II SA/Bk 197/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kary za nielegalne użytkowanie budynku oddala skargę W dniu 15 listopada 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odstępstw od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] Prezydenta Miasta B. zatwierdzającej projekt budowlany budynku magazynowego na materiały budowlane, na działce nr geod. [...] przy ul. P. [...] w B., utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] Wojewody P. W wyniku przeprowadzonych w dniu 26 listopada 2004 r. przez organ I instancji oględzin stwierdzono odstępstwa polegające na zmianie gabarytów budynku magazynowego i jego elewacji zewnętrznej od ustaleń w/w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz stwierdzono samowolne przystąpienie do użytkowania, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na użytkowanie obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wydał, w oparciu o art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. Nr 207 z dnia 5 grudnia 2003 r., poz. 2016 z późn. zm.) w dniu [...] listopada 2004 r. postanowienie nr [...] wstrzymujące spółce W. roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowego budynku magazynowego. Jednocześnie organ I instancji wszczął postępowanie dotyczące samowolnego użytkowania budynku magazynowego i w dniu [...] listopada 2004 r., postanowieniem nr [...] w oparciu o art. 57 ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ustalił karę w wysokości 50.000 zł za nielegalne przystąpienie do użytkowania budynku magazynowego na materiały budowlane. Z powyższym postanowieniem o nałożeniu kary w wysokości 50.000 zł za samowolne użytkowanie obiektu magazynowego nie zgodził się inwestor W. Sp. z o.o., składając zażalenie z dnia 6 grudnia 2004 r. uzupełnione pismem z dnia 20 stycznia 2005 r. Organ II instancji po przeprowadzeniu w dniu 3 stycznia 2005 r. wizji lokalnej na działce nr geodezyjny [...] przy ul. P. [...] w B. potwierdził, że inwestor wykonał przedmiotowy budynek magazynowy zmieniając jego wymiary zewnętrzne w rzucie poziomym w wym. 20,00 m x 9,25 m na wymiar 20,20 m x 9,40 m. Ponadto inwestor kontynuując roboty budowlane po umorzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji technicznej, dokonał kolejnych odstępstw polegających na: zmianie wyglądu elewacji budynku tj. od strony szczytowej wykonał dodatkowo wrota stalowe szerokości 3,20 m wraz z oknem (naświetlem) natomiast w ścianie podłużnej od strony podwórza wykonał dodatkowo trzy otwory okienne, rezygnując jednocześnie z wrót stalowych rozsuwanych, a ponadto w ścianie podłużnej zamontował dwoje drzwi o szerokości 3,2 m i 1,5 m. W trakcie oględzin dokonanych w dniu 26 listopada 2004 r. przez organ I instancji stwierdzono przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55. Stosownie do art. 57 ust 7 ustawy Prawo budowlane właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 "f" ust 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Z analizy akt sprawy organu I i II instancji wynika, że inwestor W. Sp. z o.o. zobligowany był decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] Prezydenta Miasta B. w pkt 5 do uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu. Z wpisu dokonanego przez kierownika budowy w dniu 5 października 2004 r. w dzienniku budowy nr 85 wynika, że "uporządkowano teren budowy, budynek jest gotowy do odbioru". Ponadto inwestor W. Sp. z o.o. pismem skierowanym do Urzędu Miejskiego w B. z dnia 8 października 2004 r. zawiadomił, o zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku magazynowego, co świadczy o zakończeniu robót budowlanych. Na tej podstawie organ II instancji podzielił ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. co do bezprawnego rozpoczęcia użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego i decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] listopada 2004 r. o ustaleniu inwestorowi kary pieniężnej. Wymienione ostatnio postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Spółka z o.o. W. w B. Zarzuciła mu naruszenie przepisu art. 57 ust 7 w zw. z art. 55 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przez uznanie, że budynek magazynowy należący do XVIII kategorii obiektów budowlanych podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdy zgodnie z dyspozycją art. 55 pkt 1 tej ustawy obiekty te są zwolnione z tego obowiązku. Skarga zarzuciła następnie naruszenie art. 61 kpa w zw. z art. 59 ust 1 prawa budowlanego przez niedopuszczalne przeprowadzenie obowiązkowej kontroli dotyczącej samowolnego użytkowania spornego budynku bez odpowiedniego upoważnienia osoby dokonującej takiej kontroli i zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Nadto skarżąca podniosła błędną ocenę przez organy administracyjne stanu faktycznego sprawy i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia orz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji – jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyraziła pogląd, iż wobec ukończenia budowy przedmiotowego budynku, zawiadomienia o tym w dniu 8 października 2004 r. organów nadzoru budowlanego oraz poinformowania o zamiarze rozpoczęcia jego użytkowania strona nie miała obowiązku uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie i mogła do tego przystąpić bez zgody organów nadzoru budowlanego. Niezależnie jednak od tego strona twierdzi, że w toku postępowania administracyjnego jej budynek nie był jeszcze użytkowany i znajdowały się w nim tylko niezużyte na budowę materiały budowlane. W odpowiedzi na tę skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Wbrew jej zarzutom czynności kontrolne, na podstawie których organ stwierdził, że skarżąca bezspornie przystąpiła do użytkowania wybudowanego budynku magazynowego, nie stanowiły obowiązkowej kontroli na podstawie art. 59 b"" ust 1 prawa budowlanego. W toku postępowania przeprowadzonego w przedmiocie stwierdzenia odstępstw w realizacji tego obiektu budowlanego w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę organ przeprowadził miejscowe oględziny przedmiotowego obiektu. Upoważniły go do tego przepisy art. 81 "a", 84 i 84 "a" ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane a dokonanie oględzin budowanego budynku nie wymagało uprzedniego wszczynania postępowania administracyjnego dla upoważnienia do dokonania tej czynności. Z materiału sprawy wynika też, że wykonał ją pracownik należycie upoważniony w dniu 30 XI 1999 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. Nie budzi tez wątpliwości zasadność ustalenia, iż w toku oględzin przedmiotowy magazyn był użytkowany. Świadczą o tym protokół tej czynności wraz ze sporządzoną dokumentacją fotograficzną. Z dowodów tych wynika, że w budynku były zgromadzone towary handlowe w postaci wełny mineralnej i grzejników. Materiały te nie mogły stanowić pozostałości po materiałach użytych do budowy magazynu, gdyż nie instalowano w nim ogrzewania c.o. Przystąpienie do użytkowania budynku było naturalną konsekwencją stanowiska właścicieli budynku, iż zbędne jest do tego uzyskiwanie pozwolenia na użytkowanie. Pogląd ten jest jednak niezgodny z prawem. Zgodnie z przepisem art. 55 pkt 2 prawa budowlanego przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli zachodzą okoliczności o których mowa w art. 49 ust 5 albo art. 51 ust 3 Przepis art. 49 ust 5 prawa budowlanego stanowi o decyzjach wymienionych w art. 49 ust 4, w których obligatoryjnie nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Tak więc w wypadku nałożenia takiego obowiązku przystąpić do użytkowania można dopiero po uzyskaniu odpowiedniego pozwolenia. Skoro więc skarżącej nałożono (w pozwoleniu na budowę) obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie i przystąpiła ona do użytkowania spornego budynku bez uzyskania takiego pozwolenia, to zastosowanie względem niej sankcji przewidzianej w art. 57 ust 7 prawa budowlanego było uzasadnione. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.