VII SA/Wa 1127/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-23
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która następnie została uznana za wydaną z naruszeniem prawa, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli ta ostatnia została później zakwestionowana jako wydana z naruszeniem prawa, nie może być automatycznie uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa. Organ wydający pozwolenie na budowę jest związany decyzją o warunkach zabudowy i nie może samodzielnie jej podważać. Ewentualne naruszenia powinny być rozpatrywane w trybie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, a nie w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi inwestora na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta z 1995 r. o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta była poprzedzona decyzją o warunkach zabudowy, która została później zakwestionowana jako wydana z naruszeniem prawa. GINB uznał, że pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ opierało się na wadliwej decyzji o warunkach zabudowy. Inwestor zaskarżył tę decyzję, argumentując, że decyzja o warunkach zabudowy nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i że GINB nie miał kompetencji do jej podważania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi G. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. S.A. kwotę 200 zł. (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] grudnia 2001 r. w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku mieszkańców Osiedla [...] w [...] Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej stan zerowy budynku tankofermentatorów na terenie B. S. A .
Następnie po przeprowadzeniu postępowania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2002 r. na podstawie art. 157 § 1 i 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r.
Uznał bowiem , że w dniu wydawania badanej decyzji organ to jest Burmistrz [...] dysponował ostateczną decyzją z dnia [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu . Przewidywała ona lokalizację budynku [...] na dwóch działkach o nr ew. [...] i [...] , które według tej decyzji znajdowały się w obszarze jednostki urbanistycznej planu miejscowego zagospodarowania Miasta [...] o symbolu [...] - przemysł , w stanie istniejącym Ż. S.A. z własną oczyszczalnią ścieków . Adaptacja stanu istniejącego . Decyzją tą na inwestora nałożono jedynie obowiązek wykonania pasa zieleni wysokiej i średniej wzdłuż ogrodzenia od strony zachodniej i północno - zachodniej działki tj. od strony osiedla mieszkaniowego . Podobny obowiązek wynikał także z postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] lutego 1995 r. Projekt zieleni został dołączony do projektu zagospodarowania terenu .
Poza tym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ dokonał sprawdzenia zgodności lokalizacji [...] czyli zgodności projektu zagospodarowania działek nr [...] , [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zgodnie z art. 35 ust 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego . Po czym uznał, że wskazana lokalizacja nie narusza zapisu tego planu , gdyż nie narusza działki nr [...] , która jest terenem objętym inną jednostką strukturalną planu miejscowego oznaczoną symbolem [...] dla , której zapisano: "sport i rekreacja . Projektowane tereny sportowo- - rekreacyjne w zieleni , stanowiące równocześnie ochronę terenu o symbolu [...] przed uciążliwością Zakładów [...]".
W postępowaniu nieważnościowym organ nadzorczy zauważył, że z przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej zrealizowanego budynku [...] wynika ,że szerokością około 3 m budynek ten wchodzi na teren działki nr [...] położonej na terenie jednostki strukturalnej [...] . Powyższy fakt zakwalifikowano jednak jedynie jako uchybienie organu I instancji , które mogło wynikać z mało precyzyjnego porównania dwóch opracowań rysunkowych tj . projektu zagospodarowania terenu opracowanego w skali 1; 500 - z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] opracowanego w skali 1:5000.
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa stwierdziło wydanie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z naruszeniem prawa. Kolegium wskazało jednak na negatywna przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w postaci nieodwracalnych skutków prawnych .
Wobec powyższego organ badając w postępowaniu nieważnościowym pozwolenie na budowę uznał , że decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. o pozwoleniu na budowę [...] w dacie jej wydania zawierała pewne nieprawidłowości , których nie można utożsamiać z rażącym naruszeniem prawa.
Odwołanie od decyzji złożył S.J. jeden z mieszkańców osiedla domków jednorodzinnych "Z." mający swoją posesję w sąsiedztwie działki nr [...] . Wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji pozwalającej na budowę [...] .
W uzasadnieniu wskazał ,że decyzja o pozwoleniu na budowę poprzedzona była decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu . Decyzja ta dotknięta jest wadą nieważności , gdyż narusza art. 46 a ust 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym albowiem jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego . Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze zupełnie pominęło fakt obowiązywania art. 156 § 1 pk 7 kpa . Przepis ten nakazuje stwierdzenie nieważności decyzji , która zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa . Ponadto skarżący zakwestionował wyrażony w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pogląd ,że wyeliminowanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z obrotu prawnego w sytuacji gdy doszło do zrealizowania inwestycji w oparciu o te decyzję mogłoby doprowadzić do naruszenia zasad państwa prawnego.
Poza tym skarżący podniósł , że stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie było wiążące dla organu I instancji w postępowaniu nieważnościowym. Organ powinien był samodzielnie ustalić , czy decyzja , co do której ważności toczy się postępowanie została wydana na podstawie ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu . W ocenie skarżącego decyzja ta była nieważna co zresztą podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Jednakże okoliczności tych nie wziął pod uwagę organ I instancji .
Nadto zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę wskazówek zawartych w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 r. rozpatrującego wcześniej sprawę w trybie odwoławczym . Organ nie rozważył zasadności powołania się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. W ocenie skarżącego powołanie tego poglądu jest bezzasadne, gdyż stan faktyczny w oparciu o który wydano to orzeczenie Sadu Najwyższego nie przystaje do stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie .
Nadto organ I instancji uznał , że wskazana lokalizacja nie narusza zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , gdyż nie narusza działki [...] . Skarżący stwierdził ,że jest to oczywiste przekłamanie bowiem w pkt 2 decyzji, co do której toczy się postępowanie wyraźnie wskazano na lokalizację na działkach [...] i [...] . Tymczasem działka [...] leży w obrębie jednostki [...] dla , której zapisano w planie " sport i rekreacja . Projektowane tereny sportowo-rekreacyjne w zieleni , stanowiące równocześnie ochronę terenu o symbolu [...] przed uciążliwością Zakładów [...] ".
Wynika z tego ,że Burmistrz naruszył postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego pozwalając na realizację inwestycji na terenie jednostki przeznaczonej pod sport i rekreację . Organ wydając pozwolenie na budowę zaniedbał obowiązku wynikającego z art. 35 ust 1 pkt 1 a Prawa budowlanego tj. obowiązku zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub trenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Reasumując S.J. wskazał , że proste zestawienie treści decyzji oraz treści przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ( art. 40 ust. 1 , 42 ust 1 pkt 2 , art. 43 , art. 46 a ust 1 pkt 1 ) a także ustawy Prawo budowlane ( art. 35 ust 1 pkt la) dowodzi , że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo .
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał , że zgodnie z treścią art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wiąże organ , który wydaje pozwolenie na budowę. Oznacza to ,że wydając decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę , organ powinien sprawdzić , czy inwestor posiada decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i dopiero na podstawie warunków określonych w tejże decyzji może udzielić pozwolenia na budowę . Jeśli więc składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę inwestor przedstawił ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może zakwestionować istnienia tejże decyzji i nie ma kompetencji do wyeliminowania jej z obrotu prawnego .
W zakresie badania przedmiotowej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. organ odwoławczy stwierdził ,że inwestor posiadał ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Burmistrza Miasta [...] w dniu [...] marca 1995 r. Spełnił więc wymóg ustawowy , określony w art. 34 ust 4 pkt 1 Prawa budowlanego . Dlatego nie można mówić o rażącym naruszeniu przepisów.
W zakresie zarzutów odwołania to organ wskazał ,że w większości dotyczą one decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. dlatego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może się do nich odnosić .
Poza tym nadmienił , że nawet gdyby decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzono nieważność decyzji o warunkach zabudowy to byłaby to jedynie przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
Skargę do NSA na decyzję utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności złożył S. J.
Po rozpatrzeniu skargi NSA wyrokiem z dnia 28 stycznia 2004 r. w sprawie 7/IV SA 2305/02 uchylił zaskarżoną decyzję .
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał ,że w przedmiotowej sprawie skarga jest uzasadniona gdyż zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust 1 lit b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Przepis ten stanowi ,że Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ją uchyla w całości lub w części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego .
Zgodnie z art. 35 ust 1 pkt 1 lit a i b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska i wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu .
O ile zgodności takiej nie ma to stosownie do ustępu 4 tego przepisu organ może odmówić wydania decyzji o powyższej treści . W sytuacji gdy organ mimo tej niezgodności wyda pozytywną decyzję to należy wówczas rozważyć czy nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa a wiec trybu nadzwyczajnego .
W sprawie niniejszej decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu będąca podstawą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę została zakwestionowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] Stwierdzono wydanie jej z naruszeniem prawa . Decyzja ta wprawdzie została zaskarżona do NSA ale już jej wydanie stanowi przesłankę wznowieniową , o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa co podkreślił też organ II instancji w pisemnym uzasadnieniu .
Sąd uznał ,że "O ile organ II instancji stwierdził podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego . Należało zatem ocenić jaki wpływ ma ta przesłanka na toczące się postępowanie nieważnościowe . Organ tego nie uczynił, co spowodowało zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi."
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania S. J. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wziął pod uwagę prawomocną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2002 r. stwierdzającą wydanie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] .
W przedmiotowej sprawie , istniała wątpliwość , co do zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] z decyzją z dnia [...] marca 19995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu . Ponieważ nie powołano w niej pełnej treści planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu przedmiotowej inwestycji , pomijając ustalenia planu dla jednostki [...] na obszarze której przedmiotowe zamierzenie z uwagi na sprzeczność z planem nie mogło być realizowane .
Wyżej wymienione wątpliwości rozstrzygnęło ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze , które w ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2002 r. stwierdziło , że decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] , ponieważ nie uwzględnia ,że cześć przedmiotowej inwestycji objęta jest jednostką [...] dla , której zapisano w planie " sport i rekreacja . Projektowane tereny sportowo- - rekreacyjne w zieleni , stanowiące równocześnie ochronę terenu o symbolu [...] przed uciążliwością Zakładów [...] " co oznacza , iż zamierzone przedsięwzięcie nie może być realizowane na tym obszarze .
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał ,że decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest dla niego wiążąca , a zatem mógł ocenić projekt budowlany pod względem zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] . W wyniku powyższej kontroli stwierdził ,że zachodzą między nimi rozbieżności . Projekt budowlany przewiduje bowiem realizacje części inwestycji na działce o nr ew. [...] , która jest objęta jednostką [...] na obszarze której - zgodnie z w/w planem -nie może być realizowane zamierzone przedsięwzięcie .
Powołując się na wskazania WSA z uzasadnienia wyroku z dnia 28 stycznia 2004 r. organ stwierdził , że decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę inwestycji budynku [...] na obszarze działek nr ew. [...] i [...] w [...] rażąco narusza art. 32 ust 4 ustawy prawo budowlane , co wypełnia przesłankę stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa .
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył inwestor G. S. A. z siedzibą w Ż. wnosząc ojej uchylenie .
W uzasadnieniu wskazał ,że przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowanie wykazało ,że w odniesieniu do decyzji z dnia [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu brak jest przesłanek do stwierdzenia jej nieważności . Oczywistym jest , iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa ( tak orzekło Kolegium zgodnie z art. 158 § 2 kpa ) w żadnym przypadku nie jest to tożsame ze stwierdzeniem nieważności tej decyzji . Natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydaje się mylić obie te instytucje prawne . W zaskarżonej decyzji organ w sposób błędny przyjął ,że decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] marca 1995 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego jako decyzja nieważna . W rzeczywistości decyzja ta niezmiennie utrzymuje swą moc obowiązującą.
Skarżący wskazał na brak odniesienia się organu odwoławczego do zagadnienia wywołania przez decyzję o pozwoleniu na budowę nieodwracalnych skutków prawnych (w aspekcie art. 156 § 2 kpa).
Nadto ,że organ odwoławczy bezpodstawnie przypisał sobie kompetencje organu sprawującego administracyjną kontrolę nad decyzjami ustalającymi warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz organu udzielającego pozwolenia na budowę . Wynika to wprost ze sformułowań uzasadnienia decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się zdaniem skarżącego błędnych odniesień do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego .
Skarżący wskazał, że w decyzji organu I instancji trafnie oceniono , iż z przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej zrealizowanego budynku [...] wynika ,że szerokością
około 3 m budynek ten wchodzi na teren działki nr [...] położonej na terenie jednostki strukturalnej [...] . Powyższy fakt jest jedynie uchybieniem organu I instancji , które mogło wynikać z mało precyzyjnego porównania dwóch opracowań rysunkowych tj . projektu zagospodarowania terenu opracowanego w skali 1; 500 - z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] opracowanego w skali 1: 5000 .
Okoliczność ta ma znaczenie w aspekcie rażącego naruszenia prawa o którym można mówić jedynie wówczas gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej .
Reasumując skarżący podniósł ,że przedstawione w skardze zarzuty jak i okoliczności faktyczne sprawy a także argumentacja zawarta w decyzji organu I instancji, wskazują że rozstrzygniecie organu odwoławczego wydane zostało z naruszeniem prawa .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowa argumentacje .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w tym trybie jest stan rzeczy w chwili jej wydania. Nie jest więc uprawnione wnioskowanie o kwalifikowanej wadliwości zaskarżonej decyzji z 1995 r. z tego powodu, że opierała się ona na innej ostatecznej decyzji, która zakwestionowana została dopiero w 2002 r. Jest to bowiem sytuacja, którą można i należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 8 kpa . (porównaj wyrok NSA z dnia 16 września 2003 sygn. IV SA 99/02 , Wspólnota 2004/10/55 )
Zgodność zamierzonej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym oceniana była w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zakończonym decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] marca 1995 r.
Stosownie do treści art. 47 uchylonej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm. ) oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zmianami) decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (której podstawowym celem jest stwierdzenie zgodności zamierzonej inwestycji z planem miejscowym) jest wiążąca dla organu wydającego pozwolenie na budowę.
Wprawdzie organ ten, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy -Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ma obowiązek sprawdzenia zgodności planu zagospodarowania działki lub terenu z planem zagospodarowania przestrzennego, jednakże dokonuje tego nie po to, aby kwestionować ocenę wyrażoną w decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ale aby sprawdzić, czy ewentualnie plan nie uległ zmianie i w związku z tym decyzja ta nie wygasła (art. 35 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).
Zatem ani organ administracji architektoniczno — budowlanej wydający pozwolenie na budowę ani tym bardziej organ w ramach aktualnie prowadzonego nadzwyczajnego postępowania nadzorczego nie mogą samodzielnie podważyć mocy prawnej tej decyzji .
Skoro stosownie do ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycja była zgodna z planem miejscowym, to była to ocena wiążąca dla organu wydającego pozwolenie na budowę, co oznacza, że dokonywanie przez ten organ samodzielnych ustaleń w omawianej kwestii, odbiegających od ustaleń dokonywanych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiłoby oczywiste, rażące naruszenie prawa - powołanego art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. (porównaj wyrok NS A z dnia 6 czerwca 2001 r. sygn. IV SA 532/00 LEX nr 55771 ).
W tych warunkach ustalenia dokonane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w ramach postępowania nieważnościowego negujące w istocie ustalenia decyzji o warunkach zabudowy nie mogą być uznane za prawidłowe . Jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2004 r. " w sytuacji gdy organ mimo tej niezgodności wyda pozytywną decyzję to należy wówczas rozważyć czy nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa a więc trybu nadzwyczajnego". Wyrok zawiera jedynie wskazanie na konieczność rozważenia tej kwestii nie przesądził jednak o istnieniu w tym postępowaniu przesłanki do stwierdzenia nieważności ( jak wydaje się zrozumiał to organ odwoławczy ).
Poza tym zasadnie podniesiono w skardze ,że decyzja o warunkach zabudowy nie została wyeliminowana z obrotu prawnego . Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało bowiem iż przeciwko takiemu rozstrzygnięciu przemawia zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych . Niezależnie od oceny tego argumentu stwierdzić trzeba , że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest ostateczna i prawnie wiążąca . Dlatego nie jest uprawnione twierdzenie, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania kwestionowanej decyzji stanowił, że właściwy organ administracji budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązany jest sprawdzić między innymi także zgodność - stanowiącego załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę projektu zagospodarowania przestrzennego działki lub terenu z : miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który jest przepisem gminnym , a także z wymaganiami ochrony środowiska , z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które "wiążą organ wydający pozwolenie na budowę" oraz , z innymi przepisami, w tym także techniczno-budowlanymi.
Z powyższego wynika, że jakkolwiek organ właściwy dla wydania pozwolenia budowlanego obowiązany jest w każdym wypadku badać zgodność przedstawionego projektu budowlanego zarówno z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (jako aktem normatywnym), jak i z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, w nawiązaniu do której zgłoszony został wniosek o pozwolenie na budowę, to jednak w sytuacji, w której okaże się, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stwierdzenie nieważność tej decyzji może nastąpić na zasadach i w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego .
Ponieważ jednak kompetencja do stwierdzenia nieważności decyzji o
ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie należy do
organu wydającego pozwolenie budowlane (art. 157 § 1 kpa ), organ ten
powinien w tej sytuacji zawiesić postępowanie w sprawie załatwienia
wniosku o wydanie pozwolenia budowlanego, w celu umożliwienia
uprzedniego rozstrzygnięcia innemu właściwemu organowi kwestii
ważności kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy i
zagospodarowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r. sygn. III RN 77/01 OSNP 2003/7/163.)
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca i organ dokonując tej kontroli nie dopatrzył się sprzeczności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z planem zagospodarowania przestrzennego . Ta okoliczność jednak nie może być przesłanką do stwierdzenia nieważności albowiem ewentualne ujawnienie tej sprzeczności obligowało organ jedynie do zwieszenia postępowania .
Zatem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, przewidujący między innymi sprawdzanie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodności zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, należy tak wykładać, iż owo sprawdzanie do czasu wyeliminowania z obrotu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyć może jedynie tego, czy po dacie wydania decyzji, przewidzianej w art. 47 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, nie zaszły zmiany w treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. (wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. sygn. IV SA 2246/97 LEX nr 46694 )
Przy czym w okolicznościach sprawy stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 kpa ani nawet stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie mogło skutkować automatycznym stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Gdyby nawet decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania , to zrealizowana w czasie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycja nie powinna być traktowana jako samowola budowlana w rozumieniu art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. Jednocześnie wobec podniesionego zarzutu skargi należy podkreślić, że zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny. ( wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999 r. sygn. IV SA 2144/97 LEX nr 48710 ).
Zarzuty skargi okazały się w większości zasadne dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) uchylił zaskarżoną decyzję . Natomiast na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy orzekł jak w pkt. II wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wskazanej ustawy .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło