VII SA/Wa 1326/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowieniowym, w którym skarżący powołuje się na wydanie decyzji w wyniku przestępstwa lub naruszenie art. 10 KPA, sąd administracyjny może uchylić decyzję, jeśli popełnienie przestępstwa nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, a naruszenie art. 10 KPA nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że brak było podstaw do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie wznowieniowe wymaga stwierdzenia popełnienia przestępstwa prawomocnym orzeczeniem lub oczywistości popełnienia przestępstwa, czego w sprawie nie wykazano. Naruszenie art. 10 KPA, choć stwierdzone, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ nie dotyczyło kwestii faktycznych, a jedynie oceny prawnej argumentów skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r., zarzucając wydanie jej w wyniku przestępstwa oraz naruszenie art. 10 KPA. Po wznowieniu postępowania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia swojej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Głównego Inspektora, podnosząc te same zarzuty, w tym dotyczące korupcji i naruszenia jego praw procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku.. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust.l pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nałożył na A. W. obowiązek wykonania i przedłożenia inwentaryzacji wraz ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych przy wybudowanym ogrodzeniu działki o nr ew. [...] od strony ulicy [...] w [...].
Decyzją z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. l05 § l kpa umorzył postępowanie w sprawie wybudowanego ogrodzenia działki o nr ew. [...] od strony ulicy [...] w [...] stwierdzając, iż ogrodzenie wybudowane zostało zgodnie ze sztuką budowlaną i jest w dobrym stanie technicznym jak również, że jest zgodne z obecnie obowiązującymi liniami rozgraniczającymi ulicy [...]w [...]. Ponieważ ustawa Prawo budowlane nie nakłada na inwestora obowiązku oddawania ogrodzeń do użytkowania dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. G. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 roku i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego zakończone zostało z chwilą wykonania przez inwestorkę nałożonego na nią obowiązku i brak było podstaw do wydawania decyzji o umorzeniu postępowania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2004 roku J. G. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...].
Stwierdził również, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa i nie uwzględnia jego interesu prawnego, gdyż wjazd na działkę przeniesiony został z drugiej strony budynku.
W dalszej części uzasadnienia wniosku stwierdził, iż podstawą wznowienia jest wydanie decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w wyniku przestępstwa, gdyż wydająca ją osoba wzięła łapówkę oraz nie uczestniczenie przez niego w postępowaniu bez własnej winy, gdyż uniemożliwiono mu wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów oraz zgłoszonych żądań naruszając w ten sposób art.10 kpa.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2004 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że J. G. nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność, iż decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Bezpodstawny jest również zarzut, iż nie brał on bez własnej winy udziału w postępowaniu, gdyż na bieżąco był informowany o czynnościach wynikających z toczącego się postępowania co oznacza, że miał możliwość i mógł brać udział w postępowaniu w każdym jego stadium.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. G. podnosząc zarzut, iż jest to kolejna decyzja bubel nie uwzględniająca jego interesu prawnego i nie mająca oparcia w przepisach prawa. Podniósł również zarzut, że w dacie postanowienia o wznowieniu postępowania jest błąd, gdyż jako rok wydania wskazano rok [...], a powinien być wskazany rok [...]. Nadto stwierdził, że w postanowieniu wskazano, że spełnione zostały warunki do wznowienia postępowania i niezrozumiała jest odmowa uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Zakwestionował również prawo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznawania sprawy. Stwierdził też, że złożył również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji i właściwym organem do rozpoznania tego wniosku jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Zdaniem J. G. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza także przepisy art. 6, art. 7, art. 77 kpa. Uzasadnienie decyzji nie zawiera wzmianki, że ogrodzenie zostało postawione bez pozwolenia na budowę i projektu wykonawczego. Tymczasem jest to samowola budowlana i winien być zastosowany przepis art. 48 Prawa budowlanego. Nie odniesiono się też do jego żądania wykonania wjazdu przy granicy działki E. N. Przed wydaniem decyzji nie dopełniono też wymogu wynikającego z art.10 kpa.
Decyzją z dnia [...]lipca 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Nadto stwierdził, iż nie istnieje sprzeczność między rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, a rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Postanowienie jest bowiem jedynie stwierdzeniem, że wnioskodawca powołuje się na przesłanki wznowienia zaś ustalenie czy przesłanki te rzeczywiście istnieją następuje we wszczętym postępowaniu i znajduje odzwierciedlanie w treści decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. G. podnosząc zarzut, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2003 roku o Nr [...] została wydana w wyniku przestępstwa czego dowodem jest, że Wojewoda [...] zwolnił z pracy autora decyzji oraz jego zastępcę. Na jego wniosek toczyło się postępowanie w Prokuraturze Rejonowej [...] oraz przed Sądem Rejonowym [...]. Wyrok w sprawie o korupcję nie zapadł, ale z pracy zwolnieni zostali autor decyzji oraz jego zastępca. W całej Polsce nie zapadł wyrok o korupcję co oznacza, że panująca władza nie zwalcza tego zjawiska i pasuje jej ten układ. Nadto zarzucił, iż w postępowaniu wznowieniowym naruszony został art.10 kpa. Gdyby przepis ten był respektowany to wystąpiłby z wnioskiem o dowodowym o wystąpienie do Wojewody [...] by uzasadnił powody zwolnienia urzędnika wydającego decyzję i jego zastępcy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Postępowanie wznowieniowe jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Reguły związane ze wszczęciem tego postępowania oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego. W pierwszej fazie postępowania organ administracji sprawdza jedynie czy strona powołuje się na przesłanki wznowienia postępowania określone w art.l45 § l kpa lub w art.l45a § l kpa. Jeśli strona powołuje się na te przesłanki to organ administracji ma obowiązek wznowić postępowanie i już we wznowionym postępowaniu ocenić czy przesłanki te rzeczywiście zostały spełnione i mogą być podstawą do uchylenia decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu.
Podzielić należy zdaniem Sądu pogląd wyrażony przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż brak było podstaw do uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...].
Skarżący w swoim wniosku o wznowienie postępowania powołał się na dwie przesłanki, które jego zdaniem winny skutkować uchyleniem wymienionej decyzji w postępowaniu wznowieniowym tj. wydanie decyzji w wyniku przestępstwa oraz uniemożliwienie mu przez organy administracji czynnego udziału w sprawie. Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Zgodnie z treścią art.l45§2 kpa wznowienie postępowania z tej przyczyny, iż decyzja wydana została w wyniku przestępstwa może nastąpić wówczas, gdy popełnienie przestępstwa zostało stwierdzone orzeczeniem Sądu lub innego organu. Żadnego orzeczenia sądu lub innego organu, które stwierdzałoby popełnienie przestępstwa w związku z wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący nie przedstawił. Co więcej przyznaje w swojej skardze, iż na jego wniosek Prokuratura Rejonowa [...] prowadziła postępowanie przygotowawcze, które zostało umorzone, a Sąd Rejonowy dla [...] rozstrzygnięcie Prokuratora utrzymał w mocy.
Twierdzenia skarżącego, iż takie rozstrzygnięcie jest wynikiem tego, że władze publiczne nie zwalczają zjawiska korupcji jest argumentem irracjonalnym i nie sposób ustosunkować się do niego merytorycznie.
Wyjątkowo postępowanie administracyjne może być wznowione również przed stwierdzeniem popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu wówczas, gdy popełnienie przestępstwa jest oczywiste. Przesłanka ta w niniejszej sprawie nie zaistniała. Nie sposób traktować poważnie twierdzeń skarżącego, iż dowodem popełnienia przestępstwa w związku z wydaniem decyzji jest zwolnienie z pracy osoby wydającej decyzję oraz jej zastępcy. Zdaniem Sądu skarżący dopasowuje w tym wypadku istniejącą rzeczywistość do swoich wyobrażeń. Twierdzenie, iż urzędnik państwowy popełnił przestępstwo w oparciu to, że został zwolniony z pracy jest zdaniem Sądu nieuprawnione.
Skoro Prokurator prowadząc postępowanie karne stwierdził, iż przestępstwo nie zostało popełnione to organ administracji publicznej orzekający w przedmiocie wznowienia postępowania jest tym rozstrzygnięciem związany i nie może samodzielnie ustalać czy popełnienie przestępstwa miało miejsce.
Odnośnie podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organy administracji publicznej art.10 kpa stwierdzić należy, iż rzeczywiście do tego rodzaju naruszeń doszło zarówno w postępowaniu wznowieniowym jak i w postępowaniu zwykłym. Sąd może jednak uchylić zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów proceduralnych tylko wówczas gdy uchybienie to miało wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu uchybienia te takiego skutku nie wywołały.
Odnośnie naruszenia art. 10 kpa w postępowaniu zwykłym stwierdzić należy, iż wprawdzie skarżący nie został poinformowany o możliwości zapoznania się z ekspertyzą dotyczącą ogrodzenia działki A. W. od strony ulicy, to jednak nie można uznać, iż pozbawiony został przez to udziału w sprawie oraz możliwości obrony swoich praw. Ekspertyza ta stanowi jedynie inwentaryzację istniejącego ogrodzenia oraz stwierdza, iż jest ono w dobrym stanie technicznym. Opis ogrodzenia zawarty w tej ekspertyzie jest tożsamy z opisem znajdującym się w protokole czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 roku. Skarżący jak wynika z treści tego protokołu uczestniczył w tych oględzinach i nie wnosił uwag do treści tego protokołu. Stan techniczny ogrodzenia nie był przez skarżącego kwestionowany. Skarżący twierdził jedynie, iż ogrodzenie wybudowane zostało bez pozwolenia na budowę oraz kwestionował umiejscowienie bramy wjazdowej w tym ogrodzeniu przy granicy ze swoją działką.
Należy w tym miejscu stwierdzić, iż zgodnie z treścią art.29 ust. ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane budowa ogrodzeń - w dacie wydawania decyzji przez organy nadzoru budowlanego - nie wymagała pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art.30 ust.1 pkt.2 budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej wymagała jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Pozwolenie było wymagane w dacie realizacji inwestycji, ale organy administracji stosują przepisy prawa obowiązujące w dacie wydawania decyzji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W niniejszej sprawie takiego przepisu upoważniającego organy administracji do stosowania przepisów z daty realizacji inwestycji nie było.
Nadto stwierdzić należy, iż zarówno przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane jak i przepisy wykonawcze wydane na podstawie tej ustawy - w brzmieniu obowiązującym na datę wydania decyzji przez organy nadzoru budowlanego - nie stawiają inwestorowi wymogów co miejsca usytuowania bramy wjazdowej w ogrodzeniu. Nie istnieje przepis, który by zakazywał sytuowania bramy wjazdowej przy granicy z działką sąsiednią. Żądanie skarżącego by organy nadzoru budowlanego nakazały inwestorze zmianę usytuowania bramy wjazdowej nie mogło być uwzględnione, gdyż nie istnieje podstawa prawna do wydania tego typu nakazu.
Reasumując brak było podstaw do uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 roku z powodu naruszenia art.10 kpa. Tym samym brak też było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszają prawo odmawiając uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia [...] grudnia 2003 roku.
Odnośnie naruszenia art.10 kpa w postępowaniu wznowieniowym to również stwierdzić należy, iż uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. W postępowaniu wznowieniowym organy administracji dokonywały jedynie oceny prawnej argumentów podniesionych przez skarżącego. Nie były przeprowadzane żadne dowody w tym postępowaniu, gdyż do rozstrzygnięcia były kwestie prawne, a nie faktyczne. Prawo wypowiedzenia się skarżącego wynikające z art.10 kpa byłoby uprawnieniem czysto formalnym i sprowadzałoby się do ponownego przedstawienia własnej argumentacji i oceny prawnej co skarżący uczynił we wniosku o wznowienie postępowania.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło