IV SA/Wa 775/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni P. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez Spółdzielnię P. w W. dla H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji budynku biurowo-socjalnego, budynku napraw i obsługi samochodów, magazynów zimowego utrzymania dróg, przesypowni i sortowni odpadów, stacji transformatorowej, brodzika dezynfekcyjnego, chodników, dróg, parkingów, zbiornika retencyjnego i do dróg p-poż., planów, dróg, sieci infrastruktury technicznej przy ul. [...] [...] w dzielnicy [...] W. na działkach nr ew. [...] i [...] w obrębie [...], umorzyło na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 28 kpa postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji podano, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym Spółdzielnia P., jak też Spółka H. nie były uznane za strony, nie zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W ocenie organu wymienione podmioty nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu, gdyż działki będące w ich władaniu nie graniczą z terenem planowanej inwestycji. Za uznaniem tych podmiotów za strony postępowania nie uzasadnia również zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego dla przedmiotowej inwestycji oraz postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w w. z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymującego w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w w. z dnia [...] stycznia 2004 r. wynika, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko w sposób wykraczający poza granice terenu, na którym będzie realizowana. Nie stwierdzono potrzebę utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym i pojęcia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. W świetle uchwały 5 sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r. VI SA 13/95 (ONSA 1995/4/154) stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Z wyroku z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "... pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa, a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć podpisami prawa powszechnie obowiązującego mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym". Zdaniem organu odwoławczego Spółdzielnia P. i Spółka H. nie wykazały, że mają interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu pierwszej instancji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, treść wniesionych odwołań świadczy jedynie o ich interesie faktycznym. Ponadto Spółka H. nie wykazała tytułu prawnego do działki przy ul. [...] [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż właścicielami tej działki są J. M. i K. S. będący udziałowcami tej Spółki. W tej sytuacji nie można było uznać, że Spółka miała legitymację ... do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Spółdzielnia P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej art. 28 kpa, art. 3 pkt 2 oraz 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy prawo budowlane oraz § 4 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia ws. wymagań higieniczno-sanitarnych zakładów i wymagań dotyczących higieny w procesie produkcji i w tym obrocie artykułami oraz materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z tymi artykułami. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że nie jest stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, skoro art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że w granicach określonych przez ustawę i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zdaniem skarżącego decyzja organu pierwszej instancji wbrew obowiązkowi, wynikającemu z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie określa wymagań dotyczących interesu osób trzecich, ogranicza się jedynie do standardowego zapisu. Wyrok z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. II SA 549/99 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zapewnia ochronę interesów właścicieli działek sąsiednich, a także może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej, zobowiązując do badania tego interesu w każdym indywidualnym przypadku. Zależy to od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiada. Tymczasem organ odwoławczy nie wykazał zainteresowania charakterem działalności Spółdzielni P. oraz oddziaływaniem usytuowania przesypowni i sortowni odpadów komunalnych, ograniczając się do formalnej i ... interpretacji terminu "strona" w postępowaniu. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do okoliczności podniesionej w odwołaniu, że aktywność insektów i gryzoni oraz wyziewów nie zamknie się w granicach działki firmy A. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w. wniosło o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Postępowanie odwoławcze w myśl art. 127 § 1 kpa może być wszczęte wyłącznie na skutek odwołania wniesionego przez stronę postępowania. Innymi słowy, aby postępowanie odwoławcze mogło zostać skutecznie wszczęte musi być wykazane, że podmiot wnoszący odwołanie, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. A to znaczy, że musi być wykazane, że dany akt lub czynność będące przedmiotem postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji dotyczy interesu prawnego podmiotu odwołującego się. Interes prawny – jak to zostało utrwalone w doktrynie prawa administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji do konkretnego podmiotu. Interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Ponadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ administracji władny jest wydać decyzję (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r. sygn. IV SA 1693/97, LEX nr 48702). Jak trafnie zauważyła strona skarżąca w orzecznictwie przyjęto, że w przypadku decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji w trybie odwoławczym oprócz inwestora mają także właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, a także działek na które inwestycja może oddziaływać. Innymi słowy, stronę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 28 kpa będzie również podmiot mający tytuł prawny do działki, która nie sąsiaduje z inwestora o ile negatywne oddziaływanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego będzie wykraczało poza teren inwestycji i będzie swoim zasięgiem obejmowało dalej położoną działkę tego podmiotu. Ze znajdującego się w aktach sprawy "Raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pt.: Baza taborowo-sprzętowa i biurowo-socjalna wraz z budynkami gospodarki stałymi odpadami komunalnymi stanowiące zaplecze techniczne firmy A. Sp. z o.o. położona na terenie przy ul. [...] [...] w W." opracowanego w lipcu 2002 r., wynika, że inwestycja nie będzie negatywnie wpływać na obecny stan środowiska i zdrowie ludzi w fazie budowy, eksploatacji i likwidacji, o ile w trakcie budowy i w fazie opracowania projektu budowy zostaną zachowane warunki określone w pkt [...] i w pkt [...], [...], [...], [...]. (str. [...]). W aneksie do niniejszego Raportu stwierdza, że zakład nie będzie powodował uciążliwości oddalonej poza granicami lokalizacji oraz nie będzie stwarzał zagrożenia związanego z występowaniem gryzoni i insektów w tym rejonie pod warunkiem ścisłego przestrzegania zasad utrzymania czystości i reżimów pracy (str. [...]). Planowana inwestycja nie stanowi uciążliwości dla otaczających terenów (str. [...]) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r., utrzymującym w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].09.2002 r., dokonując uzgodnienia podmiotowej inwestycji pod względem ochrony środowiska stwierdził, że w przypadku tej inwestycji uciążliwość ponadnormatywna nie wykroczy poza granice działań projektowanego dekretu i nie ma potrzeby wprowadzania obszarów ograniczonego użytkowania. Stacja segregacji odpadów jest zaprojektowana jako obiekt kubaturowy, a zobowiązanie inwestora do zastosowania urządzeń do redukcji substancji lotnych ... pomimo w maksymalny sposób ograniczył te uciążliwości dla otoczenia. W świetle tych dokumentów należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca Spółdzielnia P. nie ma przymiotu sprawy w rozumieniu art. 28 w tymże postępowaniu, jej działka znajduje się w znacznej odległości od działki inwestora i są oddalone ... działkami innych podmiotów, a oddziaływanie zamierzenia inwestycyjnego zamknie się w granicach działań, na której ma być realizowana. Należy podkreślić, że istotą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja objęta wnioskiem inwestora może być zrealizowana na danym terenie w myśl postanowień wynikających z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu kończy jedynie pierwszy etap procesu inwestycyjnego, poprzedzający postępowanie dotyczące wydania pozwolenia na budowę. Zarzuty strony skarżącej podyktowane obawami, iż realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje aktywność insektów i gryzoni, co będzie miało zły wpływ na jej działalność, mogą być podnoszone w postępowaniu o zatwierdzenie projektu architektoniczno-budowlanego i pozwoleniu na budowę prowadzonym przez właściwy w tych sprawach organ administracji. Inny jest bowiem zakres ochrony interesów osób trzecich w każdym z tych postępowań. Oznacza to, że podmiot, który nie miał przymiotu sprawy w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu może mieć ten przymiot w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Z przyczyn wymienionych powyżej, wobec bezzasadności zarzutów skargi, braku podstaw, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu niezależnie od zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono o jej oddaleniu.