II SA/Gd 578/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.0 Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K., H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 21 listopada 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. K. i H. K. rozbiórkę obiektu budowlanego składającego się z barakowozu bez kół wraz z dobudowanym tarasem o konstrukcji drewnianej oraz rozbiórkę obiektu budowlanego – ustępu o konstrukcji drewnianej postawionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr w K. B. II gmina. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z tym, iż realizacja przedmiotowych obiektów została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). W wyniku dokonanych oględzin na przedmiotowej działce w dniu 13 kwietnia 2000 r. w K. B. II gmina stwierdzono, że na działce nr m.in. wykonano bez pozwolenia na budowę – obiekt budowlany składający się z barakowozu i tarasu o konstrukcji drewnianej oraz ustęp o konstrukcji drewnianej. Według oświadczenia inwestorów powyższej zabudowy działki dokonano w 1994 r. Wybudowane obiekty znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, ponadto zabudowa nastąpiła bez pozwolenia na budowę, co uzasadnia orzeczenie o nakazie rozbiórki przedmiotowych obiektów. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. K. i H. K.. W uzasadnieniu wskazali, że barakowóz nie stanowi obiektu budowlanego jako obiekt ruchomy nie związany z gruntem, zakwestionowali także twierdzenie odnośnie przeznaczenia terenu pod użytki rolne bez prawa zabudowy. Decyzją z dnia 9 stycznia 2001 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że będące przedmiotem decyzji obiekty budowlane wybudowane zostały samowolnie w 1994 r. na terenie nieprzeznaczonym na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 30 lipca 1993 r. Zgodnie z ustaleniami tego planu działka ta przeznaczona jest pod użytkowanie rolne bez prawa jakiejkolwiek zabudowy i wchodzi w skład terenów objętych szczególną ochroną konserwatorską. W świetle ustalonego stanu faktycznego – w sprawie tej zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obligujące organ do wydania nakazu przymusowej rozbiórki tych obiektów. Odnosząc się do treści odwołania organ drugiej instancji wskazał, że stosownie do przepisów § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki barakowóz jest tymczasowym budynkiem wymagającym pozwolenia na budowę. Przy czym nie ma znaczenia, czy barakowóz posiada koła czy nie. Ponadto organ wskazał, że odwołujący się mogą się zapoznać z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Urzędzie Gminy. Strony wniosły skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku. M. K. i H. K. zarzucili naruszenie art. 7 Kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 2 i art. 1 ust. 3 Prawa budowlanego i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazali, że bezpodstawnie uznano, iż barakowóz oraz ustęp stanowią obiekt budowlany. Barakowóz znajdujący się na działce nr nie jest trwale związany z gruntem, a zatem nie stanowi obiektu budowlanego. Podobnie ustęp drewniany, zdaniem skarżących, nie mieści się w zakresie tego pojęcia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, gdyż organ administracyjny nie naruszył prawa. Jest w sprawie bezsporne, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały posadowione i wybudowane w październiku 1994 r. (zob. oświadczenie strony skarżącej k. 10 akt administracyjnych). Zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.) przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z póź. zm.). Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ostatniej ustawy przewidywał, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Zatem w przypadku stwierdzenia zaistnienia wyżej wymienionych przesłanek na organ nadzoru budowlanego nałożony został obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Analiza okoliczności sprawy pozwala na stwierdzenie, że obiekty budowlane wybudowane przez skarżących na działce położonej w K. B. II w gminie spełniają przesłankę zarówno niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, jak i znajdowania się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.) w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego przewidywało w par. 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z par. 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynikało, że pozwolenia na budowę nie wymagała: - budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, - pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie par. 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. W okolicznościach sprawy sporne obiekty budowlane znajdujące się na nieruchomości skarżących, nietrwale połączone z gruntem, mają charakter budynków tymczasowych i wymagały pozwolenia na budowę na podstawie powołanych wyżej przepisów. W tym kontekście pozostaje bez znaczenia argument skarżących co do tego, że sporny obiekt (barakowóz) został uszkodzony przez nieznane osoby w ten sposób, że usunięto z niego koła. Istnienie samowolnie wzniesionych przez skarżących obiektów budowlanych narusza także ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka skarżących o numerze geodezyjnym położona w miejscowości K. B. II leży na terenie obszaru, dla którego obowiązywały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z 30 lipca 1993 r. (Dz. Urz. Woj. Nr 16, poz. 90 z dnia 16 sierpnia 1993 r.), przeznaczonego do upraw rolnych i łąk, oznaczonych symbolami RZ i RP (zob. wyciąg z planu wraz z częścią graficzną w aktach administracyjnych). Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracyjny zobowiązany jest do zbadania istnienia ustawowych przesłanek rozbiórki. Brzmienie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974 r. nie pozostawia organom administracji uznania w zakresie stosowania sankcji określonej tym przepisem, lecz przeciwnie obliguje do nakazania rozbiórki, o ile wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo organy administracyjne w rozpoznawanej sprawie stwierdziły zaistnienie przesłanek rozbiórki z art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974 r. zastosowanego w związku z art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., wobec czego zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 1992 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako niezasadną oddalił.