatników wykorzystywany w celach rekreacyjno-wypoczynkowych.
Od powyższej decyzji Państwo E. i A. K. złożyli odwołanie. Nawiązując do Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnieśli, iż prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie oraz złożone w tej sprawie wyjaśnienie z dnia 22.07.2004r. wyraźnie wskazują na sposób wykorzystywania posiadanego domu w miejscowości B. Wyjaśnili, iż przez cały okres letni zamieszkują w przedmiotowym domu w B., z którego Pan A. K. codziennie dojeżdża do pracy, a jego żona zajmuje się prowadzeniem domu i opieką nad matką, natomiast urlop i weekendy spędza częściowo nad morzem i w górach. Z uwagi na powyższe zdaniem odwołujących nie można uznać, iż wielomiesięczny okres łącznego czasu zamieszkiwania w B. to czas rekreacji. Natomiast posiadanie takiego domu i ogrodu o powierzchni ok. 900 m² wymaga stałej pracy i pieniędzy.
W ocenie podatników "zamieszkiwanie" dotyczy formy wykorzystania domu a nie czasu przebywania w nim, jak również pojęcie "podstawowe potrzeby mieszkaniowe" dotyczy warunków mieszkaniowych, standardu, wyposażenia, które umożliwiają zamieszkiwanie zarówno w lecie jak i w zimie. Przyznają, iż fakt zamieszkiwania w W. przez większą część roku, nie może mieć znaczenia w sprawie i wpłynąć na uznanie tego domu za mieszkalny czy też nie. Zarzucili, iż organ podatkowy nie jest bezstronny i obiektywny. Nie wykorzystał również możliwości potwierdzenia faktów przez mieszkańców wsi B. jak też przez bezpośrednich sąsiadów.
Jak wynika z akt sprawy Pan A. K. pismem z dnia 14 kwietnia 1989r. zwrócił się do Urzędu Gminy S. o wydanie pozwolenia na budowę domku letniskowego. Naczelnik Gminy S. decyzją z dnia [...] kwietnia 1989r. udzielił Państwu E. i A. K. pozwolenia na budowę domku letniskowego przy zachowaniu odpowiednich warunków na działce podatników, która jest położona w terenach przeznaczonych pod zabudowę letniskową. W aktach znajduje się również wykaz nieruchomości złożony przez podatnika w urzędzie Gminy S. w dniu 21 sierpnia 1997r., w którym w pozycji Nr 3 "Budynki letniskowe" wykazano powierzchnię do opodatkowania 99, 14 m². Złożony wykaz został przez podatnika podpisany.
Jak wykazuje orzecznictwo sądowe, w tym również wyrok wydany w sprawie podatnika dnia 26 stycznia 2004r. sygn. akt III SA 1314/03, co do zasady o tym czy dom można uznać za letniskowy czy za budynek mieszkalny decyduje jego przeznaczenie. "Budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału).
Jak z powyższego wynika, jeżeli podatnik korzysta z domu jedynie w celach wypoczynkowych, sezonowo, wówczas taki dom należy uznać za letniskowy. Zdaniem SKO przeprowadzone przez organ podatkowy postępowanie wskazuje, iż podatnik wraz z rodziną w okresie letnim, sezonowo, przebywa w swoim domu w B. natomiast miejscem stałego pobytu jest mieszkanie w W., które służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Powyższe wynika również z wyjaśnienia podatnika z dnia 22 lipca 2004r. wniesionego do Wójta Gminy S.
W złożonej skardze skarżący podnieśli, że uzasadniają ją faktem zupełnie odmiennej i stronniczej interpretacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sygn. III SA 1314/03 z dnia 26.01.2004r.
W wyroku WSA stwierdził, że dla określenia czy dom "letniskowy" można uznać za dom mieszkalny istotnie jest kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, przytaczając między innymi interpretację określenia budynku mieszkalnego ze słownika współczesnego języka polskiego. Stwierdzili, iż budynek, o którym mowa, nadaje się do zamieszkania w nim przez cały rok co potwierdza Urząd Gminy w S. w swojej decyzji z dnia [...].08.2004r. Wielomiesięczny okres przebywania w ciągu roku potwierdza także treść decyzji. Poza przebywaniem w sezonie urlopowym na P. skarżący stwierdził, iż w czasie kiedy mieszka na wsi dojeżdża codziennie do pracy do W. W tym czasie otaczają także opieką chorą mamę. Wskazali, iż sposób zamieszkiwania mógłby potwierdzić wywiad środowiskowy "czego organ podatkowy zaniechał".
Reasumując w złożonej skardze wnieśli o interpretację użytych w wymienionym na wstępie wyroku WSA pojęć "mieszkać lub zamieszkiwać" oraz "spełniać podstawowe potrzeby mieszkaniowe".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymuje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Przede wszystkim należało wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz.1269) stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Odnośnie wniosku strony skarżącej zawartego w skardze w punkcie wyjścia trzeba stwierdzić, iż stosownie do treści art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270) zwanej dalej u.p.p.s.a., sad rozstrzyga sprawę wyrokiem. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej oznacza uwzględnienie skargi lub jej oddalenia więc wydania któregoś z typów wyroków przewidzianych w art. 145-151 tej ustawy.
Z uwagi na powyższe, iż Sąd nie mógł dokonać interpretacji użytych sformułowań lecz rozstrzygnąć sprawę co do istoty.
Przechodząc zatem do meritum sprawy, przede wszystkim należy podnieść, iż skarżący posiadają mieszkanie własnościowe w Warszawie, gdzie także pracują. Mieszkanie w W., w którym są zameldowani w pierwszej kolejności spełnia i zaspokaja ich potrzeby mieszkaniowe, a dopiero na drugim miejscu jest mieszkanie w B..
Do tak ustalonego stanu faktycznego skarżący nie wnieśli żadnych zastrzeżeń, co potwierdza podpis na protokóle z oględzin z dnia [...] sierpnia 2004r. (k.17).
Art.5 ust.1 pkt2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r., Nr 9, poz.8 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2003r. wyróżniał maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku do określonej kategorii. Preferencyjną stawką opodatkowania przewidziano dla budynków mieszkalnych – art. 5 ust. 1 pkt 2 litera "a" ustawy. Wyższe stawki przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej – art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, c, d ustawy. Budynki nie mieszczące się w tych kategoriach zakwalifikowane zostały do kategorii pozostałych – art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e ustawy.
Ponieważ w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zostało zdefiniowane pojęcie " budynek mieszkalny" należało posłużyć się wykładnią językową.
Także w doktrynie prawa podatkowego za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń mieszczących się w bryle budynku, związanych z szeroko rozumianą funkcją zamieszkania (por: Z. Etel, S. Presnarowicz – Podatki i opłaty samorządowe – komentarz Warszawa 1998r. s.57).
Za wykładnią językową omawianych przepisów opowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach składu pięciu sędziów NSA z dnia 17 października 2001r. sygn. akt FPK 9/01 publ. ONSA 2002/2/poz. 64; z dnia 22 kwietnia 2002r. sygn. akt FPK 17/01 publ. ONSA 2002/4/poz. 143 i 1 lipca 2002r. sygn. akt FPK 3/02 publ. ONSA 2003/2/poz. 50.
W uchwałach tych wyrażono pogląd, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.
W uchwałach tych wskazano, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału).
Nie chodzi zatem w rozpatrywanej sprawie o to, jak mylnie sądzi strona skarżąca, żeby budynek spełniał podstawowe potrzeby mieszkaniowe – co w tej sprawie jest niesporne – lecz czy służył zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, nie rekreacyjnych, wypoczynkowych. W sprawie nie budzi wątpliwości, co potwierdzili sami skarżący, że budynek był wykorzystywany w okresie 4 – 5 miesięcy letnich i był traktowany jako "drugi dom". Również notatki służbowe z oględzin posesji z 21, 25 i 26 marca 2004r. (k 5-7) potwierdzają powyższe ustalenia .
A zatem wniosek podatników o przeprowadzenie dowodu na okoliczność sposobu zamieszkania w drodze "wywiadu środowiskowego" przy tak ustalonym i niekwestionowanym stanie faktycznym nie mógł zostać uwzględniony.
Należy jednocześnie stwierdzić, że wyrok Sądu z dnia 26 stycznia 2004 r. który w ocenie strony stanowił podstawę do uznania trafności stanowiska, wbrew temu stanowił podstawę do przyznania racji organom podatkowym.
Należy zatem stwierdzić, że organy podatkowe zgromadziły w sposób zupełny materiał dowodowy do czego zobowiązuje art. 122, 180 § 1 i 187 Ordynacji podatkowej i stosownie do treści art. 191 tej ustawy dokonały w sposób prawidłowy jego oceny oraz także prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Z tych względów na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło