I SA/Wa 805/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Beata Ziomek (spr.) Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. O., H. K., M. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. O., H. K. i M. K. kwotę [...] ([...]) złotych solidarnie tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] zawieszające postępowanie w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...] stanowiąca obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2 . W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda [...] podał, iż wnioskiem z dnia [...] lipca 1998r. F. K., J. O. i M. K. wystąpili o zwrot opisanej powyżej nieruchomości, wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu W. z dnia [...] października 1975r. znak: [...] z przeznaczeniem na budowę [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2001r. nr [...] Starosta Powiatu W. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty W. i umorzył postępowanie organu I instancji. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2003r. sygn. Akt: I SA 1482/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ja decyzję Starosty W. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że przed Sądem Okręgowym w W. Wydział [...] prowadzone jest postępowanie z powództwa [...] przeciwko Skarbowi Państwa o ustalenie nabycia przez [...] z dniem 27 września 1990r. na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] ha ( sygn.akt [...]). Zdaniem organów obu instancji administracyjnych, rozstrzygnięcie sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i wydanie decyzji w tym zakresie przez Prezydenta W. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ tj. Sąd Okręgowy w W. W istniejących okolicznościach faktycznych i prawnych istnieją zatem uzasadnione podstawy do zawieszenia postępowania o zwrot opisanej nieruchomości. Na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. O., M. K., H. K. reprezentowane przez pełnomocnika adwokata A. P. domagając się jego uchylenia jak również uchylenia poprzedzającego je postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2003r. nr [...]. Obu rozstrzygnięciom skarżący zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez błędną ocenę zależności postępowania opartego na podstawie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami od postępowania opartego na podstawie art. 182 ustawy o szkolnictwie wyższym. Skarżący podnieśli, iż art. 182 ustawy o szkolnictwie wyższym stanowiący podstawę nabycia przez [...] użytkowania wieczystego spornej nieruchomości w ust. 2 tegoż artykułu nakazuje uwzględnienie przy uwłaszczeniu praw osób trzecich. W odniesieniu do uwłaszczenia gruntem wcześniej wywłaszczonym oznacza to respektowanie praw byłych właścicieli do zwrotu gruntu, jeżeli materialnoprawne przesłanki zwrotu ziściły się przed datą istotną dla uwłaszczenia, czyli jeżeli grunt do tej daty nie został na cel wywłaszczenia wykorzystany. W ocenie skarżących albo oba postępowania powinny toczyć się równolegle, albo to postępowanie uwłaszczeniowe powinno stanowić zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy o zwrot nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Do stanowiska organu przyłączył się pełnomocnik [...] składając w dniu [...] czerwca 2005r. pismo przygotowawcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn niż te, które w niej wskazano. Podkreślić bowiem trzeba, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną, z tym tylko ograniczeniem, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005r. pełnomocnik skarżących złożył do akt kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu, z którego wynika, że w dniu [...] marca 2004r. zmarł uczestnik – F. K., oraz oświadczył, że spadek po zmarłym nabyły J. P. i B. O. F. K. wraz z J. O. i M. K. był stroną postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Powyższe fakty świadczą o tym, że zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. zostało skierowane do osoby nieżyjącej. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) podmiotami uprawnionymi do zgłoszenia żądania zwrotu nieruchomości są: poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobiercy. Stosownie zaś do art. 30 § 4 kpa, w sprawach dotyczących praw dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Przekształcenia podmiotowe mające miejsce w trakcie postępowania nakładają na organ obowiązek zawiadomienia nowej strony o toczącym się postępowaniu w celu zapewnienia jej czynnego w nim udziału. Poza sporem pozostaje okoliczność, że Wojewoda [...] nie ustalił i nie zawiadomił spadkobierców F. K. o toczącym się postępowaniu dotyczącym zawieszenia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...] stanowiącej obecnie cześć działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...]m2. Przeprowadzenie postępowania w ten sposób doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 kpa gwarantującej wszystkim stronom czynny w nim udział. Podkreślić przy tym należy, że jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to okoliczność ta prowadzi do wzruszenia postępowania w trybie wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 kpa). Z podniesionych wyżej względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "b", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).