II OSK 935/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-06-28

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Krystyna Borkowska, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dotyczące samowolnie wybudowanej sieci wodociągowej, realizowanej w latach 1991-1994, powinno być prowadzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., czy Prawa budowlanego z 1994 r.? Czy zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do takiej inwestycji stanowi naruszenie prawa materialnego?
Ratio decidendi
Postępowanie dotyczące samowolnie wybudowanej sieci wodociągowej, realizowanej w latach 1991-1994, powinno być prowadzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie Prawa budowlanego z 1994 r. Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do takiej inwestycji stanowi naruszenie prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie decyzji organów administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót związanych z budową odcinka sieci wodociągowej, które zostały wykonane w latach 1991-1994. Skarżący K. J. zarzucał bezpodstawne przedłużenie terminu do wykonania obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów administracji, uznając, że postępowanie powinno być prowadzone na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r., a nie z 1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Krystyna Borkowska Krystyna Sidor (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Po 847/03 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...l] marca 2003r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Po 847/03, po rozpoznaniu skargi K. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...], zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał Prezesowi Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w G. wykonanie w terminie do 31 maja 2003 r. czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, wykonanych robót, związanych z budową odcinka Nr X sieci wodociągowej w T. i uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego odcinka tj. przedłożenie zaświadczenia Urzędu Gminy w G. o przeznaczeniu terenu przebiegu wodociągu w planie zagospodarowania przestrzennego (wraz z opinią czy inwestycja nie narusza ustaleń tego planu), przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej odcinka Nr X sieci, przedłożenie 3 egzemplarzy inwentaryzacji technicznej wraz z oceną techniczną wykonanych robót i potwierdzeniem przydatności obiektu do użytkowania oraz protokołów wymaganych badań, stwierdzeń i odbioru sieci. Organ stwierdził, że sieć wodociągowa zrealizowana w latach 1991 – 1994 r. przez Społeczny Komitet Budowy Wodociągu i Urząd Gminy w G. przebiega przez działki Nr 473 i 474 we wsi T. wbrew woli ich właściciela, nie została geodezyjnie zinwentaryzowana i brak dokumentacji technicznej tego odcinka sieci Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznający sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez K. J. utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej nałożonych obowiązków, uchylił pozostałą część decyzji wyznaczając nowy termin realizacji na dzień 31 lipca 2003 r. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. J. wnosił o uchylenie decyzji organu II instancji zarzucając bezpodstawne przedłużenie terminu do wykonania obowiązków stronie, która złamała prawo przeprowadzając wodociągi bez pozwolenia przez jego działkę budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Sąd uznał, że skoro budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 , to w stosunku do tej inwestycji, w zakresie nie objętym pozwoleniem na budowę dnia 18 września 1991 r. postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. .37, art. 40 i art. 42 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) , a nie na podstawie art. 51 prawa budowlanego z 1994 r. Postępowanie to może zakończyć się albo decyzją nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu (art. 37 ust .1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r.), bądź decyzją zezwalającą na jego użytkowanie, poprzedzone decyzją zawierającą nakaz dokonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia inwestycji i jej terenu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 i art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ), przy czym przede wszystkim należy wykluczyć istnienie przesłanek powodujących konieczność orzeczenia rozbiórki obiektu . Jako podstawę prawną wyroku Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 3 art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego) . Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez dokonanie przez Sąd ustaleń faktycznych, sprzecznych ze stanem wynikającym z akt administracyjnych oraz rozstrzygnięcie poza granicami sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., poprzez niewskazanie podstawy prawnej wyroku, co uniemożliwia ocenę naruszenia jakich przepisu dopuścił się organ i zawiera w sobie wewnętrzną sprzeczność. 2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu i uznanie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 37, 40, 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 78, poz. 229 ze zm., a nie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu na dzień 16 marca 2003 r. Skarżący wnosił o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Sąd I instancji nie odniósł się do ustaleń organów administracji, że odcinek X wodociągu przechodzący przez wieś T. został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 18 września 1991 r., lecz dowolnie przyjął ustalenie o realizacji wodociągu bez pozwolenia na budowę, a ponadto powołał jako podstawę prawną wyroku art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., co jest ogólnikowe, wewnętrznie sprzeczne i nie pozwala na zapoznanie się z przyczynami wydania wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 37, art. 40, art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 78 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Odnośnie zarzutu pierwszego, to w sytuacji, gdy z ustaleń zarówno organów administracji, jak i Sądu I instancji wynika, że budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 tzn. pod rządami obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. zarówno do prac wykonanych samowolnie jak i do ewentualnych zrealizowanych w tym czasie z odstępstwem od udzielonego przed 1 stycznia 1995 r. pozwolenia na budowę. Zastosowanie przez organy administracji przepisów ustawy prawo budowlane z 1994 r. stanowiło naruszenie prawa materialnego, na które Sąd I instancji zasadnie wskazał, nie będąc w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi. Nietrafny jest wobec tego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd nie naruszył także przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. jest chybiony, bowiem Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy i w jej granicach, nie będąc przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazując w uzasadnieniu wyroku jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Sąd popełnił oczywistą omyłkę pisarską, na co wskazuje lektura akt sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło