II SA/Wr 289/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-03
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Andrzej Cisek, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej (altany z garażem) jest zgodna z prawem, jeśli obiekt został wybudowany na terenie przeznaczonym pod drogę zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ani tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej jest zgodna z prawem, jeśli obiekt został wybudowany niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod inny cel (np. drogę), a inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. W takich przypadkach przepisy Prawa budowlanego nakładają obowiązek orzeczenia rozbiórki, niezależnie od tego, czy inwestor miał tytuł prawny do nieruchomości.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę podpiwniczonej altany z dobudowanym garażem, stwierdzając samowolę budowlaną. Obiekty zostały wybudowane na działce nr [...] w miejscowości S., która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona pod drogę. Inwestor L. D. nie posiadał pozwolenia na budowę ani tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. L. D. złożył skargę do sądu, kwestionując ustalenia organów i podnosząc, że organ nie ma prawa rozstrzygać o własności działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Protokolant - Anna Biłous po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi L. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki podpiwniczonej altany z dobudowanym garażem, na działce nr [...] w miejscowości S. oddala skargę
Sygn. akt II SA/Wr 289/03 2
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) , nakazał Z. i L. D. dokonać rozbiórki podpiwniczonej altany z dobudowanym garażem w miejscowości S. gm. P. na działce nr [...].
Z uzasadnienia wynika, że Urząd Gminy P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki obiektów budowlanych przez Z. i L. D. na działce Nr [...] w miejscowości S., która jest własnością Gminy. Do wniosku dołączono dokumentację geodezyjną, wykonaną w dniu [...]r. przez uprawnionego geodetę dotyczącą wznowienia granic działki nr [...] w S . Z przedstawionej dokumentacji wynika, że skarżący wybudował budynek na działce stanowiącej własność gminy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie zgłoszonej samowoli budowlanej, z którego wynika, że inwestor L. D. nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie obiektów będących przedmiotem sprawy. Obiekt ten został wybudowany w latach [...], jest obiektem zintegrowanym, składającym się z altany o charakterze mieszkalnym z dobudowaną werandą i garażem, ma charakter trwały ( konstrukcja murowana trwale związana z gruntem) i jest zlokalizowany na działce zagospodarowanej jako ogrodowa (nasadzenia drzew owocowych, namiot foliowy na produkcję warzywną). Nie jest to działka siedliskowa, nie posiada też statusu działki w pracowniczym ogrodzie działkowym. W tej sytuacji budowa takich obiektów wymaga ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ponadto, według planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...]r. działka nr [...] ( obręb S.) miała funkcję : droga ( nr i symbol -[...]), natomiast działki nr [...] i nr [...] ( obręb S.) miały funkcję : część droga ( nr i symbol – [...]), część tereny łąk i pastwisk. Wynika stąd, że tereny na których L. D. poczynił sporne inwestycje nie były ujęte w planie pod taką zabudowę.
W trakcie postępowania inwestor utrzymywał, że sporne obiekty wybudował na swojej nieruchomości o nr [...] i [...], lecz nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego swoje twierdzenia. Organ I instancji przyjął jako wiarygodny dowód w sprawie protokół graniczny działki nr [...] obręb S. z dnia [...]r. wykonany przez uprawnionego geodetę, z
Sygn. akt IISA/Wr 289/03 3
którego wynika, że przedmiotowe obiekty zlokalizowane są na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy P .
Od powyższej decyzji odwołanie złożył L. D., w którym kwestionuje przyjęte do rozstrzygnięcia ustalenia.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, iż trafnie organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r – Prawo budowlane, gdyż poczyniona samowola budowlana maiła miejsce na przełomie [...]r. Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przez organ I instancji organ odwoławczy stwierdził, że "brak jest przesłanek do podjęcia próby usankcjonowania samowoli, skoro inwestor nie jest w stanie wykazać tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane." Zatem "nie można wdrożyć wynikających z przepisów ustawy z 1974r Prawo budowlane, przepisów dopuszczających próbę usankcjonowania samowolnie zrealizowanej inwestycji."
W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. D. podnosi, że pominięto w aktach ważne, jego zdaniem, dokumenty jakie były zgromadzone w tej sprawie przez właściwy w poprzednim stanie prawnym organ - Burmistrza Gminy P., tj. protokół z oględzin z dnia [...]r., postanowienie z dnia [...]r., decyzje Burmistrza Gminy P. z [...]r. Skarżący wskazuje, że "Wojewoda L. decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję Burmistrza i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następstwem tego rozstrzygnięcia było przekazanie sprawy do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P ."
Skarżący nie może zgodzić się z twierdzeniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., że altankę z garażem wybudował na drodze gminnej, uważa że organ I instancji nie ma prawa rozstrzygać o własności działki, bowiem od tych spraw jest właściwy sąd powszechny.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ust 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy jest do kontroli legalności, a zatem zgodności z
Sygn. akt IISA/Wr 289/03 4
prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, przy czym nie jest – stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeśli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu
administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy z 24 października 1974r., przez obiekty budowlane rozumie się m.in. stałe lub tymczasowe budynki lub stałe i tymczasowe budowle. Natomiast przez roboty budowlane rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego.
Stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 - roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych (art.29 ust.1). Pozwolenie takie może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością.
Z kolei art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r – Prawo budowlane stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Z powyższego wynika, że przepisy Prawa budowlanego regulujące kwestię likwidacji samowoli budowlanych mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. właściwy organ ma obowiązek orzec rozbiórkę obiektu, jeżeli obiekt budowlany został wybudowany na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę lub pod innego rodzaju zabudowę. Obowiązek wydania decyzji nakazującej
Sygn. akt IISA/Wr 289/03 5
rozbiórkę w takim stanie faktycznym nie jest zależny od tego, czy inwestor miał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W niniejszej sprawie organ administracji ustalił, iż na budowę altany wraz z garażem inwestor L. D. nie posiadał pozwolenia na budowę. Organ ustalił także, że wg planu zagospodarowania przestrzennego z [...]r. na terenie tym nie było dopuszczalne wznoszenie takich obiektów budowlanych jakie zostały wybudowane przez inwestora, albowiem plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego gminy P. na spornej działce przewidywał wówczas jako funkcję podstawową - drogę.
Wskazać przy tym należy, że skarżący mylnie wywodzi z treści zaskarżonej decyzji, jakoby w niniejszej sprawie organ administracyjny orzekł o prawie własności do przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji przyjął jedynie jako wiarygodny dowód w sprawie protokół graniczny z [...]r. sporządzony przez uprawnionego geodetę. Protokół ten tylko i wyłącznie wznawia granice działek sąsiadujących ze sobą i wskazuje, na której działce posadowiony został sporny obiekt.
W tych okolicznościach uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanego Prawa budowlanego i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ...( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło