II SA/Lu 633/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek, Protokolant starszy referent Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01, po rozpatrzeniu odwołania G. W. od decyzji Kierownika Wydziału Spraw Obywatelskich, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, z dnia [...], orzekającej o wymeldowaniu G. W. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. K. w P., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda podniósł, że zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu G. W. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. K. w P., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie spełnieniem pierwszej przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł G. W. podnosząc, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieprawdziwe fakty. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż właścicielką lokalu przy ul. K. w P. jest T. W. G. W. nie posiada żadnego tytułu prawnego do tego lokalu, a ponadto na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1996 r., sygn. akt [...], pozbawiony został prawa do zamieszkiwania w tym lokalu. Zdaniem organu odwoławczego kwestią bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje od [...] października 2001 r. Z kolei kwestią sporną i niewyjaśnioną, według organu odwoławczego, stanowi ustalenie charakteru opuszczenia przedmiotowego lokal przez skarżącego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez prokuraturę w przedmiocie znęcania się T. W. na synem G W. Co do tego zagadnienia organ odwoławczy wskazał, że Zastępca Prokuratora Okręgowego w piśmie z dnia [...] października 2002 r. poinformował, że utrzymał w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej o umorzeniu postępowania w sprawie [...]. Skoro prokuratura stwierdziła, że prowadzenie postępowania w przedmiocie znęcania się T. W. nad synem jest bezprzedmiotowe i nie dopatrzyła się popełnienia przez nią zarzucanego przestępstwa, to opuszczenie lokalu przez G. W., stosownie do orzecznictwa NSA w tym przedmiocie, należy traktować jako dobrowolne. Ponadto Wojewoda stwierdził, że stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01, zameldowanie jest jedynie potwierdzeniem faktu zamieszkiwania osoby pod wskazanym adresem, a z samego faktu zameldowania w lokalu nie wynika powstanie jakiegokolwiek tytułu prawnego do tego lokalu. Z uwagi na to, że G. W. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje oraz nie posiada do niego tytułu prawnego, to spełniona została dyspozycja pierwszego stanu faktycznego określonego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dająca podstawę do wymeldowania z przedmiotowego lokalu. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył G.W., zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie. W odwołaniu skarżący podniósł, że decyzja Wojewody jest niezasadna, ponieważ skarżący musiał opuścić lokal w związku ze stanem zdrowia i niezbędną hospitalizacją. Skarżący wskazał, że w wyniku pobicia przez matkę T. W. i siostrę R. W. w kwietniu 2001 r. ma uszkodzony pień mózgu. Schorzenie to nie pozwala skarżącemu samodzielnie egzystować, dlatego wymaga on opieki przez całą dobę, przy czym skarżący ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności – I grupę inwalidzką. Według skarżącego to postawa jego matki, utrudnianie przez nią dostępu do mieszkania nie pozwala mu dostanie się do niego. Skarżący podaje, że matka w czasie jego pobytu w szpitalu zmieniła zamek w drzwiach wejściowych i nie dopuszcza go do mieszkania pomimo jego wielu prób dostania się tam, nawet w asyście Policji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Mając na uwadze granice kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem pozostaje ona w zgodności z prawem. Zauważyć należy, że w myśl przepisu art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r., nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego konieczność wydania decyzja w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, zachodzi wtedy, gdy jest to niezbędne w celu zagwarantowania prawidłowego funkcjonowania instytucji prawa publicznego, jaką jest ewidencja ludności. Ewidencja ta polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 ustawy cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W okolicznościach niniejszej sprawy organy administracji obowiązane więc były ustalić, czy skarżący przebywa w miejscu jego dotychczasowego pobytu stałego, a w przypadku pozytywnego ustalenia tej okoliczności, rzeczą tych organów było dokonanie oceny faktu opuszczenia tego miejsca z punktu widzenia wymogów instytucji ewidencji ludności. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skoro skarżący od już od października 2001 roku nie przebywał w miejscu jego dotychczasowego pobytu stałego, pomimo tego, że nadal był tam zameldowany, to ten stan rzeczy był sprzeczny z wymogami prawidłowej rejestracji danych w ewidencji ludności (art. 1 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W takiej sytuacji oraz w świetle przepisu art. 4 tej ustawy na skarżącym ciążył obowiązek meldunkowy w zakresie zarówno wymeldowania się z miejsca dotychczasowego pobytu i zameldowania się w nowym miejscu pobytu. Podkreślić należy, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Podzielić przy tym należy pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także – poza funkcją publiczną – ochronie interesów samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich, co oznacza, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki (zob. wyrok TK z 27 maja 2002r., sygn. K 20/01; opub. w OTK-A 2002/3/34). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, iż musiał on opuścić lokal w związku ze stanem zdrowia i hospitalizacją oraz że matka uniemożliwiła mu dostęp do mieszkania, stwierdzić należy, że zarzut ten nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W świetle bowiem określonych w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanek wymeldowania oraz wobec utraty mocy – z dniem 19 czerwca 2002 r. – art. 9 ust. 2 tej ustawy (w związku z omówionym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r.), organy administracji miały li tylko obowiązek ustalenia, czy skarżący rzeczywiście opuścił miejsce dotychczasowego pobytu i czy jest to stan trwały, o czym była już mowa wyżej. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.