VII SA/Wa 888/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi P. . na uchwałę Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] marca 2004 r. , nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za czynności członków Komisji Kwalifikacyjnej Okręgowej Rady Izby Architektów I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Krajowa Rada Izby Architektów uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 2004r. po rozpatrzeniu odwołania członka [...] Okręgowej Izby Architektów P. M. od uchwały tej Izby Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r. dotyczącej odmowy przyznania wynagrodzenia Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej na podstawie art. 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. "w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliła zaskarżoną uchwałę w tej części, w której dotyczy ona wynagrodzenia za udział w sesji jesiennej 2003r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż zaskarżaną uchwałą Nr [...]. z dnia [...] grudnia 2003r. [...] Okręgowa Izba Architektów odmówiła przyznania i wypłaty wynagrodzenia Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Izby Architektów za przeprowadzone postępowanie kwalifikacyjne i egzaminy na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej. Wniosek o przyznanie i wypłatę wynagrodzenia oparto na przepisach § 16 ust 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. "w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie" i dotyczył on dwu sesji: wiosennej i jesiennej 2003r. [...] Okręgowa Rada Izby Architektów w oparciu o treść art. 12 ust. 5 Prawa budowlanego stanęła na stanowisku, że wynagrodzenie dotyczy osób nie będących członkami izby architektów (wg stawek określonych w rozporządzeniu) a do członków Izby zastosowanie ma art. 44 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. "O samorządach zawodowych architektów". Przepis ten stanowi, że członkowie izby pełnią swoje funkcje społecznie, chyba, że zjazd Krajowej Izby w drodze uchwały postanowi inaczej. Krajowa Rada Izby Architektów uznała, że do daty wejścia w życie nowelizacji prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003r. tj. do dnia 11 lipca 2003r. należało uznać pryzmat art. 44 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. "o samorządach zawodowych" nad przepisami rozporządzenia wskazanego wyżej, będącego aktem wykonawczym do ustawy Prawo budowlane, przy uwzględnieniu, że art. 44 jest przepisem późniejszym i jest przepisem ustawowym. Do tej daty, więc należało przyjmować, ze członkowie Komisji Kwalifikacyjnej będących organami Izb Okręgowych wykonują swe funkcje społecznie. Wobec tego w odniesieniu do sesji wiosennej 2003r. egzaminacyjnej zgodnie z regulacją prawną sprzed 11 lipca 2003r. brak jest podstaw do wypłaty wynagrodzenia członkom komisji egzaminacyjnych będących jednocześnie członkami Okręgowych Komisji Kwalifikacyjnych Izby Architektów. Zatem w odniesieniu do tych wynagrodzeń zaskarżoną uchwałę należało utrzymać w mocy. Zaś, co do sesji jesiennej, czyli po 11 lipca 2003r. brak jest podstaw do odmowy wynagrodzenia członkom Komisji Egzaminacyjnych będących jednocześnie członkami Okręgowych Komisji Kwalifikacyjnych Izby Architektów. Skargę na powyższą uchwałę Nr [...] Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] marca 2004r. wniósł członek Okręgowej Izby Architektów (Komisji Kwalifikacyjnej) P. M., domagając się przyznania wynagrodzenia za udział w każdej sesji członkom zespołów kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych okręgowych Komisji Kwalifikacyjnych Okręgowych Izb Architektów zgodnie z § 16 ust. 2 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, i uchylenia uchwały w części kwestionującej wypłaty wynagrodzenia za sesję wiosenną 2003r. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Izb Architektów podtrzymując swoje stanowisko wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) – Sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Równocześnie należy zauważyć, że Sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi jak też powołaną podstawą prawną. W sprawie niniejszej ma miejsce właśnie sytuacja, gdzie skarga podlega uwzględnieniu jednak z innych przyczyn, niż podniesione w niej zarzuty. Stwierdzić, bowiem trzeba, że zaskarżona uchwała organu odwoławczego dotknięta jest wadą nieważności. Rozpoznając odwołanie P. M. od uchwały [...] Okręgowej Izby Architektów, Krajowa Rada Izby Architektów orzeka w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – tj. w myśl regulacji art. 138 kpa. Przepis ten stanowi § 1, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: . utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo . uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo . umarza postępowanie odwoławcze. Nie ma żadnej różnicy, gdy chodzi o rozpatrzenie odwołania od uchwały i wydania orzeczenia w formie uchwały. Stwierdzić, więc należy, iż uchwała podjęta przez organ odwoławczy tj. Krajową Izbę Architektów nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych art. 138 § 1 kpa, – co oznacza, iż wydana została z rażącym naruszeniem art. 138 kpa. Organ odwoławczy w swym rozstrzygnięciu merytorycznym uchylił zaskarżoną uchwałą w części dotyczącej wynagrodzenia za udział w sesji jesiennej 2003r. nie wypowiedział się, co do pozostałej części uchwały pierwszoinstancyjnej, która także była zaskarżona. Utrwalone jest stanowisko orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle art. 138 § 1 i § 2 kpa, "iż określone w art. 138 § 1 i § 2 kpa rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 10 marca 1993r. NSA 1245/92 IV SA 1252/92 nie publ.). Konsekwencją prawną jest, zatem stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zwalnia to równocześnie Sąd z obowiązku merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi, skoro dotyczą uchwały nieważnej. Z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.