II SA/Po 1537/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-06-29
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Aleksandra Łaskarzewska, Stanisław Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nakazania wykonania określonych robót budowlanych i przedłożenia dokumentacji w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, nawet jeśli budowa miała miejsce przed wejściem w życie przepisów wprowadzających obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzeń od strony dróg publicznych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, niezależnie od daty budowy. Nawet jeśli budowa miała miejsce przed wejściem w życie przepisów wprowadzających obowiązek zgłoszenia, w poprzednim stanie prawnym budowa ogrodzenia od strony drogi wymagała pozwolenia na budowę, a odstępstwo od tego pozwolenia również uzasadnia nałożenie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej R. i H. W. wykonanie określonych robót budowlanych i inwentaryzacji powykonawczej ogrodzenia wybudowanego od strony ulicy. Organ I instancji uznał ogrodzenie za wykonane samowolnie, ponieważ nie dokonano wymaganego zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak dokumentacji i obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej. Skarżący podnieśli, że ogrodzenie zostało wybudowane przed wejściem w życie przepisów wprowadzających obowiązek zgłoszenia oraz że naruszono ich prawa procesowe, nie zapewniając im możliwości uczestniczenia w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005r. sprawy ze skargi H. i R. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oraz inwentaryzacji powykonawczej; oddala skargę. /-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Bohdanowicz /-/ St.Małek
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzja z dnia [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) nakazał R. i H. W. "dostarczyć dokumentację inwentaryzacyjno-sprawdzającą ogrodzenia zlokalizowanego od strony ul. [...] w B. z naniesionymi zmianami, doprowadzającymi ogrodzenie do stanu zgodnego z prawem oraz przepisami techniczno-budowlanymi oraz w oparciu o sporządzoną dokumentację wykonać stosowne roboty budowlane".
W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podał, że małżonkowie W. wybudowali wzdłuż ulicy [...] w B. ogrodzenie działki, częściowo murowane, wypełnione między słupkami przęsłami drewnianymi. Inwestor winien zgłosić zamiar budowy ogrodzenia usytuowanego od strony drogi publicznej w Starostwie Powiatowym. Brak zgłoszenia uzasadnia stwierdzenie, że ogrodzenie wykonano samowolnie. Z uwagi na to, iż ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, a urządzeniem, dlatego nie ma do niego zastosowania art. 48 prawa budowlanego. W sprawie znajduje zastosowanie art. 51 umożliwiający jego legalizację.
Wskazano także, iż zainteresowana strona, pomimo prawidłowego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień nie skorzystała z tych uprawnień.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. W. podnosząc, że wykonał ogrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z powodu upływu czasu posiada niekompletną dokumentację, a sporządzenie nowej wiąże się ze znacznymi kosztami.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] . na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów dotyczących wybudowanego ogrodzenia. Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zostało ono zrealizowane samowolnie, gdyż na budowę ogrodzenia od strony dróg, placów i innych miejsc publicznych o wysokości powyżej 2,20 m wymagany jest obowiązek zgłoszenia.
R. i H. W. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że decyzja została oparta na błędnej podstawie prawnej, gdyż obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi ogrodzeń od strony dróg, placów i innych miejsc publicznych został wprowadzony dopiero na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 111 poz. 726), która weszła w życie z dniem 24 grudnia 1997r. Natomiast ogrodzenie zostało wybudowane w styczniu 1997r., na dowód czego załączono dziennik budowy. Podali też, że przyczyną błędu w ustaleniach faktycznych jest niezapewnienie stronom możliwości uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. Pomimo usprawiedliwienia nieobecności do stawienia się w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego organ administracji nie wyznaczył nowego terminu. Ponadto skarżąca nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, wobec czego nie brała udziału w postępowaniu w charakterze strony. Takie działanie, w ocenie skarżących, stanowi naruszenie art. 10 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że strony pomimo wezwań i zawiadomień nie brały udziału w sprawie. Skarżący byli zawiadomieni o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Termin budowy ustalono w oparciu o pismo K. Z. z dnia [...] marca 2003r. Gdyby nawet przyjąć, że ogrodzenie zostało wybudowane w 1997r., to i tak należało uznać, że inwestor budując ogrodzenie murowane z sekwencjami drewnianymi odstąpił od warunków pozwolenia na budowę, które przewidywało ogrodzenie siatkowe.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) organ nadzoru budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 (nakaz rozbiórki) jest uprawniony do wydawania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Wykonane przez skarżących ogrodzenie od strony ulicy jest urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9. Wykonanie takiego urządzenia nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48. Wymagało jednak, zgodnie z art. 30 ust. 1 zgłoszenia właściwemu organowi. Zgłoszenia tego należało dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych.
Zasadnie zatem organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji technicznej w celu doprowadzenia wybudowanego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem.
Podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie jest słuszny.
Obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony ulicy został wprowadzony przepisem art. 1 pkt 13 ustawy z 22 sierpnia 1997r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 1997r. Nr 111 poz. 726), która weszła w życie 24 grudnia 1997r. Argumentacja skarżących, iż ogrodzenie zostało wybudowane w styczniu 1997 r., a więc przed wejściem w życie powołanego przepisu pozostaje bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. W uprzednio obowiązującym stanie prawnym (Dz.U. z 1994r. Nr 89 poz. 414) pozwolenia na budowę wymagało bowiem wykonanie ogrodzenia przylegającego do drogi (art. 29 ust. 1 pkt 7).
Podstawą prawną niniejszego rozstrzygnięcia jest przepis art. 51 ust. 1, który dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48.
Zakresy tych unormowań nie nakładają się na siebie, gdyż dotyczą odrębnych stanów faktycznych. Bez względu zatem, czy w dacie budowy istniał obowiązek uzyskania pozwolenia, czy zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego był uprawniony w dacie wydania niniejszej decyzji do nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 51. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę słusznie również zwrócił uwagę, iż gdyby udzielone skarżącym pozwolenie obejmowało budowę ogrodzenia, to w świetle przedłożonego zapisu w dzienniku budowy (k-6 akt sądowych) nastąpiło istotne odstąpienie od warunków tego pozwolenia skoro ogrodzenie zrealizowano nie jako siatkowe tylko "murowane z sekwencjami drewnianymi".
Sytuacja taka uzasadniałaby również zastosowanie obowiązku doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) Sąd uchyla decyzje jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wbrew wywodom skargi brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Skarżący, jak wynika z akt sprawy, był dwukrotnie bezskutecznie wezwany celem złożenia stosownych wyjaśnień dotyczących między innymi ogrodzenia od strony ulicy (k – 2 i 21 akt). W odwołaniu, poza ogólnikowym stwierdzeniem, że ogrodzenie wykonane zostało zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi nie podał żadnych innych argumentów zmierzających do podważenia decyzji organu pierwszej instancji.
Spełnione zostały także wymogi przepisu art. 10 § 1 kpa skoro zawiadomiono skarżących o uprawnieniu zapoznania się z całością akt sprawy i możliwością wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i dowodów. Jest niewątpliwe, iż skarżący nie skorzystali z tych uprawnień. Organ prowadzący postępowanie nie może zmusić obywatela do zapoznania się z aktami sprawy i ewentualnego wypowiedzenia się.
Fakt zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania dopiero pismem z [...] kwietnia 2003r. nie miał wpływu na rozstrzygnięcie.
Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Bohdanowicz /-/ St.Małek
Brak podpisu Sędziego spowodowany
jest jego nieobecnością
/-/ St.Małek
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło