I SA/Łd 406/05

Dnia 21 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA A. Świderska, Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 roku sprawy ze skargi G.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu ważności zabezpieczenia oddala skargę. I S.A./Łd 406/05 Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., działając jako organ egzekucyjny, w oparciu o decyzję Urzędu Skarbowego w R. z dn. [...] o zabezpieczeniu na majątku G.O. przewidywanej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień-sierpień 2002r. w wysokości 296.001 zł, wydał w tym samym dniu na podstawie przepisów ustawy z dn.17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.998 ze zm./ zarządzenie o zabezpieczeniu oraz podjął określone czynności dotyczące zabezpieczenia należności na majątku podatnika. Następnie organ egzekucyjny kilkoma postanowieniami /pierwsze postanowienie z dn. [...]/ wydanymi z powołaniem się na przepisy art.123 par.1 k.p.a. w związku z art.18 i art. 159 par.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przedłużył na kolejne wskazane okresy termin ważności zabezpieczenia dokonanego w oparciu o wymienioną wyżej decyzję o zabezpieczeniu oraz zarządzenie o zabezpieczeniu. W motywach wydanych orzeczeń organ powołując się na treść przepisu art.159 par.2 ustawy egzekucyjnej podał, że postępowanie podatkowe prowadzone w stosunku do G.O. w zakresie podatku od towarów i usług wymaga przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego, a z dokonanych w toku postępowania ustaleń wynika, że podatnik posługiwał się fakturami zakupu wystawionymi przez szereg podmiotów, które prawdopodobnie nie prowadziły zgłoszonej działalności gospodarczej, w związku z czym zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania także przy pomocy innych organów skarbowych. W ostatnim postanowieniu z dn. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. przedłużył termin ważności zabezpieczenia do dnia doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu tego postanowienia zostały powtórzone wskazane wcześniej powody przedłużenia terminu, a dodatkowo podano, iż w prowadzonym postępowaniu podatkowym, m.in. na złożony niedawno wniosek pełnomocnika podatnika, organ podatkowy wystąpił do właściwych terytorialnie organów skarbowych o uzupełnienie materiału dowodowego. Na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. pełnomocnik strony złożył zażalenie, w którym podnosząc, iż określenie ostatecznego terminu ważności zabezpieczenia do dnia doręczenia podatnikowi decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego jest niezgodne z przepisami art. 35 i art. 36 k.p.a. w związku z art.18 ustawy egzekucyjnej i zdaniem strony zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że podniesione w odwołaniu zarzuty są nieuzasadnione. Organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art.159 par.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, termin zabezpieczenia może być przez organ egzekucyjny przedłużony, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte. Ponadto podniesiono, że termin wynikający z powołanego przepisu jest przepisem prawa materialnego, natomiast wskazane w zażaleniu przepisy art.35-36 k.p.a. są przepisami prawa procesowego. Stwierdzono, że obowiązujące przepisy nie zabraniają przedłużania terminów prawa materialnego w sposób dokonany w zaskarżonym postanowieniu. W złożonej skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik G.O. wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z zasądzeniem na rzecz strony kosztów postępowania sądowego zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 36 k.p.a. poprzez wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy w postaci zdarzenia przyszłego, nieokreślonego w czasie i niepewnego oraz z naruszeniem art. 57 k.p.a. poprzez nie wskazanie konkretnego terminu załatwienia sprawy, tj. liczonego w dniach, tygodniach, miesiącach. Zdaniem strony skarżącej nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art.36 par.1 k.p.a., jeżeli zostanie wskazany przez organ zgodnie z art. 57 k.p.a. w dniach, tygodniach lub miesiącach i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania. Strona stwierdziła, że przyczyna zwłoki w załatwieniu niniejszej sprawy leży wyłącznie po stronie organu, gdyż powodem przedłużania terminu ważności zabezpieczenia jest oczekiwanie na wydanie przez Urząd Skarbowy w R. decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ poinformował również, że w dn. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał decyzję określającą stronie skarżącej zaległość w podatku od towarów i usług, w związku z czym postępowanie dotyczące przedłużenia terminu zabezpieczenia stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należ stwierdzić, iż sprawowana przez sąd administracyjny zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz/U. nr 153, poz.1269/ kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem dotyczy stanu prawnego i faktycznego rozstrzygnięć i innych aktów administracyjnych na dzień podjęcia zaskarżonych aktów. Stąd też zawarta w odpowiedzi na skargę informacja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o późniejszej bezprzedmiotowości postępowania dotyczącego przedłużenia terminu zabezpieczenia nie może stanowić przeszkody do rozpoznania skargi. Na podstawie oceny przedstawionego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego należy uznać, że zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie organu egzekucyjnego o przedłużeniu terminu ważności zabezpieczenia do czasu wydania i doręczenia skarżącemu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług nie narusza prawa, a w szczególności wskazanych w skardze przepisów art. 36 par.1 i art. 57 k.p.a. Należy podzielić stanowisko organów orzekających, iż termin obowiązywania zabezpieczenia egzekucyjnego wynikający z art. 159 par.1 ustawy z dn.17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.998 ze zm./ oraz związane z nim przedłużenie tego terminu na podstawie art. 159 par.2 cyt. ustawy dotyczy terminu prawa materialnego, albowiem określa on okres, w którym trwa zabezpieczenie na majątku strony, rodzące jej odpowiednie obowiązki oraz prawa wierzyciela. Zgodnie z podstawowym podziałem terminów występujących w prawie wyróżnia się terminy materialne i terminy procesowe. Terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków strony w ramach publicznoprawnego stosunku, natomiast terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty lub uczestników postępowania /por. komentarz do Ordynacji podatkowej pod red. B.Adamiak i in,, wydawn. Unimex, W-wa 2003r., str. 77/. Stąd też nie można uznać, że postanowienia organów orzekających, wydane na podstawie wyżej wymienionych przepisów zostały wydane z naruszeniem art.36 i art.57 k.p.a., które przewidują terminy prawa procesowego. Ponadto art. 36 k.p.a. dotyczy obowiązków organu administracji publicznej w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy i przepis ten nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Nie można również podzielić poglądu strony skarżącej, iż wynikający z orzeczenia organu egzekucyjnego pierwszej instancji termin przedłużenia ważności zabezpieczenia na majątku skarżącego został określony w postaci zdarzenia "nieokreślonego w czasie, w stosunku do którego nie ma pewności, że zdarzenie to nastąpi". Należy bowiem uznać, że wskazany przez organ egzekucyjny termin w postaci dnia doręczenia skarżącemu decyzji określającej wysokość jego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za odpowiednie okresy podatkowe nie jest terminem zupełnie nieokreślonym w czasie i niepewnym, albowiem wszczęte postępowanie podatkowe wymiarowe musi zostać zakończone, co najmniej z końcem okresu przedawnienia się danego zobowiązania podatkowego. Należy także podnieść, że strona niniejszego postępowania, reprezentowana przez pełnomocnika uczestniczy w postępowaniu podatkowym i jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji, pełnomocnik skarżącego złożył wnioski dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie dotyczącej określenia dla skarżącego należnego zobowiązania podatkowego. Nie ulega również wątpliwości, iż termin ważności zabezpieczenia dokonanego na majątku skarżącego na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dn. [...], podjętej w oparciu o art.33 Ordynacji podatkowej winien być uzależniony od wyniku zakończenia postępowania wymiarowego w przedmiocie podatku od towarów i usług, a zawarte w skardze uwagi i zarzuty strony dotyczące szybkości postępowania i terminu jego zakończenia winny być w pierwszym rzędzie podniesione w powyższym postępowaniu podatkowym. W rozpoznawanej sprawie należy podkreślić, iż zgodnie z treścią mającego w tej sprawie podstawowe znaczenie przepisu art.159 par.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przedłużenie terminu ważności dokonanego zabezpieczenia stanowi uprawnienie organu egzekucyjnego, uzależnione jedynie od stwierdzenia, że właściwe postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte z uzasadnionych przyczyn, przy czym termin zabezpieczenia należności pieniężnych, tak jak w niniejszym przypadku może być przedłużony na czas nieograniczony. Według oceny Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji nie narusza art. 159 wymienionej ustawy egzekucyjnej ani też innych przepisów prawa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ oddalił skargę.