I OSK 1078/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-07-12

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Izabella Kulig – Maciszewska, Leszek Włoskiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa o odszkodowanie za nieruchomość, w której skarżący powołuje się na przepisy prawa cywilnego, powinna być rozpoznana przez sąd administracyjny, czy przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ skarżący powołując się na przepisy prawa cywilnego jako źródło roszczenia odszkodowawczego, wskazuje na cywilnoprawny charakter sprawy, która powinna być rozpoznana przez sąd powszechny. Skoro jednak skarżący sam wystąpił na drogę postępowania administracyjnego, a sprawa była już rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, należało zarzucać niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, a nie przepisów prawa cywilnego.
Stan faktyczny
Z. G. domagał się odszkodowania za działkę o powierzchni 320 m2, która stanowiła część jego dawnej nieruchomości. Decyzją administracyjną odmówiono przyznania odszkodowania, co zostało utrzymane w mocy przez kolejne instancje. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że odszkodowanie nie przysługuje na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z. G. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, materialnego oraz Konstytucji, a także błędną ocenę stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Izabella Kulig – Maciszewska Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt I SA/Wa 718/04 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 czerwca 2005 r. I SA/Wa 718/04 oddalił skargę Z. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] Nr [...], którą – na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) – odmówiono skarżącemu odszkodowania za działkę nr 282, o powierzchni 320 m2. Działka ta stanowi część dawnej nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], przed wojną zabudowanej domem jednorodzinnym, która w pozostałej części, o powierzchni 651 m2, mieszczącej dom jednorodzinny, została oddana skarżącemu w użytkowanie wieczyste – na mocy uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (MP Nr 6, poz. 18) – przy jednoczesnej odmowie użytkowania właśnie co do 320 m2. Sąd podzielił stanowisko obydwu organów, że – w świetle art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami – odszkodowanie przysługuje, albo za dom jednorodzinny – jeżeli przeszedł na własność państwa, jednak skarżący nie został pozbawiony własności domu – albo za działkę przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne, podczas gdy działka o powierzchni 320 m2 była tylko częścią składową już zabudowanej domem jednorodzinnym nieruchomości. Wnoszą skargę kasacyjną Z. G. zarzucił: 1. " Obrazę przepisów prawa procesowego, art. 104 § 2 kpa poprzez nierozpoznanie sprawy, co do istoty stosunku prawnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, 2. obrazę przepisów prawa materialnego, art. 7 dekretu z dnia 27 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez uznanie, że przepis ten daje podstawę odwoławczą, jedynie w razie wydania decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego, a nie decyzji o odmowie przyznania odszkodowania, a także poprzez uznanie, że uchwała nr 4/13 Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy daje podstawę do pozbawienia własności ponad obszar normatywny, 3. obrazę przepisów Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 22 lipca 1952 r. oraz Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. przez nieuwzględnienie postanowień naczelnych (zasadniczych) aktów prawnych części przyznających ochronę prawa własności, 4. błędną ocenę stanu faktycznego sprawy poprzez nie dostrzeżenie, że pozbawienie części własności przedmiotowej nieruchomości oraz w częściach właścicieli (spadkobierców) sąsiednich nieruchomości, było wynikiem realizacji uprawnień stron. " W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że uchwałą Nr 4/13 Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy (której daty, ani miejsca publikacji, nie podano) wprowadzono obszary normatywne (jak należy rozumieć normatywy urbanistyczne dotyczące zabudowy), nie przewidziane w przepisach prawa i z tego powodu oddano skarżącemu w użytkowanie wieczyste tylko działkę o powierzchni 651 m2 , pozbawiając pozostałej części o powierzchni 320 m2 ,co rodzi obowiązek naprawienia szkody na zasadach ogólnych, gdyż poszukiwanie podstaw prawnych odszkodowania w przepisach dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, czy też ustawy gospodarce nieruchomościami jest chybione "bowiem prawo do odszkodowania należne skarżącemu wynika z przepisów prawa cywilnego przewidującego obowiązek odszkodowania w razie wyrządzenia szkody drugiej osobie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jest niezrozumiała, nie tylko z powodu niejasno sformułowanych zarzutów – w większości pozbawionych nawet oznaczenia normy prawnej i w całości oderwanych od podstawy zaskarżonej decyzji – lecz przede wszystkim z powodu zawartej w uzasadnieniu konkluzji. Przyjmując bowiem, iż źródłem roszczenia odszkodowawczego są bliżej nieokreślone przepisy prawa cywilnego, sprawa ma cywilnoprawny charakter i podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym, podczas gdy skarżący sam wystąpił na drogę postępowania administracyjnego i nie dostrzega sprzeczności w swoim stanowisku. Natomiast, jeżeli sprawa została już rozpatrzona na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skarżący powinien zarzucić niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, czego nie uczynił, w zamian zarzucając naruszenie innych aktów, chociaż nie znajdowały zastosowania w sprawie. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło