IV SA/Wa 34/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24.05.2005 r. sprawy ze skargi M. i R. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy innemu organowi 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. 2. Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska -po rozpatrzeniu zażalenia M. i R. G. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2004 r., którym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazano według właściwości Prezydentowi Miasta O. pismo M. i R. G. dotyczące wpływu cmentarza na sąsiednie tereny. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że M. i R. G. pismem z dnia 4 października 2004r., przekazanym do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O., poinformowali o zdewastowaniu jeziora "P.", lasu, gruntów i otoczenia ściekami i zanieczyszczeniami pochodzącymi z cmentarza komunalnego. Podnieśli także, że część ich gruntów została bezprawnie zajęta na groby oraz, że ich wystąpienia do Gminy nie dały rezultatu, ponieważ Gmina O. nie poczuwa się do odpowiedzialności. W dalszej części uzasadnienia Główny Inspektor Ochrony Środowiska podał, podobnie jak organ I instancji, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000r. Nr 23 poz. 295 ze zm.) utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest położony. W związku z tym zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska organ I instancji prawidłowo przekazał podanie M. i R. G. organowi właściwemu tj. Prezydentowi Miasta O.. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i R. G.. Skarżący podnieśli, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem skarżących, otoczenie cmentarza jest dewastowane i zanieczyszczane ściekami z cmentarza, co stanowi zagrożenie epidemiologiczne. Przekazanie sprawy Gminie O. jest bezcelowe, ponieważ zdaniem skarżących to właśnie Gmina jest odpowiedzialna za zanieczyszczenie środowiska ściekami z cmentarza. Skarżący stwierdzili, że sprawą powinny się zająć organy ochrony środowiska nie zaś przekazywać ją Prezydentowi Miasta O.. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej nastąpiło takie naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W swoim piśmie z dnia 4 października 2004r., przekazanym do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O., M. i R. G. poinformowali o zdewastowaniu jeziora "P.", lasu, gruntów i otoczenia ściekami i zanieczyszczeniami pochodzącymi z cmentarza komunalnego. Wskazano zatem na konkretne naruszenie wymagań ochrony środowiska. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t. jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 112, poz. 982 ze zm) do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy: kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody. Z brzmienia powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że otrzymując informacje o zanieczyszczeniu środowiska ściekami pochodzącymi z cmentarza organy ochrony środowiska powinny wszcząć postępowanie w celu zbadania, czy sytuacja taka ma miejsce a następnie w wypadku stwierdzenia, że istotnie doszło do naruszenia przepisów ochrony środowiska podjąć kroki w celu przeciwdziałania naruszeniom przepisów ochrony środowiska. Tymczasem organy obu instancji bezzasadnie uznały, że skoro utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest położony to te organy są właściwe do załatwienia sprawy. Pismo (wniosek) Państwa G. z dnia 4 października 2004r. dotyczyło różnych zagadnień. Oprócz kwestii ochrony środowiska wnioskodawcy podnieśli również, kwestię bezprawnego przejęcia części ich nieruchomości pod cmentarz, która to sprawa nie leży w kompetencji organów ochrony środowiska, co jednak nie oznacza, że organy te mogły uznać się za niewłaściwe w odniesieniu do całości poruszanych problemów w tym szczególnie tych dotyczących przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Należy stwierdzić, że to, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000r. Nr 23 poz. 295 ze zm.) utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), nie oznacza, że podmioty te nie mogą działać z naruszeniem przepisów ochrony środowiska. Natomiast rolą organów ochrony środowiska jest badanie sygnałów o naruszeniu przepisów i przeciwdziałanie dewastacji środowiska. Reasumując należy stwierdzić, że przekazanie sprawy innemu organowi w oparciu o art. 65 k.p.a. było nieuzasadnione i świadczy o niedokładnym zapoznaniu się z treścią pisma (wniosku) M. i R. G. z dnia 4 października 2004r., co w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.