I SA/Wr 180/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Dorota Zawiślińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi L.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 15 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1996-1998: uchyla zaskarżone postanowienie Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. nr [...] z dnia 15 grudnia 2003 r. stwierdzające, że odwołanie L. T. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia 9 września 2003 r. Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1996-1998 zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, iż sprawa w zakresie odmowy umorzenia zaległości w tytułu łącznego zobowiązania podatkowego za lata 1996-1998 była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy we W., który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2003 r. (sygn. [...]) uchylił decyzje obydwóch instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż obydwa organy orzekające oceniły dowolnie materiał dowodowy, z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku strony z dnia 12 czerwca 2000 r. Burmistrz Miasta i Gminy L. powołaną na wstępie decyzją ponownie odmówił umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1996-1998 wskazując na brak przesłanek do zastosowania przedmiotowej ulgi. Decyzję doręczono podatnikowi w dniu 12 września 2003r. Pismem z dnia 24 września 2003 r. (dzień wpływu 25 września 2003 r.) podatnik na podstawie art. 111 kpa wniósł o udzielenie merytorycznej odpowiedzi, czy decyzja wydana ma moc prawną w związku z uchybieniem terminu przez organ podatkowy pierwszej instancji. Podatnik wskazał, iż z treści decyzji wynika, iż została wydana 9 września 2003 r. zamiast 8 września 2003 r. tj. w dniu upływu siedmiodniowego terminu. Ponadto strona nie zgodziła się z zawartym stwierdzeniem w uzasadnieniu decyzji o następującej treści "i zdaniem organu podatkowego odmowa zastosowania umorzenia to przesłanka do odmowy", wskazując na art. 107 kpa nakładający obowiązek przestrzegania wymogów określających właściwą treść decyzji. Ponadto strona podniosła, iż oczekuje odpowiedzi czy Urząd Miasta i Gminy L. wykonał wyrok o NSA o sygnaturze [...]. Jednocześnie wskazała, iż nie składała podania w dniu 12 czerwca 2003 r. W odpowiedzi na w/w pismo podatnika Burmistrz Miasta i Gminy L. w piśmie z dnia 29 września 2003 r. wskazał, iż siedmiodniowy termin ma zastosowanie do wydanego postanowienia z dnia 20 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Stwierdzono, ze strona nie zgłosiła się na powyższe postanowienie i nie zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Natomiast doręczenie decyzji z dnia 9 września 2003 r. Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia łącznych zobowiązań pieniężnych za lata 1996-1998 nastąpiło w dniu 12 września 2003 r. i powyższa decyzja staje się prawomocna w terminie 14 dni od daty doręczenia. Podniesiono również okoliczność dokonania omyłki pisarskiej z uwagi na zapis "na podanie z dnia 12 czerwca 2003 r." a winno być "na podanie z dnia 12 czerwca 2000 r.". W dniu 8 października 2003 r. podatnik wniósł odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji podnosząc, iż decyzja została wydana bez zachowania siedmiodniowego terminu do wydania decyzji. Ponadto podatnik zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 187 oraz art. 67 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez nie uzwględnienie sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej, co zdaniem strony stanowi psychiczne znęcanie się nad człowiekiem. Ponadto podatnik podniósł, iż nie uwzględniono ustaleń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wniósł o uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. postanowieniem nr [...] z dnia 15 grudnia 2003 r. stwierdziło, iż odwołanie podatnika zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazując, iż doręczenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji zostało dokonane w dniu 12 września 2003 r. Termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 26 września 2003 r. Odwołanie zostało złożone w dniu 8 października 2003 r. zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. strona podniosła, iż decyzja Burmistrza była niezrozumiała dla strony wydana po terminie, nie zawierała merytorycznego i logicznego uzasadnienia., powoływała się na podania z dnia 12 czerwca 2003 r., które podatnik nie składał. Skarżący wskazał, iż na podstawie art. 111 kpa zażądał uzupełnienia decyzji, stąd też termin 14 – dniowy do wniesienia odwołania został zachowany, gdyż w przypadku gdy strona zdecyduje się na złożenie takiego żądania automatycznie przesunie się termin do wniesienia odwołania powództwa lub skargi do dnia otrzymania odpowiedzi na żądanie. Skarżący podniósł, iż odpowiedź taką otrzymał w dniu 30 września 2003 r. jednakże pismo to nie odnosiło się do żądań strony i w związku z tym nie wyjaśniało czy decyzja Burmistrza jest prawna stosownie do art. 100 § 2 kpa. Zdaniem strony skarżącej odwołanie zostało złożone w dniu 8 października 2003 r. tj, z zachowaniem terminu. Strona skarżąca wniosła o zasądzenie odszkodowania, ponieważ wydane postanowienie ma wszelkie cechy psychicznego znęcania się nad chorym człowiekiem oraz wytknięcia uchybień i zaniechań urzędniczych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazało, iż postępowanie w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm.), a nie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto powołano art. 213 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiący odzwierciedlenie przepisu art. 111 kpa. Podniesiono, iż w piśmie skarżącego brak było przesłanek do wskazania, iż skarżący domaga się jednej z czynności określonych w powołanym przepisie, a tylko takie ustalenie powodowałoby możliwość zastosowania wydłużenia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 213 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Stwierdzono także, iż decyzja organu podatkowego pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie, co do trybu, terminu i sposobu wniesienia odwołania od decyzji, a termin wynikający z daty doręczenia decyzji nie został dochowany. W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2004 r. oraz z dnia 28 kwietnia 2004 r. strona skarżąca podtrzymała wniesioną skargę oraz wniosła o zwrot nienależnie pobranych należności z renty. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 3 czerwca 2005 r. wniosła o zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje: Skarga jest zasadna Na wstępie należy zauważyć, iż na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2004 r. tworzy się w Warszawie i w miejscowościach, których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), oraz znosi się ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stąd też właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest na podstawie art. 16 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz § 1 pkt 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72 poz. 652) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W.. Wypada także podkreślić, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. narusza prawo w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w powyższym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić żądań strony skarżącej w przedmiocie zasądzenia odszkodowania czy też zwrotu nienależnie pobranych należności z renty. Należy wskazać, iż postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1996 – 1998 jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Stąd też przepisem analogicznym do przepisu art. 111 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – powołanego przez stronę skarżącą - jest przepis art. 213 ustawy Ordynacja podatkowa. Stanowi on, że strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W powyższym zakresie organ podatkowy może w każdym czasie z urzędu uzupełnić albo sprostować decyzję. Uzupełnienie lub sprostowanie decyzji następuje w drodze decyzji. W przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Natomiast w razie odmowy uzupełnienia lub sprostowania decyzji organ podatkowy jest obowiązany wydać postanowienie, na które służy zażalenie. I także w tym przypadku termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tego postanowienia. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż błędnie Burmistrz Miasta i Gminy L. odpowiedział na wniosek strony z dnia 24 września 2003 r. w przedmiocie uzupełnienia decyzji z dnia 9 września 2003 r. nr [...] (złożony z zachowaniem 14 dniowego terminu) zwykłym pismem z dnia 29 września 2003 r. nr [...]. Z powołanego przepisu art. 213 ustawy Ordynacja podatkowa wynika jednoznacznie, iż rozstrzygnięcie wniosku w przedmiocie uzupełnienia decyzji powinno nastąpić w formie decyzji - w razie uzupełnienia decyzji lub w formie postanowienia - w razie odmowy uzupełnienia decyzji. Jednakże niezależnie od podjętego rozstrzygnięcia termin do wniesienia odwołania ulega przedłużeniu i biegnie od dnia doręczenia decyzji (postanowienia). Skoro strona skarżąca otrzymała odpowiedź na złożony wniosek w przedmiocie uzupełnienia decyzji w dniu 2 października 2003 r., a odwołanie od decyzji z dnia 9 września 2003 r. nr [...] złożyła w dniu 8 października 2003 r. to zatem trudno uznać, iż odwołanie takie zostało złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu. Dlatego też należy stwierdzić, iż postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu było rozstrzygnięciem przedwczesnym. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – uchylił zaskarżone postanowienie. Wobec powyższego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. jest zobowiązane rozpatrzyć odwołanie strony skarżącej zgodnie z art. 233 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, z uwagi na przyznanie postanowieniem z dnia 16 lutego 2004 r. stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym w oparciu o przepisy art. 245 § 1-3 oraz 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Z uwagi na to, iż uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu to rozstrzygnięcie w kwestii jego wykonalności – stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi - Sąd uznał za bezprzedmiotowe.