II SA/Wa 160/05

WyrokWSA w Warszawie2005-05-24

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Andrzej Kołodziej, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji może odmówić wykonania polecenia przełożonego, powołując się na inne pilne obowiązki służbowe, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach?
Ratio decidendi
Funkcjonariusz Policji nie może kwestionować celowości polecenia przełożonego, a odmowa jego wykonania jest naruszeniem dyscypliny służbowej, chyba że wykonanie polecenia wiązałoby się z popełnieniem przestępstwa. Organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym, bez konieczności przeprowadzania dodatkowych czynności dowodowych.
Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Policji B. D. odmówiła wykonania polecenia swojego bezpośredniego przełożonego, J. K., polegającego na przyjęciu zawiadomienia w ramach grupy oficera dyżurnego. Funkcjonariuszka argumentowała, że była zajęta pilnym postępowaniem nadzorowanym przez prokuratora. Komendant Rejonowy Policji uznał ją winną naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę nagany. Komendant Główny Policji utrzymał orzeczenie w mocy. B. D. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego i wadliwe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska Asesorzy WSA - Andrzej Kołodziej - Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant - Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi B. D. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego dotyczącego funkcjonariusza Policji - oddala skargę - II SA/Wa 160/05 UZASADNIENIE Komendant Rejonowy Policji W. [...] działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2004 r. uznał winną [...] B. D. tego, że w dniu [...] lipca 2004 r. ok. godz. 13.30 w W. pełniąc służbę w Komendzie Rejonowej Policji W. [...] i mając obowiązek wykonywania poleceń przełożonego, obowiązku tego nie dopełniła w ten sposób, że odmówiła wykonania polecenia wydanego przez jej bezpośredniego przełożonego [...] J. K., polegającego na przyjęciu zawiadomienia o zdarzeniu w ramach grupy oficera dyżurnego czym naruszyła dyscyplinę służbową określoną w art. 132 pkt 1 ustawy z dnia o Policji w zw. z pkt. 13 zakresu obowiązków [...] B. D. z dnia [...] grudnia 2003 r. i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu [...] września 2004 r. wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] B. D., której zarzucono popełnienie czynu będącego naruszeniem dyscypliny służbowej. [...] B. D. po zapoznaniu się z treścią postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i przedstawieniu zarzutów złożyła wyjaśnienia, w których nie przyznała się do popełnienia czynu wskazanego w zarzucie. Obwiniona wskazała, że dość często była kierowana do prac w grupie dyżurnego, co odrywało ją od wykonywanych czynności oraz zakłócała realizację przydzielonych postępowań. W dniu objętym zarzutem przed godz. 14.00 była w trakcie kończenia terminowego postępowania, realizując polecenia prokuratora nadzorującego. Nie mogła więc, pozwolić sobie na przerwanie czynności i wykonanie polecenia [...] J. K. [...] B. D. wyjaśniła również, że prosiła przełożonego, aby przydzielił zgłoszenie innemu pracownikowi. Jednakże nie było odwołania od tego polecenia. Dlatego też, wybrała mniejsze zło, nie mogąc realizować dwóch zadań równolegle. Z zeznań [...] J. K. wynika, że otrzymał on polecenie od zastępcy naczelnika, aby wyznaczyć jedną osobę do przyjęcia zawiadomienia w ramach grupy dyżurnego. Przeszedł po pokojach, w których pracowali podlegli mu policjanci i stwierdził, że jedynie [...] D. rozmawia przez telefon nie wykonując innych pilnych czynności służbowych. Pozostali policjanci przesłuchiwali osoby wezwane lub pracowali przy sprawach z zatrzymanymi. W związku z tym poprosił obwinioną, aby zeszła do dyżurnego zgodnie z poleceniem [...] C. i przyjęła jedno zawiadomienie. Obwiniona wysłuchała nie odpowiadając, [...] K. uznał więc, ze prośbę spełni. Gdy wyżej wymieniony po raz drugi wszedł do pokoju obwinionej nie wykonywała ona żadnych czynności, siedziała za biurkiem. Odpowiedziała, że zawiadomienia nie przyjmie, gdyż kilka dni temu już przyjmowała i dzisiaj nie zamierza wykonywać tej czynności. Jak zeznał [...] K. obwiniona nie mówiła nic na temat wykonywania innych pilnych czynności. Gdyby argumentowała, że ma do wykonania terminowe czynności zlecone przez prokuratora wówczas jego decyzja być może byłaby inna. Gdy wyżej wymieniony po raz trzeci udał się do pokoju obwinionej, gdyż nie pojawiła się u dyżurnego i polecił, aby wykonała jego polecenie [...] D. odpowiedziała, że ją to nie interesuje i nie wykona polecenia. Fakt wydania polecenia wzmocnienia grupy oficera dyżurnego [...] J. K. potwierdził [...] J. C. Organ wskazał, iż z dołączonej do akt postępowania opinii służbowej przełożonego wynika, że obwiniona kwestionuje polecenia kierowników, jest policjantem niezdyscyplinowanym, powodującym liczne konflikty interpersonalne. Opieszale lub według własnego uznania wykonuje wytyczne zawarte w kartach nadzoru przez prokuratorów nadzorujących, powodując długotrwałe bezczynności w prowadzonych sprawach. Wykazuje duże braki wiedzy na temat aktualnie obowiązujących przepisów prawnych, interpretując je w sposób dowolny i uznaniowy. Narusza zasady dyscypliny służbowej, często spóźniając się do pracy. Wobec tego, zdaniem organu, materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym jednoznacznie wykazał, że [...] B. D. dopuściła się popełnienia zarzucanego jej czynu. Potwierdzeniem tego są wyjaśnienia obwinionej oraz zeznania świadków. Nie budzi wątpliwości fakt odmowy wykonania polecenia wydanego przez bezpośredniego przełożonego, pomimo, że obwiniona takie polecenie powinna była wykonać niezależnie od okoliczności. W dniu [...] października 2004 r. odwołanie od orzeczenia Komendanta Rejonowego Policji W. [...] o złożyła [...] B. D. wskazując na niekonsekwencje wydanego polecenia oraz wady wydanej opinii służbowej. Komendant [...] Policji działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wykonywanie poleceń przełożonych jest jednym z podstawowych obowiązków policjanta wynikających z ustawy o Policji. W związku z tym funkcjonariusz nie może kwestionować celowości wydanego polecenia. Dlatego też dywagacje obwinionej na temat wydanego przez przełożonego polecenia są bezpodstawne i wskazują na jej lekceważący stosunek do wydawanych poleceń. Nadto organ stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania wydanej opinii służbowej wydanej przez przełożonego. W dniu 13 grudnia 2004 r. skargę na powyższe orzeczenie złożyła B.D. Skarżąca zarzuciła Komendantowi [...] Policji: • naruszenie art. 132a ustawy o Policji poprzez uznanie jej winnym zarzucanego jej czynu, podczas gdy postępowanie dyscyplinarne tego nie wskazuje; • naruszenie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej nieadekwatnej do popełnionego czynu i bez ustalenia stopnia zawinienia; • naruszenie art. 135e ust. 1 i ust7 oraz art. 135f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji poprzez wadliwe, powierzchowne i wybiórcze przeprowadzenie postępowania dowodowego, a mimo to uznanie, iż okoliczności zawarte we wniosku przemawiają jedynie na niekorzyść strony; • naruszenie art. 135g ustawy o Policji poprzez uwzględnienie okoliczności przemawiających jedynie na niekorzyść strony; • i naruszenie art. 135e ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia przez Komendanta [...] Policji na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym, mimo, że istniały przesłanki do uzupełnienia materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, że wymienione nieprawidłowości spowodowały, iż została uznana za winną zarzucanego jej czynu. Tymczasem okoliczności sprawy tego nie potwierdzają. Nadto wskazała, że nie mogła wykonać polecenia przełożonego, ponieważ pilnie musiała wykonać polecenie nadzorującego prowadzone przez nią dochodzenie prokuratora. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie skarżąca, zarówno w postępowaniu dyscyplinarnym, ani w skardze do sądu nie kwestionuje, że odmówiła wykonania polecenia służbowego wydanego jej przez [...] J. K. Skarżąca kwestionuje jedynie przyczyny, dla których odmówiła wykonania polecenia. Jednak należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przewidują, iż tylko w wyjątkowych przypadkach funkcjonariusz może odmówić wykonania polecenia przełożonego. Wynika to ze specyfiki organizacji i zadań, jakie stoją przed policją. Zgodnie, bowiem z art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą do ochrony bezpieczeństwa ludzi i utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podejmując się służby w tak zorganizowanej formacji policjant składając ślubowanie zgodnie z rotą w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy ma obowiązek zgodnie z art. 58 ust. 1 wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Tylko w wyjątkowych wypadkach policjant może na podstawie art. 58 ust. 2 odmówić wykonania polecenia lub rozkazu przełożonego, a więc tylko wtedy, gdy wykonanie rozkazy lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Przyjęcie, że funkcjonariusz może kwestionować w innych niż określone w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji polecenia przełożonych podważyłoby zasady funkcjonowania tej formacji, a w konsekwencji mogłoby doprowadzić do jej paraliżu. Organ słusznie, więc przyjął, że obwiniona odmawiając wykonania polecenia przełożonego naruszyła dyscyplinę służbową określoną w art. 132 pkt 1 ustawy o Policji. Przeprowadzone postępowanie wskazało na winę funkcjonariusza, a wymierzona kara jest określona w katalogu kar określonym w art. 134 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, przy czym organ wskazał na przesłanki, którymi kierował się przy wymierzaniu kary. Odpowiadając na zarzut skarżącej, że organ odwoławczy orzekał jedynie na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez Komendanta Rejonowego Policji W. [...] należy wskazać, że Komendant [...] Policji dział tu na podstawie art. 135l ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jedynie, jeżeli jest to potrzebne dla prawidłowego wydania orzeczenia wyższy przełożony dyscyplinarny może zlecić czynności dowodowe rzecznikowi dyscyplinarnemu. Jeżeli jednak organ stwierdzi, iż wykonanie takich czynności nie jest konieczne, wówczas nie ma obowiązku przeprowadzenia postępowania. W orzeczeniu z dnia [...] października 2004 r. Komendant [...] Policji wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na rozstrzygniecie sprawy, brak, zatem było przesłanek to przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło