I SA/Gl 1149/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek Sędzia NSA Eugeniusz Christ Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. kwotę [...] zł. ( słownie: [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) orzeka, że decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wójt Gminy K. określił A. i E. P. zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości [...] zł. według stawek określonych uchwałą Rady Gminy z dnia [...] 2003 r. nr [...]. Organ opodatkował dwa budynki w wysokości [...] zł. przyjmując dla nich stawkę dla budynków pozostałych, a grunty w wysokości [...] zł. przyjmując stawkę określoną dla gruntów letniskowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż za podstawę wymiaru podatku przyjęto dane z ewidencji gruntów oraz złożonych informacji podatkowych. Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła A. P., kwestionując decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wymiaru podatku w kwocie [...] zł. od budynku letniskowego, wskazując w uzasadnieniu odwołania, że domy letniskowe, są zawsze domami mieszkalnymi, jeśli tylko spełniają normy ustalone przez przepisy prawa budowlanego. Jak podniosła podatniczka, dom położony w miejscowości K. w gminie K. wybudowany został zgodnie z przepisami prawa budowlanego jako dom mieszkalny, całoroczny, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. O sposobie wykorzystywania budynku zdaniem podatniczki decydowała nie nazwa, lecz wola właściciela, co oznacza, że budynek całoroczny właściciel może użytkować zarówno w sposób rekreacyjny, czy też jako drugi dom w okresie letnim, a nawet przenieść się do niego na stałe. Powołując się na przepis § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz.454) podatniczka podniosła, że przepis ten nie wymienia domów letniskowych, a wykładnia pkt 10 " inne budynki mieszkalne" nie daje podstaw do twierdzenia, że dom letniskowy nie jest budynkiem mieszkalnym. Wskazując, że budynek odpowiada warunkom technicznym określonych dla domów mieszkalnych podatniczka opisała szczegółowo jego wyposażenie, dołączając do odwołania rachunki za wodę, energię elektryczną oraz umowę i rachunki z firmą " A" za wywóz śmieci. Podatniczka opisała także dokonane na działce nasadzenia drzew i kwiatów, wskazując, że wymagają one pielęgnacji i że dom został wybudowany w celu zamieszkiwania w nim podatników, po przejściu na emeryturę. Podatniczka zakwestionowała także dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, podnosząc, że zmiana danych w tej ewidencji została dokonana na wniosek Wójta w drodze czynności materialno – technicznej, nie podlegającej zaskarżeniu, a zatem podatnik miał prawo określić charakter nieruchomości zgodnie z jego rzeczywistym przeznaczeniem. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że poza sporem jest fakt, że budynek podatników jest budynkiem letniskowym, co wynika ze zgłoszenia z dnia [...] r. Nr [...] wydanego przez Starostwo Powiatowe w C.. Sporną kwestią pozostała zatem zasadność opodatkowania tego budynku stawką określoną dla budynków pozostałych, zamiast, jak sugeruje podatniczka, stawką podatkową dla budynków mieszkalnych. Powołując się poglądy doktryny i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że decydujące znaczenie o zaliczeniu danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm.), decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno – budowlana danego obiektu. Jeżeli z dokumentacji wynika, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, że jest to budynek letniskowy, to powinien być on obciążony stawką podatkową określoną dla budynków pozostałych. Budynek letniskowy, podlega jednak zaliczeniu do budynków mieszkalnych, w sytuacji gdy zaspakaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i osób mu bliskich. Zdaniem organu odwoławczego, oznacza to, że " budynek letniskowy" będzie się mieścił w pojęciu " budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie faktycznie użytkowany przez właściciela dla zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Ze stawki podatkowej określonej dla budynków mieszkaniowych nie powinny zatem korzystać budynki letniskowe, gdy są wykorzystywane sezonowo, w celu zaspokojenia wypoczynku, rekreacji lub spędzenia urlopu. Organ odwoławczy wskazując na dokumentację budowlaną zgromadzoną w sprawie oraz na stałe miejsce zamieszkania podatników w C., przy ul. [...] m. [...], uznał że sporny budynek podlegał opodatkowaniu stawką podatku określoną dla "budynków pozostałych", zatem decyzja organu pierwszej instancji nie naruszała przepisów prawa i na tej podstawie utrzymał ją w mocy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P.. W skardze podobnie jak w odwołaniu skarżąca kwestionowała zasadność opodatkowania budynku stawką określoną dla "budynków pozostałych" . Główne zarzuty skargi dotyczyły naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego i proceduralnego, a w szczególności § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także przepisów art. 6,7,8 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła, że w obowiązującym prawie nie ma definicji legalnej "budynku letniskowego", stąd rozróżnienie domów mieszkalnych i letniskowych wprowadzone przez organy podatkowe nie jest oparte na prawie. Zdaniem skarżącej w chwili uzyskania pozwolenia na budowę działka straciła charakter rekreacyjnej i stała się działką budowlaną. Skarżąca podniosła ponadto, że nie jest prawdziwe twierdzenie organu odwoławczego, że decyzja budowlana i zgłoszenie do użytkowania dotyczyły domku letniskowego, dołączając do skargi dowód w postaci kserokopii w/w dokumentów. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd rozważył co następuje. Skarga jest zasadna, jednakże z innych powodów niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego zawiera uchybienia, które uzasadniają jej uchylenie, bowiem w rozpatrywanej sprawie na etapie postępowania odwoławczego, doszło do naruszenia przepisów, dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W tym miejscu Sąd zauważa, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnym, przedmiotem jego rozważań i oceny są wszystkie aspekty treści zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza, że Sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , nawet w sytuacji, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia dotyczącego wad postępowania podatkowego, należy zauważyć, iż zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z akt sprawy przedłożonych Sądowi, wynika, że nie brał udziału w postępowaniu E. P., albowiem nie została skierowana do niego decyzja w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jedn. Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 z późn. zm. ) obowiązek podatkowy ciąży na podmiotach, które są właścicielami lub posiadaczami, a w przypadku gdy przedmiot opodatkowania stanowi przedmiot współwłasności , to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż sporna nieruchomość stanowi wspólny przedmiot własności A. i E. P.. Uregulowanie zatem wynikające ze wskazanego przepisu obligowało organ, zwłaszcza przy solidarnym obowiązku podatkowym, do zapewnienia udziału w postępowaniu współwłaścicielom nieruchomości. W ocenie Sądu, w prowadzonym postępowaniu zaszła także przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wznawia się postępowanie także w przypadku, gdy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi. W rozpatrywanej sprawie dowody mające charakter dokumentów urzędowych, zostały ujawnione na etapie wniesienia skargi, a dotyczyły istotnego zagadnienia postępowania podatkowego, tj. udzielonego stronom pozwolenia na budowę i potwierdzenia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że analiza tej przesłanki wymaga przede wszystkim ustalenia okoliczności faktycznych i dowodów, są to bowiem dwie różne kategorie, które w komentowanym przepisie zostały wymienione przy użyciu alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji, co oznacza, że wystąpienie każdej z tych okoliczności stanowi odrębną przesłankę do wznowienia postępowania ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., III RN 125/99, Prok. i Pr. 2000 r., nr 5, poz. 36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1998 r. III SA 1165/97, system informacji prawnej LEX nr 36900). Przedłożenie w/w dokumentów przez skarżących na etapie skargi, wynikało z braku zapoznania stron postępowania, przed wydaniem decyzji, ze zgromadzonym materiałem dowodowym, do czego organ był zobligowany na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo Sąd podnosi, iż jedyną podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). W aktach sprawy przedłożonych Sądowi znajduje się zawiadomienie Starosty [...] z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie zmiany użytków, a więc gruntu z klasy RVI na klasę Bz. W zawiadomieniu tym brak jakichkolwiek danych dotyczących budynku, co zdaniem Sądu wymaga także wyjaśnienia. Nie ma racji skarżąca wskazując na naruszenie przez organy podatkowe przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem do postępowania podatkowego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm), i które Sąd uwzględnił w oparciu o wskazany wcześniej art. 134 ustawy prawo postępowania przed sądami administracyjnymi. Za przedwczesny uznać należy także zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów dotyczących określenia wysokości podatku w odniesieniu do wzniesionego na działce budynku, bowiem dopiero powtórne postępowanie wykazać powinno – po uwzględnieniu zawartych w niniejszym uzasadnieniu wskazówek i uzupełnieniu materiału dowodowego oraz powtórnej jego oceny – jaką stawką podatku należy przyjąć w odniesieniu do spornego budynku. Biorąc zatem pod uwagę opisany stan faktyczny orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.). Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy.