II OZ 1407/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-01-12
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy prawo pomocy zostało już przyznane jednemu z małżonków w zakresie całkowitym, istnieje potrzeba ponownego przyznania prawa pomocy drugiemu małżonkowi, gdy ich interesy prawne są wspólne?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Skoro jednemu z małżonków przyznano już prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata, a interesy prawne małżonków są wspólne, to prawo pomocy przyznane jednemu z nich zabezpiecza również interes drugiego. Ponowne przyznanie prawa pomocy obojgu małżonkom nie jest zatem zasadne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym S. i S. S. w sprawie ze skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę tym, że już wcześniej przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku, co zabezpieczało interesy obojga małżonków. W zażaleniu podniesiono trudną sytuację materialną wnioskodawców.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. i S. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1124/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania S. i S. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na decyzje Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 12 października 2004 r. przyznano S. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 500 zł, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2004 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu oraz postanowieniem z dnia14 lipca 2005 r. zwolniono S. S. od uiszczenia opłaty sądowej należnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 25 kwietnia 2005 r. W związku z powyższym Sąd wziął pod uwagę interes prawny obydwu wnioskodawców i zapewnił im realizację prawa pomocy.
W zażaleniu na to postanowienie podniesiono, ze wnioskodawcy są w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej bez jakichkolwiek szans na poprawę oraz że uzyskiwany przez nich dochód wystarcza zaledwie na zaspokojenie najbardziej elementarnych potrzeb egzystencjalnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w związku z czym została zwolniona od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz przyznano jej prawo pomocy poprzez ustanowienia adwokata, ponadto zwolniono męża skarżącej od uiszczania opłaty sądowej należnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu z dnia 25 maja 2005 r. W ten sposób, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, został zabezpieczony interes prawny skarżącej i jej męża S. S., ponieważ ich uprawnienia i obowiązki w tej sprawie są wspólne, a tym samym zapewniając prawo pomocy jednemu z małżonków, zostaje zabezpieczony także interes prawny drugiego z nich. Nie jest zasadne zatem ponowne przyznanie prawa pomocy, tym razem obydwojgu małżonkom.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło