II SA/Wa 223/05

WyrokWSA w Warszawie2005-06-21

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., może ograniczyć rozstrzygnięcie jedynie do uchylenia decyzji, czy też jest zobowiązany do orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., nie może ograniczyć się jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jest zobowiązany do orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania pierwszej instancji. Samo uchylenie decyzji bez dalszego rozstrzygnięcia stanowi proceduralne uchybienie, prowadzące do "niezałatwienia sprawy".
Stan faktyczny
Skarżący, S. B., żołnierz rezerwy, po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej otrzymał decyzję o przyznaniu uposażenia 12-miesięcznego. Po wydaniu decyzji ustalającej podstawę obliczenia należności z tytułu zwolnienia, skarżący wniósł o ponowne przeliczenie świadczeń. Organ pierwszej instancji odmówił, a organ odwoławczy (Minister Obrony Narodowej) uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ale ograniczył rozstrzygnięcie jedynie do uchylenia, nie orzekając co do istoty sprawy ani nie umarzając postępowania. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Adam Lipiński (spr.), Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 223/05 UZASADNIENIE S. B. jest [...] rezerwy Wojska Polskiego. Z dniem [...] lutego 2003 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693) i na podstawie par. 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm) Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w B. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. ustalił przysługujące żołnierzowi prawo do uposażenia 12 - miesięcznego w wysokości [...] zł., która to kwota została niezwłocznie wypłacona S. B. na wskazane przez niego konto bankowe. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. ustalił, że za podstawę obliczania należności z tytułu zwolnienia S. B. z zawodowej służby wojskowej należy przyjąć składniki uposażenia należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, to jest z czerwca 2002 roku. W dniu 10 sierpnia 2004 r. S. B. złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. pismo, w którym, wskazując na powyższą decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2004 r., wnosił o dokonanie ponownego przeliczenia należnych mu świadczeń emerytalnych. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił ponownego ustalania wysokości uposażenia 12 - miesięcznego. W uzasadnieniu wskazywał, że przywołana decyzja Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2004 r. nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. Od tej decyzji S. B. odwołał się do Ministra Obrony Narodowej, podnosząc, że podstawą do ponownego przeliczenia należnych mu świadczeń powinno stanowić jego uposażenia należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, to jest z czerwca 2002 roku, zgodnie z decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. uchylił w całości zaskarżona decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. Rozstrzygnięcie to Minister oparł na treści art. 138 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i na treści art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że stosownie do treści art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. z dnia [...] marca 2003 r. ustalająca przysługujące żołnierzowi rezerwy prawo do uposażenia 12 - miesięcznego stała się ostateczna i organ jest niż związany od chwili jej doręczenia. Tym samym uchylenie lub zmiana tej decyzji może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dalej, wskazując na treść decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego, stwierdził, ze nie może ona stanowić podstawy do zmiany decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. z dnia [...] marca 2003 r. Oceniając pismo S. B. z dnia 10 sierpnia 2004 r., uznał, iż organ I instancji powinien potraktować je jako zwykłe pismo zmierzające do zmiany wysokości uposażenia 12 - miesięcznego i w takim wypadku rozpatrzenie tego pisma nie wymagało wydania decyzji w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wskazywał, że podstawą do ponownego przeliczenia należnych mu świadczeń powinno stanowić jego uposażenia należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, to jest z czerwca 2002 roku, zgodnie z decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. Zatem miał prawo żądać ponownego przeliczenia przyznanych mu należności. Wskazywał także na rozumienie pojęcia "uposażenie należne na ostatnio zajmowanym stanowisku". W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska przytaczał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji jest związany katalogiem rozstrzygnięć zawartych w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten oznacza, że organ w treści stanowczej decyzji zobowiązany jest w całości zastosować wybrane przez siebie rozstrzygniecie. W niniejszej sprawie organ II instancji w części stanowczej decyzji, powołując się na treść art. 138 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości decyzję organu I instancji. Rozstrzygniecie to jest wadliwe proceduralnie, gdyż przy wskazaniu takiej postawy prawnej organ nie mógł poprzestać jedynie na uchyleniu zaskarżonej decyzji, ale miał obowiązek albo orzec co do istoty sprawy albo umorzyć postępowanie I instancji. Ograniczenie rozstrzygnięcia jedynie do samego uchylenia decyzji organu I instancji wytworzyło w istocie "niezałatwienie sprawy", a taka sytuacja jest niedopuszczalna. Decyzja powinna zawierać zgodność uzasadnienia z jej stanowczą treścią, jednakże samo uzasadnienie nie może zastąpić ustawowych składników danych modeli orzeczeń. Z tych też względów nie można i nie należy w żaden sposób z treści uzasadnienia decyzji domyślać się jej obligatoryjnych części składowych. Wskazując na powyższe uchybienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił jedynie decyzję organu II instancji. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Obrony Narodowej powinien w całości zastosować wybrany rodzaj rozstrzygnięcia, przewidziany w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 145 par. 1 ppkt 1 lit c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło