II SA/Gd 1312/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 15 lutego ,2002r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414, z późniejszymi zmianami) nakazał K. M. rozebrać zlokalizowane na działce nr [...] w G. obiekty budowlane: - dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną. obiekt sanitarny o konstrukcji drewnianej wymiarach 3.40 m na 2,20 m, przylegający do obiektu letniskowego. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego I instancji wskazał, że wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego, zlokalizowanego w G. na działce nr [...] w G., której właścicielkami są M. D. i M. K.. Dowód z oględzin odbył się w dniu 4 października 2001r. Ustalono, że na działce nr [...] w G. istnieje szereg obiektów budowlanych pełniących funkcję letniskową, w tym obiekty, których właścicielem jest K. M. tj. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową na który została wydana odrębna decyzja, oraz dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne z kręgów betonowych wybudowany w 1998r. i obiekt sanitarny o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem, wybudowany zgodnie z oświadczeniem właściciela w sierpniu 200lr. Na budowę powyższych obiektów K. M. nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia ani zgłoszenia. Zgodnie z planem miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990r. Nr [...] (Dz.Urz.Woj.Gd. Nr 16 z 1992r. poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy dnia 18 grudnia 1992r. Nr [...] (Dz.Urz.Woj.Gd. Nr 6 z 1993r. poz. 35), działka nr [...] przeznaczona jest (w części oznaczonej kolorem czerwonym) - do adaptacji istniejącego zespołu działek letniskowych z likwidacją rozproszonych dzikich domków oraz leżących w pasie 100 m od jeziora. Pozostała część działki przeznaczona jest pod uprawy leśne. Organ wyjaśnia, że zbiornik na nieczystości płynne należy traktować, zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jako urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym. W myśl pkt. 6 tego artykułu wykonanie obiektu budowlanego należy traktować jako budowę, a przez "pozwolenia na budowę" należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Według organu I instancji K. M. nie posiadał pozwolenia na budowę obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową, z którym opisany zbiornik jako urządzenie budowlane jest związany, wobec czego wybudowany zbiornik na nieczystości jak i obiekt sanitarny należy traktować jako samowolę budowlaną, która w myśl art. 48 Prawa budowlanego podlega nakazowi rozbiórki. Odwołanie od powyższej decyzji oraz od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z tego samego dnia o nr. [...] odnoszącej się do obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową, wniósł K. M.. W uzasadnieniu wskazał, że jest właścicielem obiektu budowlanego nie posiadającego trwałego połączenia z podłożem, pełniącego funkcję letniskową, zlokalizowanego w G. na działce [...] dzierżawionej od właścicielek M. D. i M. K.. Odnosząc się do obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową odwołujący się podaje, iż wybudowany on został w 1975r. W roku 1994 obiekt ten został przebudowany bez naruszania podstawy konstrukcyjnej i zgłoszony w Gminie celem ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości. Strona powołuje się na fakt, iż w latach 1976-79 zostały wydane następujące decyzj e: decyzj a Naczelnika Miasta i Gminy nr [...] z dnia 15 września 1976r. nakazująca w myśl art. 37 pkt 2 -ustawy z dnia 24 października 1974r. rozbiórkę wszystkich obiektów na terenie stanowiącym własność Pana F. D., które zostały wybudowane bez zezwolenia na budowę; decyzja wydana przez Wojewodę nr [...] z dnia 31 grudnia 1976r. orzekająca utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w części rozbiórki 8 obiektów, oraz uchylająca w części dotyczącej pozostałych obiektów; decyzja wydana przez Wojewodę nr [...] z dnia 9 lipca 1979r. odmawiająca zezwolenia zmiany rodzaju użytkowania gruntów leśnych należących do F. D., jednocześnie wyrażająca zgodę na pozostawienie na w/w działce domków letniskowych stanowiących własność G. P. B. M. w G. oraz 10 indywidualnych użytkowników do czasu planowanego wyrębu drzewostanu i pozostawienie do czasu wyjaśnienia umów dzierżawnych, części domków zlokalizowanych nad jeziorem S. Zdaniem odwołującego zaniechanie przez ponad 20 lat dalszych działań w myśl art. 37 pkt 2 - ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane przez Naczelnika Miasta i Gminy nakłada na Powiatowego Inspektora Budowlanego obowiązek rozpatrzenia powyższej sprawy zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane. Zdaniem strony należy domniemywać, że Gmina w sposób pośredni zalegalizowała obiekt budowlany zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku -Prawo Budowlane, zwalniającym z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, oraz poprzez analogię zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 - zwalniającym z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 35 m2, w związku z art. 49 ust. 1 i art. 103 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy, pobierając podatek od nieruchomości. Strona nadmienia, że potwierdzeniem powyższego stanowiska jest wypis z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990 roku nr [...] oraz zmieniającą uchwałą Rady Gminy dnia 18 grudnia 1992r. nr [...], zgodnie z którymi działka nr [...] przeznaczona jest do adaptacji istniejącego zespołu działek letniskowych. Odnosząc się do szczegółowo do obiektów budowlanych będących przedmiotem decyzji opisanej na wstępie skarżący twierdzi, iż w 1998r. zgodnie z zaleceniami Gminy zawartymi w informacji Urzędu Gminy w sprawie gospodarki odpadami, wybudował obiekt budowlany będący dwukomorowym zbiornikiem na nieczystości płynne i na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane był zwolniony z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę wymienionego wyżej obiektu. Z kolei w 200Ir. dobudował obiekt sanitarny przylegający do obiektu letniskowego, działając zgodnie z art. 3 ust. 4 w związku z art. 29 ust. i pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994r. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 kwietnia 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że na terenie działki nr [...] w G. znajdują się: obiekt sanitarny o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3.40m na 2,40m, przylegający do obiektu letniskowego i dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne wykonany z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną. W rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 i pkt 5 prawa budowlanego wybudowany w 1975r. obiekt letniskowy, objęty odrębnym postępowaniem administracyjnym, a w roku 1998r. dwukomorowy zbiorniki na nieczystości płynne wykonany z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną oraz w roku 2001 obiekt sanitarny przylegający do obiektu letniskowego, obsługujące ten obiekt, powstały nielegalnie, ponieważ inwestor obowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu wykonanie obiektu budowlanego bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, podlegającą przepisom art. 48 Prawa budowlanego. Organ II instancji stwierdził, że w przypadku zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. stwierdzenie popełnionej samowoli budowlanej jest wyłączną przesłanką do wydania nakazu rozbiórki i nie wymaga dodatkowych argumentów, np. niezgodności z przeznaczeniem danego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego. Skargę na powyższą decyzję złożył K. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż powyższą decyzję otrzymał w dniu 29 kwietnia 2002r., tym samym jego zdaniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w nie dotrzymał terminów przewidzianych w art. 237 kpa, jak również zgodnie z art. 36 kpa nie poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu sprawy i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzja Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Jak wynika z prawidłowych i bezspornych ustaleń, na opisanej działce w G. znajdują się następujące obiekty budowlane: obiekt letniskowy, dwukomorowy zbiornik na nieczystości z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną oraz obiekt sanitarny o konstrukcji drewnianej przylegający do obiektu letniskowego. Niniejszym postępowaniem objęte są dwa z ostatnich wymienionych wyżej obiektów. W stosunku do obiektu letniskowego wydana przez Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lutego 2002r. nr [...] decyzja o nakazie rozbiórki uchylona została decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2002r. nr [...] i postępowanie przed organem I instancji umorzono (vide: decyzje k. 20, 27 akt administracyjnych). Ponadto w odniesieniu do tego obiektu znajduje się w aktach sprawy decyzja Wojewod}' z dnia 31 grudnia 1976r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 15 września 1976r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki "domku letniskowego użytkowanego przez K. M." (vide: kserokopia decyzji k. 10 akt administracyjnych). Jest również bezsporne, że opisane w zaskarżonej decyzji obiekty zostały wybudowane przez stronę bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, w 1998r. - dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne z kręgów betonowych a w 2001r. obiekt sanitarny o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem (vide: protokół oględzin z 4.10.2001r. k, 12 akt administracyjnych). Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego zastosowały w odniesieniu do nich wymogi określone przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126, ze zm.). Za trafne przyjąć należy stanowisko organu I instancji, że opisany wyżej zbiornik na nieczystości płynne zaliczyć należy zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane do urządzeń technicznych związanych z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przepis ten zalicza do wymienionych urządzeń technicznych przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania i gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia i place postojowe. Urządzenia budowlane wymienione w cytowanym wyżej przepisie są również obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1, przy czym są to z reguły obiekty budowlane lub obiekty malej architektury. W myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego wykonanie obiektu budowlanego należy traktować jako budowę, a zgodnie z art. 3 pkt 12 powołanej ustawy przez pozwolenie na budowę należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepis art. 29 wskazuje obiekty budowlane, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz wymienia roboty budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę. Z kolei art. 30 wymieniał, która z budów oraz robót budowlanych określonych w art. 29 podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Analiza przepisów art. 29 i 30 Prawa budowlanego wskazuje, że w odniesieniu do zbiornika na nieczystości płynne zastosować należy przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., a zatem budowa tego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. Natomiast z treści art. 29 ust. 1 pkt 4 w powiązaniu z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wywieść należy, że opisany w decyzjach obiekt sanitarny, należący zgodnie z poglądem orzecznictwa do obiektów małej architektury, wymagał - przed realizacją - zgłoszenia budowy organowi architektoniczno - budowlanemu. Niewątpliwie, co sam skarżący przyznał na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005r. (vide: protokół rozprawy k. 25), nie ubiegał się o pozwolenie na budowę, na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie było również dowodów na to, że dokonał zgłoszenia robót budowlanych wykonanych w roku 1998 i 2001. Na marginesie należy zauważyć, że niespornie obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, wybudowany został również bez pozwolenia na budowę, wymaganego także według przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z póżn. zm.) (vide: kserokopia decyzji z dnia 15.09.1976r. k. 9 akt administracyjnych). Dla obiektów będących przedmiotem niniejszej sprawy nie ma rozstrzygającego znaczenia przeznaczenie terenu według zapisów planu zagospodarowania przestrzennego Gminy, bowiem powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten nie pozostawiał właściwym organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Z powyższej regulacji wynika, iż wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a stwierdzenie tego zdarzenia przez organ nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidują możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczają stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor, tym samym nie pozwalają organom administracji w razie stwierdzenia samowoli budowlanej na odstąpienie od zastosowania sankcji rozbiórki. Wolą ustawodawcy leżącą u podstaw unormowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane było, by wszelkie przejawy samowoli budowlanej dokonane po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 stycznia 1995r., spotykały się z reakcją organów administracji w postaci nakazu rozbiórki. Zarzut skargi odnoszący się do niezachowania terminów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji pozostaje bez znaczenia prawnego. Kontroli Sądu w niniej szym postępowaniu podlega bowiem zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, postępowanie w przedmiocie bezczynności organów administracji toczy się w odrębnym trybie. Dlatego też uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ administracyjny w zaskarżonej decyzji, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako niezasadną oddalił.