I SA/Po 1512/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-05-24

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu upadłościowym, przy zarachowaniu wpłat na poczet zaległości podatkowych, odsetki za zwłokę powinny być traktowane jako należność główna, czy jako odrębna kategoria zaspokojenia?
Ratio decidendi
W postępowaniu upadłościowym, zasady zaspokajania wierzytelności określone w Prawie upadłościowym wyłączają stosowanie zasady Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą odsetki dzielą los należności głównej. Podatki są zaliczane do pierwszej kategorii zaspokojenia, podczas gdy odsetki za zwłokę są zaspokajane w czwartej kategorii. W związku z tym, organ dokonujący zarachowania wpłaty nie może dzielić jej na część główną i odsetkową, jeśli wpłata ma pokryć należność główną, która jest zaspokajana w pierwszej kolejności.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. złożył deklarację VAT-7 za czerwiec 2002 r. z kwotą do zapłaty, wnioskując o rozłożenie jej na raty. Urząd Skarbowy wydał decyzję ratalną, ustalając raty i opłatę prolongacyjną. Po wpłaceniu dwóch rat, syndyk dokonał wpłaty na pozostałe dwie raty. Urząd Skarbowy postanowieniem zarachował wpłaconą kwotę, zaliczając część na należność główną, a część na odsetki. Syndyk złożył zażalenie, kwestionując sposób zarachowania, uznając, że cała kwota powinna być zaliczona na należność główną, a odsetki powinny być zaspokajane w innej kategorii. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. Syndyk wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej oraz postanowienie Urzędu Skarbowego, zasądził koszty postępowania od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki, i stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński (spr) Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "A" sp. z o.o. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Urzędu z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki "A" sp. z o.o. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że wymienione w pkt I postanowienia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska Dnia 9 maja 2002 r. postanowieniem Sądu Rejonowego w Poznaniu, została ogłoszona upadłość przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o. z siedzibą w G. ul. [...]. [...] lipca 2002 r. Spółka złożyła deklarację w podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc czerwiec 2002 r. z wykazaną kwotą do zapłaty w wysokości [...] zł. Wraz z deklaracją został złożony wniosek o rozłożenie w/w kwoty na raty. Urząd Skarbowy przychylając się do wniosku strony wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] w której rozłożył zobowiązanie na 4 raty. W decyzji tej Urząd Skarbowy zgodnie z art. 57 § 2 Ordynacji podatkowej ustalił raty oraz opłatę prolongacyjną w wysokości 50 % stawki odsetek za zwlokę pobieranych od zaległości podatkowych. Została ona naliczona od następnego dnia po dniu, w którym złożono podanie o rozłożenie na raty podatku lub zaległości podatkowej do dnia, w którym upływał termin płatności raty. Przedmiotowa decyzja ratalna zawierała również informację, iż w przypadku niedotrzymania terminu którejkolwiek raty strona będzie zobowiązana do zapłaty podatku objętego niezapłaconą ratą, wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od dnia, w którym upływał termin płatności podatku wynikający wprost z przepisów prawa. W/w decyzja została doręczona stronie dnia [...].11.2002 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru). Na otrzymaną decyzję strona nie złożyła odwołania. Syndyk masy upadłości dokonał w terminach ustalonych w/w decyzją ratalną wpłat dot. I i II raty. Dnia [...].02.2003 r. strona dokonała wpłaty kwoty [...] zł na pokrycie dwóch pozostałych rat. W związku z tym, że wpłata dotyczyła zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r. rozłożonego na raty, których termin płatności już upłynął, Urząd Skarbowy postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2003 r. dokonał zarachowania wpłaconej kwoty, zaliczając na należność główną kwotę [...] zł, a na odsetki kwotę [...] zł. Na powyższe postanowienie Syndyk masy upadłości wniósł w dniu [...].03.2003 r. zażalenie. Syndyk zakwestionował sposób zarachowania wpłaconej kwoty, uznając iż cała kwota winna być zarachowana na należność główną, która jest zaspakajana w I kategorii. Odsetki bowiem nie dzielą bytu prawnego należności głównej i zaspakajane są w trakcie postępowania upadłościowego w kategorii VII art. 204 Prawa upadłościowego. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. W skardze na postanowienie organu odwoławczego strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 204 prawa upadłościowego i wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Celem postępowania upadłościowego jest uzyskanie środków ze składników masy upadłości oraz ich rozdzielenie między wierzycieli według porządku ustalonego w ustawie z 28.02.2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze. Kolejność zaspokajania roszczeń została określona w art. 342 § 1 prawa upadłościowego. Podatki zostały zaliczone do kategorii pierwszej (art. 342) oznacza to, że podatki są zaliczane do należności, które podlegają zaspokajaniu w pierwszej kolejności. Są one zaspokajanie przez syndyka w miarę wpływania sum do masy upadłości. Artykuł 343 prawa upadłościowego uniemożliwia łączne zaspokajanie odsetek z podatkiem, gdyż w tym trybie zaspokajane są jedynie wierzytelności zaliczane do pierwszej i drugiej kategorii. Odsetki zaspokajane są natomiast dopiero w kategorii czwartej, po całkowitym zaspokojeniu kategorii wierzytelności je poprzedzających. Wynika to wprost z art. 344 prawa upadłościowego zgodnie, z którym jeżeli suma do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności, należności dalszej kategorii zaspokajają się dopiero po zaspokojeniu w całości należności poprzedzającej kategorii, a gdy majątek nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności tej samej kategorii, należności te zaspokaja się stosunkowo do wysokości każdej z nich. Skutkiem powyższego jest to, że prawo upadłościowe wyłącza przy podziale funduszu masy zasadę Ordynacji podatkowej, że odsetki jako należności uboczne dzielą los wierzytelności głównej (podatku). Jeżeli więc syndyk masy upadłości, wpłacając określone kwoty wskazuje cel jej przeznaczenia, to organ dokonujący zaliczenia nie może podzielić wpłaconej kwoty na części, z których jedna prowadziłaby do zaspokajania odsetek, wbrew kategorii zaspokajania wierzytelności. Należy zwrócić uwagę na to, że dokonywane przez syndyka wpłaty stanowią realizację zaleceń sędziego komisarza. Mając na uwadze powyższe argumenty, należało dojść do wniosku, że zaskarżone postanowienia złamały przedstawione zasady i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegają uchyleniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło