II SA/Wr 973/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Sędzia WSA (del.) Grażyna Staniszewska (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Ś. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] roku w sprawie utworzenia jednoosobowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Stwierdza nieważność Uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...]r. Nr [...] zmieniającej uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...]r. w sprawie utworzenia jednoosobowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Uchwałą z dnia [...]r. Nr [...] Rada Miejska W. postanowiła o utworzeniu jednoosobowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firma A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. W § 4 tejże uchwały sformułowano zapis, iż projekt aktu założycielskiego Spółki stanowi załącznik do uchwały. Zgodnie z § 33 ust. 2 aktu założycielskiego Spółki w skład pierwszej Rady Nadzorczej zostają powołani: 1) M. Ś., 2) A. P., 3) A. K. Uchwałą z dnia [...]r. Nr [...] Rada Miejska W. zmieniła treść uchwały z dnia [...]r. poprzez odwołanie ze składu pierwszej Rady Nadzorczej w Spółce – M. Ś. i powołanie w jej miejsce J. J. Skargę z dnia [...]r. Prokurator Okręgowy w Ś. zaskarżył w całości uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...]r. jako istotnie naruszającą przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997r. Nr 9 poz. 43) w związku z art. 215 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94 poz. 1037 z późn. zm.). Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W skardze skarżący opiera się na treści art. 12 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej, zgodnie z którym funkcję zgromadzenia wspólników w jednoosobowych spółkach jednostek samorządu terytorialnego, pełni zarząd tejże jednostki samorządowej. Natomiast zgodnie z treścią art. 215 k.s.h. rada nadzorcza składa się z trzech członków powoływanych i odwoływanych uchwałą wspólników, zaś umowa spółki może przewidywać inny sposób powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej. A zatem – konkluduje skarżący – do powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej upoważniony jest zarząd gminy. W mniejszej sprawie Rada Miejska przejęła kompetencje Zarządu Gminy i odwołała M. Ś. z funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki, a następnie powołała w to miejsce J. J. W odpowiedzi na skargę Gmina W. wnosi o jej oddalenie. Zdaniem Gminy skarżący błędnie zinterpretował treść art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej. Intencją Rady Miejskiej było wyznaczenie, wytypowanie reprezentanta Gminy W. na kandydata na członka Rady Nadzorczej w A Sp. z o.o. Gmina stwierdza, że Rada Miejska jedynie wskazała określoną osobę, a zarząd następnie – jako zgromadzenie wspólników podjęła uchwałę o powołaniu tej osoby na członka Rady Nadzorczej. Tym samym Rada Miejska nie przejęła kompetencji Zarządu do powoływania i odwoływania członków Rady Nadzorczej. Gmina wskazuje ponadto, że powołanie poprzedniego składu Rady Nadzorczej również odbyło się w formie uchwały podjętej przez Radę Miejską, dlatego zmiana postanowień tamtej uchwały, mogła odbyć się poprzez podjęcie uchwały przez ten sam organ, czyli Radę Miejską. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż zaskarżony akt, jako wydany przez jednostkę samorządu terytorialnego – tj. Radę Miejską W. podlega kontroli sądowej. W skardze z dnia [...]r. Prokurator Okręgowy w Ś. zarzucił, że uchwała Rady Miejskiej W. z dnia [...]r. Nr [...] istotnie narusza art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej. Wskazując na powyższe naruszenie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały. Skarga okazała się zasadna. Uchwałą z dnia [...]r. Nr [...] Rada Miejska W. postanowiła o utworzeniu jednoosobowej spółki gminy pod nazwą – A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w W. W uchwale tej zawarto również postanowienia dotyczące pierwszego składu Rady Nadzorczej spółki, którą to Radę tworzyły następujące osoby: M. Ś., A. P. i A. K. Następnie Rada Miejska podjęła w dniu [...]r. Uchwałę Nr [...], na mocy której z Rady Nadzorczej Spółki odwołana została M. Ś., a w jej miejsce "postanowiono wyznaczyć" – J. J. Zasady i formy gospodarki komunalnej, polegającej na wykonywaniu przez gminę zadań własnych, określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 106 poz. 496 i Nr 132 poz. 622) reguluje ustawa z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997r. Nr 9, poz. 43). Zgodnie z treścią art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej gospodarka komunalna może być prowadzona przez gminę w szczególności w formach: zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. W wypadku utworzenia jednoosobowej spółki gminy funkcję zgromadzenia wspólników (walnego zgromadzenia) pełni zarząd gminy (art. 12 ust. 2). A zatem w niniejszej sprawie – po utworzeniu jednoosobowej spółki gminy – [...] Sp. z o.o. w W. – funkcję zgromadzenia wspólników pełnił Zarząd Gminy W. Do zasad funkcjonowania podmiotów powstałych na gruncie prawa handlowego zastosowanie mają przepisy kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z treścią art. 215 k.s.h. rada nadzorcza składa się co najmniej z trzech członków powoływanych i odwoływanych uchwałą wspólników. Umowa spółki może przewidzieć inny sposób powoływania lub odwoływania członków rady nadzorczej. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby umowa spółki z o.o. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., przewidywała inny sposób – niż określony w art. 215 k.s.h. – powoływania lub odwoływania członków rady nadzorczej. A zatem do odwołania M. Ś. z funkcji członka Rady Nadzorczej i powołania do pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej J. J. legitymowane było Zgromadzenie Wspólników Spółki z o.o. A, które winno w tej kwestii podjąć stosowną uchwałę. Tymczasem w dniu [...]r. Rada Miejska W. podjęła uchwałę Nr [...], w której w § 1 wyraźnie stwierdza się, że ze składu pierwszej Rady Nadzorczej "odwołuje się" M. Ś., natomiast w § 2 – że "w miejsce M. Ś. postanawia się wyznaczyć J. J.". Rada Miejska W. bezspornie przejęła kompetencje zgromadzenia wspólników (Zarządu Gminy) do powoływania i odwoływania członków Rady Nadzorczej Sp. o.o. A z siedzibą w W. Argumentacja Gminy W. zawarta w odpowiedzi na skargę nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w obowiązujących przepisach prawa. Z formy przejawu aktywności Rady Miejskiej (tj. uchwała) oraz treści zapisów (§ 1 i § 2 uchwały) wynika wyraźnie iż nie jest to jedyne wyznaczenie wytypowania reprezentanta Gminy do Rady Nadzorczej – jak usiłuje interpretować przedmiotową uchwałę pełnomocnik Gminy. W uchwale tej bowiem wyraźnie stwierdza się: "odwołuje się". Tak jednoznacznego i kategorycznego sformułowania nie sposób interpretować inaczej niż wynika to wprost z jego literalnego brzmienia. Również argument, iż zmiana uchwały m. in. o powołaniu pierwszego składu Rady Nadzorczej, mogła nastąpić jedynie w tym samym trybie, tj. poprzez podjęcie uchwały przez Radę Miejską, nie zasługuje na uwzględnienie. W momencie zawiązania spółki prawa handlowego podlega ona rygorom ustawy – kodeks spółek handlowych. Opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważność uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego. Do nich należy naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...]r. wydana została przez organ z naruszeniem kompetencji, tj. przez organ rzeczowo niewłaściwy. Uchybienie to stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności w ten sposób wydanego aktu. Dlatego na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), uwzględniając skargę orzeczono jak w sentencji.