VI SA/Wa 1967/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-23
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Grażyna Śliwińska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przejście podziemne łączące dworce PKP i PKS, w którym znajduje się punkt sprzedaży napojów alkoholowych, stanowi "obiekt komunikacji publicznej" w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co skutkowałoby zakazem sprzedaży alkoholu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przejście podziemne łączące dworce PKP i PKS nie stanowi "obiektu komunikacji publicznej" w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przepis ten, jako ograniczający swobodę działalności gospodarczej, musi być interpretowany ściśle. Rozszerzające rozumienie pojęcia "obiektu komunikacji publicznej" jest niedopuszczalne. Zastosowanie tego przepisu do sytuacji skarżącej stanowiło naruszenie prawa materialnego. Dodatkowo, wydawanie odmiennych decyzji w tym samym stanie faktycznym i prawnym narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa.Stan faktyczny
Skarżąca S. T. wniosła o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% i piwa w barze "[...]" usytuowanym w przejściu podziemnym łączącym dworce PKP i PKS. Organy odmówiły wydania zezwolenia, uznając przejście podziemne za obiekt komunikacji publicznej, co jest zabronione przez art. 14 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Skarżąca podniosła, że w tym samym miejscu posiadała już zezwolenia w poprzednich latach, a organ zmienił swoje stanowisko bez uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. T. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz S. T. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. odmawiającą wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa w barze "[...]" usytuowanym w przejściu podziemnym /pawilon [...] / łączącym dworzec PKP i PKS przy [...] 144 w [...]. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] kwietnia 2004r. S. T. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa w prowadzonym przez nią obiekcie "małej gastronomii" – barze "[...]" usytuowanym w przejściu podziemnym /pawilon [...] / łączącym dworzec PKP i PKS przy [...] w [...]. W toku postępowania przedstawiciele Delegatury Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu m. [...] w Dzielnicy [...] przeprowadzili dwukrotnie wizytację placówki i stwierdzili w protokołach z [...] kwietnia 2004r. i z [...] maja 2004r., że usytuowana jest ona w obiekcie komunikacji publicznej, co jest niezgodne z art.14 ust.1 p.4 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 147 z 2002r. poz.1231 z późn. zmianami/
Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych m. [...] dnia [...] maja 2004r. postanowieniem nr [...] wydała pozytywną opinię co do wniosku S. T. i wskazała, że usytuowanie opiniowanego lokalu jest zgodne z uchwałą nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] maca 2003r. w sprawie ustalenia na terenie m. [...] liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych /Dz. Urz. Woj. Maz. nr 92,poz.2371/ zaznaczając jednocześnie, że opinia ta zawiera ocenę pod względem zgodności z prawem miejscowym.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. Prezydent m. [...] powołując się na art. 14 ust.1 p.4, 18 ust.1 i ust.3 p.1 oraz 183 cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości/.../ odmówił S. T. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art.14 ust.1 p.4 ustawy z dnia 26 października 1982r. "zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych w środkach i obiektach komunikacji publicznej" zaś lokal skarżącej znajduje się na terenie Dworca [...] i "stanowi obiekt komunikacji publicznej, bowiem tworzy funkcjonalną całość Dworca [...] i służy osobom korzystającym z dworca".
Decyzję tę wnioskodawczyni zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała, że w tym samym miejscu w latach 1996 - 2000 i 2000 – 2004 posiadała już zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości do 4,5 alkoholu oraz piwa i wówczas organ uznawał, że jej placówka spełnia wymogi ustawowe. Jej pawilon nie znajduje się w obiekcie komunikacji publicznej, tylko w przejściu podziemnym łączącym oba dworce.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] powołując się na art.14 ust.1 p.4 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości/.../ utrzymało w mocy decyzję I instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że pojęcie "środka i obiektu komunikacji publicznej" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, ale posługując się definicją "obiektu budowlanego", zawartą art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2004r. prawo budowlane /Dz.U. nr 207 z 2003r. poz.2016/, która jako obiekt budowlany określa m.in. tunele i podziemne przejścia dla pieszych oraz zawartym w "Słowniku języka polskiego" wyjaśnieniem słów "komunikacja" i "publiczna" należy przyjąć, że przejście podziemne łączące dworce PKP i PKS jest obiektem komunikacji publicznej, zatem sprzedaż alkoholu jest tam zabroniona i zezwolenie nie może być udzielone.
Na tę decyzję wnioskodawczyni wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, że decyzja narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa bowiem w niezmienionym stanie faktycznym /to samo usytuowanie punktu sprzedaży/ i niezmienionym stanie prawnym /ta sama ustawa/ organ wydał decyzję odmienną niż wydawał poprzednio, bez uprzedzenia i podania przyczyn zmiany stanowiska .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu swojej decyzji i wskazało, że przejście, które służy do obsługi ruchu pasażerów między dworcami jest elementem dworca, który jest obiektem komunikacji publicznej.
Na rozprawie skarżąca złożyła do akt decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2005r. nr [...] dotyczącą innego zezwolenia na podawanie napojów z zawartością alkoholu do 4,5 % oraz piwa w tym samym przejściu podziemnym przy [...]. W uzasadnieniu tej decyzji, uchylającej decyzję Prezydenta m. [...] o odmowie zezwolenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przejście podziemne stanowi tylko dojście do obiektu komunikacji publicznej, a zakaz nie dotyczy "rejonu obiektu komunikacji publicznej", zatem nie obejmuje punktu sprzedaży usytuowanego w przejściu podziemnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270, dalej zwane p.p.s.a./ Zgodnie z art.134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i orzeka w granicach danej sprawy. Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.
Zgodnie z art.14 ust.1 p.4 cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych w środkach i obiektach komunikacji publicznej. Ustawa nie definiuje pojęcia "obiektu komunikacji publicznej". Ponieważ omawiany przepis ustanawia zakaz, ograniczający swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, musi być interpretowany ściśle. Oznacza to, że jako "obiekty komunikacji publicznej" można traktować tylko te obiekty, które wprost, bez żadnych wątpliwości i zabiegów interpretacyjnych służą komunikacji publicznej i są jej częścią. Takimi obiektami są np. dworce i przystanki. Inne obiekty, które służą również innym celom niż komunikacja publiczna np. ułatwieniu komunikacji między obiektami, nie stanowią obiektów komunikacji publicznej. Rozszerzające rozumienie pojęcia "obiektu komunikacji publicznej", wypracowane przez organ w drodze interpretacji i sięgania do innych ustaw, służących zupełnie innym celom, prowadzące do rozszerzenia zakazu ustawowego, jest w ocenie Sądu niedopuszczalne. Zastosowanie art.14 ust.1 p.4 ustawy z dnia 26 października 1982r. do sytuacji skarżącej stanowiło więc naruszenie prawa materialnego, o jakim mowa w art. 145 § 1, p.1, lit.a p.p.s.a.
Należy też podkreślić, wydawanie w nieodległym czasie w takim samym stanie faktycznym i prawnym całkowicie odmiennych decyzji, na podstawie zmiany interpretacji nieprecyzyjnego przepisu, narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa ustanowioną art.8 KPA, której to zasady organy powinny przestrzegać w toku postępowań administracyjnych. Znajdujące się w aktach sprawy niniejszej decyzje świadczą o tym, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy I i II instancji tej zasady nie przestrzegały, co stanowi inne uchybienie procesowe, które miało wpływ na wynik sprawy, objęte art.145 § 1 p.1, lit.c p.p.s.a.
Zważywszy powyższe na zasadzie art. art. 145 § 1, p.1, lit.a i lit.c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. i zasądził kwotę 500 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Sąd nie orzekł w trybie art.152 p.p.s.a. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem decyzje odmawiające zezwoleń z istoty rzeczy nie nadają się do wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło