II SA/Rz 228/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie samowoli budowlanej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. [...]. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 228/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2003 r., [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., [...] nakazującą spółce B spółka z o. o. z siedzibą w S. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. nr 106, poz. 1126 ze zm./ w części dotyczącej sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz zmienił wskazaną decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia terminu do przedłożenia tego projektu i w tym zakresie orzekł o ustaleniu nowego terminu. Z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa A. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wskazała, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, gdyż nie usuwa samowoli budowlanej polegającej na realizacji robót przez spółkę B w sposób niezgodny z pozwoleniem na budowę. Realizacja budynku w sposób przyjęty przez inwestora, a zaakceptowany przez organy nadzoru, narusza prawa mieszkańców lokalu sąsiadującego z inwestycją stanowiącą wspólnotę mieszkaniową. Skarżąca wskazała także na liczne nieprawidłowości w działaniach organów prowadzących postępowanie, które jej zdaniem powinny być wzięte pod uwagę przez Sąd przy rozstrzyganiu sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga Wspólnot Mieszkaniowej A podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesiono. Uwzględnienie skargi pomimo zarzutów w niej sformułowanych jest konsekwencją przyjętego przez polski porządek prawny modelu sądowej kontroli administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej prawo o p.s.a., sądy administracyjne rozpoznając skargę nie są związane jej zarzutami, podstawą prawną, czy formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Tak wyznaczony zakres kontroli nakłada na Sąd obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującej prawem. Ocena tej decyzji z takiego punktu widzenia musi prowadzić do uwzględnienia skargi. Podstawą orzeczenia Sądu są następujące motywy. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że wszczęcie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nastąpiło przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. nr 80, poz. 718/. Stwierdzenie tego faktu ma dla rozpoznawanej sprawy zasadnicze znaczenie, gdyż rozstrzyga o tym jakie prawo jest właściwe do podejmowania poszczególnych czynności i wydania decyzji. Bez wątpienia organy obu instancji miały działać na podstawie "starego prawa budowlanego", czyli obowiązującego przed nowelizacją. Stanowisko takie wynika z treści art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 27 marca 2003 r., który stanowił, że do spraw wszczętych a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2 tego przepisu. Sąd zwraca uwagę, że akta sprawy jednoznacznie wskazują na chwilę wszczęcia postępowania przed organami nadzoru. Datą wszczęcia jest dzień 21 maja 2003 r., gdyż poza sporem w doktrynie i orzecznictwie pozostaje stwierdzenie, że w przypadku, gdy przepis prawa nie nakłada obowiązku wszczęcia postępowania w formie postanowienia, za datę wszczęcia postępowania z urzędu /a z takim mamy do czynienia w sprawie/ należy przyjąć datę pierwszej czynności urzędowej, o której strona została powiadomiona. Datą taką w rozpoznawanej sprawie jest właśnie 21 maja 2003 r., gdyż wtedy doręczono zawiadomienie stronom, na co wskazują zwrotne potwierdzenia odbioru przy karcie nr 2 akt sprawy I instancji. Konsekwencją takiego stanu jest stwierdzenie, że o ile organ nadzoru budowlanego I instancji mógł powołać jako podstawę decyzji art. 51 ust. 1 prawa budowlanego to jednak nie pkt 3 tego przepisu, gdyż prawo budowlane do wejścia w życie noweli z 27 marca 2003 r. nie zawierało takiego punktu. Oznacza to, że stosując art. 51 ust. 1 organ mógł nakładać obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem /pkt 2/ albo nakazać zaniechanie dalszych robót lub rozbiórkę obiektu albo jego części /pkt 1/. Przy takim brzmieniu przepisu oraz wprowadzeniu dopiero przez nowelę z 27 marca 2003 r. możliwości nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego przyjąć należy, że stan prawny obowiązujący do noweli nie dawał podstaw do nakładania takiego obowiązku na inwestora, a to oznacza, że decyzja zaskarżona utrzymująca w mocy decyzję wadliwą jest również obarczona wadą. Z tych względów Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) prawa o p.s.a. orzekł jak na wstępie.