I OSK 1265/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz (spr.), Zygmunt Zgierski, Protokolant Joanna Szcześniak, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2440/04 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2440/04 oddalił skargę J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Jak wynika z powołanego przepisu, jedną z koniecznych przesłanek umożliwiających przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest niemożność podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 9 lipca 2004 r. J. W. został uznany za częściowo, okresowo niezdolnego do pracy do września 2005 r. Częściowa niezdolność do pracy została spowodowana chorobą narządu ruchu. Powyższe orzeczenie lekarza orzecznika zostało poddane kontroli przez Głównego Lekarza Orzecznika Oddziału ZUS w dniu 12 lipca 2004 r. W wyniku kontroli do orzeczenia nie wniesiono zastrzeżeń. Z uwagi na powyższe, skarżący nie spełnia warunku uzasadniającego przyznanie świadczenia w trybie wyjątkowym. J. W. w skardze do Sądu kwestionuje zasadność uznania go za częściowo niezdolnego do pracy. Twierdzi, że lekarz psychiatra powołany w charakterze biegłego przez Sąd w innej sprawie uznał go za całkowicie niezdolnego do pracy. Skarżący nie wskazuje jednak, o jaką sprawę chodzi, nie podaje też daty sporządzenia opinii. Nie jest zatem wiadome czy wspomniana opinia została złożona przed, czy po wydaniu orzeczenia przez lekarza orzecznika w niniejszej sprawie. Z pisma Oddziału ZUS w [...] – Inspektorat w [...], które znajduje się w aktach administracyjnych oraz złożonego tam orzeczenia z 30 kwietnia 2003 r. wynika, że skarżący był całkowicie niezdolny do pracy do dnia 30 kwietnia 2004 r. Przyczyną niezdolności była, identycznie jak obecnie, choroba narządu ruchu. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o tym, że skarżący leczył się psychiatrycznie. Tym samym zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, że Prezes ZUS podejmując zaskarżoną decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia w drodze wyjątku nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł J. W. reprezentowany przez radcę prawnego T. G. zaskarżając wyrok ten w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono obrazę prawa procesowego art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – polegającą na niepowołaniu biegłego psychiatry co do ustalenia obecnie stanu zdrowia psychicznego skarżącego o co on w odwołaniu wnosił. Nadto zażądano o dopuszczenie na rozprawie kasacyjnej dowodu z akt Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w [...] Wydział II Cywilny sygn. akt II C 272/03/6 gdzie znajduje się opinia psychiatry (biegłego sądowego), który kategorycznie stwierdza, że skarżący nie nadaje się do żadnej pracy co jest swoistego rodzaju prejudicatem. Według skarżącego Sąd I instancji nie odniósł się w ogóle do jego twierdzeń zawartych w odwołaniu. Decyzja lekarza orzecznika z 9 lipca 2004 r. była bowiem nieprawidłowa i bardzo krzywdząca. Na komisję została dostarczona cała dokumentacja od lekarzy: neurologa, ortopedy i psychiatry. Lekarz tylko pobieżnie przejrzał dokumentację lekarza ortopedy nie przeglądał natomiast pozostałych. Opinia biegłego psychiatry została wystawiona 6 września 2004 r. Natomiast historia choroby datuje się od października 2003 r. i trwa nadal. Diagnozy lekarzy ortopedy i psychiatry potwierdzają całkowitą niezdolność do pracy. Nie jest prawdą również i to, iż powód całe życie pracował niesystematycznie. Od 1971 do 1990 r. ma on ciągłość pracy, bez 8 miesięcy przepracował on 20 lat. Po roku 1991 przeprowadził się do [...]. Wówczas były już duże problemy ze znalezieniem pracy. Zatrudniony był na umowy zlecenia, od których nie były opłacane składki na ZUS. Z tego właśnie powodu wynikają przerwy w okresie ubezpieczenia po 1990 r. Skoro skarżący ma przepracowane 20 lat w Polsce, to jakie są przeszkody aby na podstawie wpłaconych w tym czasie na jego rzecz do ZUS składek wyliczyć mu rentę specjalną, gdy zawarł on umowę ze Skarbem Państwa, którego w tym przypadku reprezentuje Prezes ZUS w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. W. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 maja 2005 r., o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną J. W. powołując w podstawie kasacyjnej art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa procesowego, nie wskazując przy tym jaki przepis prawa z tego zakresu Sąd I instancji naruszył. Art. 174 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje tylko, jak wyżej zaznaczono, na jakich podstawach może zostać oparta skarga kasacyjna. Natomiast wnoszący skargę kasacyjną w podstawie kasacyjnej tej skargi musi skonkretyzować jaka norma prawa materialnego czy procesowego i w jaki sposób została naruszona przez orzeczenie Sądu stanowiące przedmiot skargi kasacyjnej. Jeżeli zatem strona zamierza – jak w tym przypadku – postawić w podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania to winna wskazać, który przepis – przepisy – powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w jej ocenie został naruszony w zaskarżonym skargą kasacyjną orzeczeniu. Jak już bowiem podkreślono podstawą skargi kasacyjnej o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 omawianej ustawy może być tylko naruszenie przez Sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego ponieważ to w ramach zakreślonych przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normującej postępowanie sądowoadministracyjne Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego doń aktu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał w podstawie skargi kasacyjnej jaki przepis prawa procesowego Sąd I instancji obraził. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny przy tak jak w omawianym przypadku określonej podstawie kasacyjnej nie mógł zająć w sprawie merytorycznego stanowiska. Powyższe wskazuje, że skargi kasacyjnej wniesionej w tej sprawie nie można uznać za zasadną i z tego powodu na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę tę należało oddalić.