II SA/Bk 36/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-05-24

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Jerzy Bujko, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, którego budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., powinna być wydana na podstawie przepisów dotychczasowych (ustawy z 1974 r.)?
Ratio decidendi
Tak, jeśli budowa obiektu zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., do stwierdzonej samowoli budowlanej stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W przypadku, gdy obiekt spełnia przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia), nakaz rozbiórki jest obligatoryjny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego murowanego budynku gospodarczego o wymiarach 10,00 x 4,20 m, zlokalizowanego po granicy działki. Budynek, wybudowany w latach 90-tych bez wymaganego pozwolenia, był użytkowany częściowo jako gospodarczy, a częściowo jako inwentarski z hodowlą trzody chlewnej. Organ I instancji nakazał rozbiórkę budynku na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że budynek służy celom rolniczym i nie zagraża nikomu, a także że płaci podatek rolny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę, - Postanowienie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce numer ewidencyjny [...] położonej przy ulicy S. [...] w S. zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2004 roku z wniosku Pani E. K. Podczas przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu [...] września 2004 roku przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., stwierdzono, że na nieruchomości Pani S. G. (numer ewidencyjny [...] w S.) zlokalizowany jest murowany budynek gospodarczy o wymiarach 10,00 x 4,20 m. Jest to budynek z dachem jednospadowym pokryty eternitem. Przedmiotowy budynek ustawiony jest po granicy jedną ścianą bez otworów z sąsiednią działką. Wizja lokalna przeprowadzona przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] września 2004 roku wykazała, że budynek użytkowany jest w części jako gospodarczy, w części jako inwentarski z hodowlą trzody chlewnej. Ściany tego budynku są grubości 12 cm, natomiast ściana usytuowana po granicy jest grubości 18 cm. Belki drewniane dachu o znacznej strzałce ugięcia. Organ I instancji ustalił, że w/w budynek został wybudowany w latach 90-tych bez wymaganego pozwolenia na budowę i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zmianami) wydał decyzję z dnia [...] października 2004 roku, nr [...] nakazując Pani S. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o numerze geodezyjnym [...] położonej w S. przy ulicy S. [...]. Od powyższej decyzji wniosła odwołanie Pani S. G., uzupełnione oświadczeniem z dnia [...] listopada 2004 roku, uzasadniając, że samowolnie wybudowany budynek gospodarczy służy jej do celów rolniczych, a przechowywany tam inwentarz przeniesie do innego budynku. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku, nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając iż przedmiotowa budowla spełnia przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem organu odwoławczego wywiodła Pani S. G., wskazując między innymi na fakt, iż płaciła podatek rolny za grunt, a więc mogła wybudować budynek gospodarczy, który jej zdaniem nikomu nie zagraża. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ustalenie daty wzniesienia spornego obiektu budowlanego na okres przypadający przed wejściem w życie ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994 roku, wyłączyło możliwość stosowania do stwierdzonej samowoli budowlanej przepisu art. 48 tego prawa. Z przepisu art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego wynika, że przepisu art. 48 ustawy nie stosuje się między innymi do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Przepis art. 103 ust. 2 zdanie drugie nakazuje do takich obiektów stosować przepisy dotychczasowe. Odesłanie do przepisów dotychczasowych powoduje, że skutki samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 roku należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego, obowiązującego przed tą datą, tj. ustawy – Prawo budowlane z 24 października 1974 roku, w tym stosując art. 37 ust. 1 tego prawa. Skarżąca ponosi więc konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku. Z art. 37 ust. 1 tego prawa wynika, iż przymusowej rozbiórce obligatoryjnie podlegają samowolnie wzniesione obiekty budowlane, bądź ich części, które: - bądź znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1), - bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Nadto możliwość orzeczenia rozbiórki (tzw. Rozbiórka fakultatywna) została zastrzeżona dla właściwego organu orzekającego w sprawie, o ile jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 (art. 37 ust. 2 ustawy z 1974 roku). W konkretnej sprawie na przeszkodzie w zalegalizowaniu spornego obiektu stał przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 starego prawa budowlanego. Przepis ten uzależnia wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego od stwierdzenia niebezpieczeństwa obiektu dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak wynika z ustaleń organu ściany konstrukcyjne przedmiotowego budynku, posadowionego po granicy działki są grubości 12 i 18 cm, kiedy zgodnie z obowiązującymi normami budowlanymi minimalna ich grubość powinna wynosić 25 cm. Ponadto krokwie nie są zakotwione w ścianie, co grozi, szczególnie w zimie, zawaleniem dachu. Budynek także nie spełnia wymagań dotyczących odprowadzania ścieków. Wszystkie wyżej wymienione okoliczności powodują, że przedmiotowa budowla, naruszająca zasady wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich użytkowanie – powoduje pogorszenie warunków użytkowych, ze względu na przeznaczenie inwentarskie, jak również stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia ze względu na stan techniczny. Tym samym spełnione zostają przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane. Zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Należy podkreślić, że podnoszony przez skarżącą argument płacenia podatku od nieruchomości rolnej – nie ma żadnego odniesienia do samowoli budowlanej i jej oceny z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło