II OSK 1194/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Eugeniusz Mzyk Sędziowie Andrzej Gliniecki Bożena Walentynowicz (spr.) Protokolant Joanna Gołębiewska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. G. i J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 417/05 w sprawie ze skargi I, G. i J. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 417/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. G. i J. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usług medycznych na działce nr 1134/5 w S. przy ul. Ś. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że powyższą decyzją Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Starosty S. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem zaplanowane przez inwestorów usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr 1134/4, należącą do małż. G., nie odpowiadało wymogom przepisów obowiązującego w dacie wydawania decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (Dz. U. nr 75, poz. 690). Departament Architektury i Budownictwa Ministerstwa Infrastruktury nie udzielił upoważnienia organowi architektoniczno-budowlanemu do odstąpienia od przepisów wskazanego rozporządzenia – o co wystąpił ten organ. Usytuowanie budynku inwestorów w granicy z działką nr 1134/4 narusza wymogi § 12 ust. 6 w/w rozporządzenia, który stanowi, że budynek może być usytuowany ścianą bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, z zastrzeżeniem ust. 10 oraz § 271 ust. 12 pkt 1 rozporządzenia jeżeli: 1) wynika to z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bądź 2) na sąsiedniej działce istnieje już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy tej granicy, a wznoszony budynek będzie a) przylegał do istniejącego całą długością swojej ściany b) miał w pasie o szerokości 3m przyległym do granicy działki wysokość i wymiar równoległy do tej granicy nie większe niż w budynku istniejącym na sąsiedniej działce. Warunków tych nie spełnia planowana inwestycja, co według organu uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku inwestorów. Oddalając skargę małż. G. na kwestionowaną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu administracji, iż w stanie faktycznym i prawnym sprawy wydanie pozytywnej decyzji wyklucza sprzeczność inwestycji z wymogami przepisów techniczno-budowlanych przytoczonego na wstępie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Zdaniem Sądu organy dokonały prawidłowej oceny, że lokalizacja projektowanego budynku w ostrej granicy z działką nr 1134/4 nie wynikała z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Na działce sąsiedniej nr 1134/4 nie istnieje budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy granicy, do którego mógłby przylegać projektowany budynek zgodnie z rozwiązaniem przewidzianym w § 12 ust. 6 wskazanego rozporządzenia. Za niewadliwe Sąd uznał wystąpienie organu architektoniczno-budowlanego do Ministra Infrastruktury w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie możliwości lokalizacji budynku w ostrej granicy, zaś podstawę takiego wystąpienia należy, zdaniem Sądu, upatrywać w treści pisma inwestorów z dnia 26 listopada 2003 r. skierowanego do Ministra Infrastruktury. Brak takiej zgody Ministra Infrastruktury oraz kategoryczne brzmienie § 12 i 13 w/w rozporządzenia dają podstawę do oceny, iż decyzja zaskarżona jest zgodna z prawem. Nie podważa jej podnoszona okoliczność, iż w 2001 r. małż. G. wyrazili zgodę na usytuowanie planowanego budynku bezpośrednio przy granicy działki, gdyż przepisy prawa, obowiązujące w dacie wydawania decyzji, nie wymagały zgody sąsiadów na taką zabudowę przy granicy nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli małż. G. zastąpieni przez pełnomocnika r. pr. A. R., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania za II instancję. W skardze postawiono zarzut 1) naruszenia prawa materialnego – art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) przez błędną wykładnię i zastosowanie wobec skarżących, podczas gdy wniosek o odstępstwo nie przedstawił wszystkich danych koniecznych do rozstrzygnięcia a decyzja, której wniosek dotyczył nie była wydana przez Ministra Infrastruktury. 2) naruszenia przepisów prawa procesowego: – art. 7 kpa przez nieuwzględnienie okoliczności, że organy I i II instancji nie brały pod uwagę słusznego interesu skarżących w domaganiu się pozwolenia na budowę w warunkach wyjątkowych spowodowanych działaniami sąsiadów, w tym uzyskaniu pozwolenia na budowę budynku użytkowego przez sąsiadów; – art. 133 § 1 zd. 1 w zw. z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 § 1 Kpc i art. 134 ppsa, które to uchybienia mogły mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Sąd bowiem ograniczył ocenę dowodów, do dowodów zaoferowanych przez organy obu instancji, pomijając okoliczności podniesione na rozprawie a wynikające z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie okoliczności przesądzające o ewentualnej nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ww. ustawy. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności te nie miały miejsca Sąd przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim podnieść należy, iż obowiązkiem skargi kasacyjnej opartej na zarzutach naruszenia prawa materialnego jest wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego naruszonych przez Sąd z podaniem na czym polega niewłaściwa wykładnia lub zastosowanie tego przepisu, jaki powinien być zastosowany. W przypadku zarzutu z art. 174 ust. 2 ppsa skarga kasacyjna winna wskazywać na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogło ono mieć. Wymogów powyższych nie spełnia złożona skarga kasacyjna. Istotą problemu, który miał rozwiązać Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie była ocena, czy w stanie faktycznym i w świetle obowiązującego prawa na datę wydawania decyzji dopuszczalne było udzielenie skarżącym pozwolenia na budowę budynku usług medycznych na działce nr 1134/5 w S. przy ul. Ś., usytuowanego w zbliżeniu do granicy działki nr 1134/4 stanowiącej własność uczestników G. Zasadnie Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko obu organów odmawiających skarżącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, którego usytuowanie przewidziano w wyżej opisany sposób. Organ architektoniczno-budowlany wnikliwie przeanalizował obowiązujące przepisy techniczno-budowlane § 12 cyt. rozporządzenia. Przytoczył treść wskazanych przepisów i wyprowadził uzasadnione wnioski, że brak jest w sprawie niniejszej przesłanek warunkujących możliwość realizacji budynku usług medycznych przy granicy działki skarżących nr 1134/5 z działką nr 1134/4 uczestników G. Wbrew wymogom § 12 ust. 6 pkt 1 i 2 możliwość usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy nie wynika z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ani na sąsiedniej działce nie istnieje budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy granicy a wznoszony budynek będzie przylegał do istniejącego całą długością swojej ściany lub miał w pasie o szerokości 3m przyległym do granicy działki wysokość i wymiar równoległy do tej granicy nie większe niż w budynku istniejącym na sąsiedniej działce. Przy braku spełnienia wymaganych przepisami prawa przesłanek nie mógł organ wydać pozytywnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę planowanego obiektu. Nie mógł też Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjąć innej oceny decyzji, jak tylko uznać, że jest ona zgodna z prawem. Niesporny w sprawie jest fakt, że Minister Infrastruktury nie wyraził zgody na odstąpienie od warunków techniczno-budowlanych cyt. § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., o co wystąpił w trybie art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego wniosek do ministra o wyrażenie zgody składa tylko organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie jest on uzależniony od wniosku inwestorów o takie wystąpienie. Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, iż inwestorzy nie wnioskowali by organ wystąpił o prawo odstąpienia od przepisów techniczno-budowlanych nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Tylko na marginesie należy zauważyć, że zarzut ten mija się z prawdą, bowiem wniosek taki inwestorzy zawarli już we wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 12 października 2003 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpienie organu do Ministra Infrastruktury jest dowodem dbałości organów o interesy inwestorów, zmierzającym do pozytywnego załatwienia wniosku o pozwolenie na budowę planowanego obiektu. Podważa to zarzut skarżących, że ich interes prawny nie był brany pod uwagę przez organy, jak i że został pominięty w ocenie Sądu Wojewódzkiego. Ocena prawna zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd jest prawidłowa, wyczerpująca, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej oparta na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślić należy dodatkowo, iż Sąd słusznie uznał, że podnoszona z uporem przez skarżących okoliczność, że uczestnicy G. wcześniej w 2001 r. wyrazili zgodę na usytuowanie spornego budynku bezpośrednio przy granicy działki nie miała w sprawie żadnego znaczenia prawnego, gdyż w dacie wydawania decyzji zgoda taka nie była wymagana w myśl przepisów prawnych. Już wcześniej Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r. w sprawie P 11/2000 stwierdził, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 140) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nowe przepisy techniczno-budowlane rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wymogu zgody właściciela sąsiedniej działki na usytuowanie obiektu przy granicy nie zawierają. W posumowaniu powyższych rozważań stwierdzić należy, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu a zarzuty skargi kasacyjnej pozbawione są zasadności. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie miał potrzeby przeprowadzenia innych dowodów w sprawie poza skonfrontowaniem stanu faktycznego z obowiązującym stanem prawnym i oceny, czy w świetle regulacji prawnej można było wydać pozytywną decyzję inwestorom na realizację budynku przy granicy ich działki z działką sąsiadów. Przepisy techniczno-budowlane możliwość taką wykluczyły wobec nie spełnienia zawartych w nich przesłanek i braku zgody właściwego organu na odstępstwo od tych przesłanek. Pełna zgodność z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ppsa. Już tylko na marginesie dodać należy, że z dniem 27 maja 2004 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury, zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 12 maja 2004 r.), które w § 12 ust. 3 otrzymało brzmienie: dopuszcza się sytuowanie ściany budynku w odległości 1,5m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy jeżeli: 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2 ze względu na rozmiary działki. Zmienione przepisy techniczno-budowlane wprowadzają kryterium rozmiarów działki, na które powoływali się skarżący planując budowę obiektu usług medycznych w zbliżeniu do granicy działki. Podkreślić więc trzeba, że możliwość oceny zasadności wniosku inwestorów o takie usytuowanie budynku ze względu na rozmiary działki organy mają dopiero po wejściu w życie zmienionych przepisów wskazanego wyżej § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Oznacza to dopuszczalność ponownego wystąpienia inwestorów o pozwolenie na budowę wg posiadanego projektu.