VII SA/Wa 1093/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. ze skargi L.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L.P. kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA / Wa 1093/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku radcy prawnego – K.G. pełnomocnika L.P. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2004 r. wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. pochodzi od osoby będącej stroną w sprawie, jednak odmowa wznowienia postępowania uzasadniona jest przeszkodą do jego kontynuowania, wynikającego z literalnego brzmienia art. 126 kpa, zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2 – 5 oraz art. 109 – 113, a do postanowień od których przysługuje zażalenie – również art. 145 – 152 oraz art. 156 – 159, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Brak możliwości prowadzenia postępowania w rozpatrywanym przypadku może przybrać jedynie postać odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Organ II instancji odnosząc się do zarzutów strony skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących w szczególności nieprawidłowego odczytania wniosku skarżących L. i S. P. z dnia 25 marca 2004 r., który powinien być potraktowany jako skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego stwierdził, że są bezzasadne gdyż z treści tego wniosku wyraźnie wynika, iż skarżący wyraźnie żądali wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. W związku z tym organ nie musiał wzywać do sprecyzowania żądania na podstawie art. 64 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L.P. reprezentowany przez radcę prawnego K.G. Skarżący decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. zarzucił naruszenie zasad prawnych w szczególności art. 7 i 8 kpa oraz przepisów prawa, w szczególności art. 64 i 222 kpa oraz naruszenie w ten sposób interesu skarżącego poprzez zamknięcie mu drogi do dochodzenia praw w charakterze strony postępowania. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisowych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że co prawda skarżący redagując skargę powołali się na art. 145 kpa, jednakże wobec tego, że piszą w niej dalej: "wnosimy o nadanie biegu wniesionego odwołania", wskazali tym samym jednoznacznie, że ich wolą i zamiarem było takie zaskarżenie, odwołanie, które wywoła skutki prawne w postaci uchylenia przedmiotowego postanowienia w formie prawem przewidzianej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). W rozpoznawanej sprawie konieczność eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wynikała z naruszenia przez te rozstrzygnięcia art. 7, 8, 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 kpa nakazuje prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Natomiast art. 9 zobowiązuje organy administracji państwowej do rzetelnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Powołany wyżej przepis art. 7 kpa wymaga załatwienia wniosku po myśli strony, z uwzględnieniem jej słusznego interesu. Wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść podmiotu, a potraktowanie pisma skarżących z dnia 25 marca 2004 r. (data nadania pisma – 27 marca 2004 r.) jako wniosek o wznowienie postępowania co do postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy do takich postanowień nie stosuje się przepisów o wznowienie na taką interpretację wyraźnie wskazuje. Tym bardziej, że z załączonych do pisma L. i S.P. z dnia 25 marca 2004 r. dowodów wyraźnie wynika, że skarżący nie uchybili terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. Nr [...] Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 kpa jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7 – 9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, LEX Nr 81741). Analiza sposobu załatwienia w kontrolowanym postępowaniu pisma skarżących z dnia 25 marca 2004 r. wskazuje na pozostające w sprzeczności z powołanymi przepisami, niezwykle formalistyczne podejście Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które w żaden sposób nie koresponduje z interesem strony. Należy przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – organ administracji nie jest związany nawet podaną przez stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę co do jej istoty w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma. Zasada, zgodnie z którą ostatecznie sama strona decyduje, jaki ma charakter pismo i czego dotyczy jej żądanie, może być stosowane wyłącznie wtedy, gdy w związku z zachodzącymi wątpliwościami organ administracji wyjaśnił rzeczywistą rolę stron, udzielając jej przy tym niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2262/98, LEX Nr 48718). Wprawdzie w omawianej sprawie skarżący powołali się na art. 145 kpa, ale ich rolą i zamiarem było zaskarżenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. w formie prawem przewidzianej, a nie uruchomienie postępowania nadzwyczajnego. Organy administracji mając na uwadze słuszny interes strony powinny pismo z dnia 25 marca 2004 r. potraktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I wyroku. Na mocy art. 152 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.