VI SA/Wa 2068/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zaliczenie do środków własnych połowy należnych wpłat na kapitał zakładowy oddala skargę Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych decyzją z dnia [...] września 2004 r. po rozpatrzeniu wniosku T. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. w sprawie odmowy wyrażenia zgody na zaliczenie do środków własnych połowy należnych wpłat na kapitał zakładowy. Jako podstawę prawną podano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 203 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.) oraz art. 127 § 3 k.p.a. a także art. 148 ust. 4 pkt 3 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 329 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) akcjonariusz obowiązany jest do wniesienia pełnego wkładu na akcje. Sytuacja zalegania przez akcjonariuszy z wpłatami na kapitał zakładowy może mieć charakter przejściowy. Przepis art. 148 ust. 4 pkt 3 ustawy o działalności ubezpieczeniowej dający możliwość zaliczenia, za zgodą organu nadzoru, do środków własnych, połowy należnych wpłat na kapitał zakładowy powinien być stosowany wyjątkowo, gdy zakład ubezpieczeń w wyniku nieprzewidzianych okoliczności przestał spełniać wymogi opłacalności, natomiast akcjonariusze nie są w stanie w krótkim czasie uzupełnić wpłat na kapitał zakładowy. Akcjonariusze strony traktują sytuację, w której kapitał zakładowy nie jest w pełni opłacony jako normalną, wpłaty na kapitał zakładowy są dokonywane tylko wtedy, gdy zakład ubezpieczeń przestaje wypełniać przepisy o wypłacalności. Miesięczne sprawozdania finansowe sporządzone na dzień [...] października 2003 r. i [...] listopada 2003 r. jednoznacznie wskazywały na znaczne zmniejszenie się nadwyżki środków własnych nad marginesem wypłacalności. Dokonana wpłata w wysokości 1,7 mln złotych nie zapobiegła naruszeniu norm ostrożnościowych. Kolejne wpłaty dokonane po nowelizacji ustawy o działalności ubezpieczeniowej dały nadwyżkę środków własnych ponad marginesem wypłacalności w wysokości 237 tys. złotych, co zostało potwierdzone w sprawozdaniu finansowym na dzień [...] lipca 2004 r. Nadal część kapitału zakładowego pozostaje nieopłacona. Akcjonariusze nie zamierzają, w dającym się przewidzieć okresie, uzupełnić wpłat na poczet kapitału zakładowego. W konkluzji, Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych stwierdziła, iż akcjonariusze zakładu ubezpieczeń w ciągu kilku lat jego działalności nie opłacili kapitału zakładowego a jednocześnie domagają się od organu nadzoru usankcjonowania tej sytuacji poprzez wyrażenie zgody na zaliczenie do środków własnych połowy należnych wpłat na kapitał zakładowy i uzyskanie tą drogą, bez angażowania dalszych środków, spełnienia norm prawnych w zakresie wypłacalności. Wydając powyższą decyzję organ wyważył interes osób ubezpieczonych, uposażonych, uprawnionych z umów ubezpieczenia z interesem akcjonariuszy. Decyzję tę skarżący – T. S.A. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej unieważnienie. W skardze zarzucał naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 77, art. 10, art. 81 i art. 7 k.p.a. poprzez nie zebranie oraz nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, przyjęcie, że interes ubezpieczonych jest sprzeczny z interesem strony i nie daje pogodzić się jej interesem. Podnosił, iż pokrycie w pełni kapitału zakładowego powoduje, iż art. 148 ust. 4 pkt 3 ustawy o działalności ubezpieczeniowej nie miałby praktycznego zastosowania. W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 oraz art. 81 k.p.a. wskazał, iż w postępowaniu odwoławczym nie zostały zebrane żadne nowe dowody. Decyzja została wydana na podstawie korespondencji prowadzonej w latach 2002-2004 z organem nadzoru i była znana skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Należy podkreślić, iż zaskarżona decyzja należy do kategorii decyzji uznaniowych. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego a więc, czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz, czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony. Z treści art. 148 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.) wynika, iż na wniosek zakładu ubezpieczeń i na podstawie przedstawionych dowodów organ nadzoru może wyrazić, w drodze decyzji, zgodę na zaliczenie do środków własnych połowy należnych wpłat na kapitał zakładowy. Oznacza to, iż postępowanie prowadzone jest wyłącznie na wniosek oraz, że organ podejmuje decyzję w sprawie zaliczenia na podstawie dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę, sam nie zbiera i nie poszukuje materiału dowodowego. Organ wezwał wnioskodawcę o przedłożenie dowodów mających uzasadnić złożony wniosek (pismo z dnia [...] lipca 2004 r. o nadesłanie informacji, w jakim terminie kapitał zakładowy zostanie opłacony w pełnej wysokości oraz przedłożenie harmonogramu, zgodnie z którym będą dokonywane wpłaty). Z akt sprawy wynika, że organ oparł rozstrzygnięcie i uzasadnienie decyzji również na dokumentach i materiałach będących w posiadaniu organu ale sam skarżący powoływał się na nie składając wniosek. Materiały były znane Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, będącej organem nadzoru nad zakładem ubezpieczeń jak i skarżącemu, który je przedkładał. Wzięcie pod uwagę dokumentów, które nie zostały złożone wraz z wnioskiem ale były w posiadaniu organu stanowi wprawdzie uchybienie przepisowi art. 77 § 4 k.p.a., który to przepis wymaga zakomunikowania stronie o faktach znanych z urzędu ale w ocenie Sądu nie stanowi uchybienia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a tylko takie naruszenie może być podstawą dla uwzględnienia skargi. Z tych samych powodów naruszenie art. 10 i art. 81 k.p.a. w ocenie Sądu nie miało istotnego wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji. Materiały stanowiące korespondencję między skarżącym a organem nadzoru w której skarżący, jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, wypowiadał się na temat swojej sytuacji finansowej, były mu znane, jak również znane mu były oficjalne składane przez dokumenty. Złożone dokumenty nie wymagały zajęcia stanowiska przez skarżącego, zgodnie z cytowanym art. 148 ust. 4 pkt 3 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, do obowiązków skarżącego jako wnioskodawcy było udokumentowanie wniosku, organ nie prowadził w tej sprawie klasycznego postępowania administracyjnego, ze zbieraniem dowodów, przedstawieniem stronie zebranych dowodów materiałów i umożliwieniem jej zajęcia stanowiska. Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.a. Organ wydając decyzję wyważył interes społeczny i słuszny interes obywateli. Pod pojęciem słusznego interesu obywateli organ trafnie uznał nie tylko słuszny interes strony (skarżącego), również słuszny interes innych osób (akcjonariuszy) a pod pojęciem interesu społecznego interes osób ubezpieczonych, uposażonych, uprawnionych z umów ubezpieczenia. W interesie tych ostatnich leży aby zakład ubezpieczeń spełniał normy prawne dotyczące wypłacalności oraz posiadał odpowiednio wysokie kapitały własne, w tym w pełni opłacony kapitał zakładowy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż pomimo uchybień procesowych zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.