III SA/Wa 993/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] SA z/s w T. na postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego postanawia odrzucić skargę Przedsiębiorstwo [...] SA z/s w T., zwane dalej Spółką, wniosło skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, zwanego dalej Prezesem UZP, z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zwrotu odwołania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego z powodu nie uiszczenia wpisu. Spółka wyjaśniła, że wpis od odwołania złożonego w dniu [...] stycznia 2005 r. uiściła w dniu następnym, a zatem przed upływem terminu wniesienia odwołania, który upływał w dniu [...] stycznia 2005 r. Zdaniem Spółki ustawodawca nie wprowadził do ustawy postanowienia o terminie uiszczenia wpisu, a zamieścił jedynie termin do wniesienia odwołania. Upływ terminu do uiszczenia wpisu jest zatem tożsamy z upływem terminu do wniesienia odwołania. Spółka zarzuciła ponadto, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego, gdyż nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Postanowienie to narusza także art. 15 i 16 kpa oraz art. 124 i 125 § 3 kpa, jako że nie zawiera pouczenia o środkach zaskarżenia. Spółka wskazała jednocześnie, iż protesty i odwołania mają wprawdzie charakter cywilistyczny, jednakże czynności Prezesa UZP jako organu administracji mają charakter administracyjny, dlatego też zaskarżone postanowienie podlega instytucjom postępowania administracyjnego. Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o ustalenie, że wpis od odwołania został uiszczony w terminie i nakazanie wyznaczenia terminu rozprawy przed zespołem arbitrów. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarga nadana została listem poleconym w dniu [...] marca 2005 r., czyli po upływie 30-dniowego terminu na jej wniesienie. Z tej przyczyny wniósł o jej odrzucenie. Jednocześnie organ odniósł się do merytorycznych zarzutów zawartych w skardze i wyjaśnił, że wpis od odwołania musi zostać uiszczony najpóźniej w dniu wniesienia odwołania. W przeciwnym razie nie podlega ono rozpoznaniu i zwraca się je w drodze postanowienia. Takie rygorystyczne uregulowanie ma na celu zapewnienie szybkiego i sprawnego przebiegu postępowania odwoławczego. Zdaniem organu brak pouczenia o środkach odwoławczych oraz brak kompletnego uzasadnienia faktycznego stanowi wprawdzie naruszenie przepisów proceduralnych, nie może być jednak podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nie miało ono bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ zauważył ponadto, że od postanowienia wydanego na podstawie art. 185 ust. 3 prawa zamówień publicznych zażalenie nie przysługuje. Podkreślił również, że do postępowania odwoławczego mają odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W oparciu o tę argumentację organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na decyzje, postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Kontrola ta sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie o zwrocie odwołania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Odwołanie jest, obok protestu oraz skargi do sądu powszechnego, środkiem ochrony prawnej przewidzianym w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 177 z późn. zm.; dalej powoływanej jako "p.z.p."). Środki te przysługują określonym w art. 179 p.z.p. podmiotom w razie naruszenia ich praw przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Odwołanie wnosi się do Prezesa UZP w terminie 5 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia protestu lub upływu terminu do jego rozstrzygnięcia. Odwołanie jest rozpoznawane przez zespół arbitrów. Okoliczność ta zdecydowała, iż ustawodawca nakazał w art. 184 ust. 3 p.z.p. do postępowania odwoławczego, jeżeli tylko przepisy p.z.p. nie stanowią inaczej, stosować odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.; dalej powoływanej jako "k.p.c.") o sądzie polubownym. Tak określony tryb postępowania odwoławczego wyklucza zdaniem Sądu kontrolę orzeczeń podejmowanych w jego toku przez sąd administracyjny. Postanowienie Prezesa UZP o zwrocie odwołania w sytuacji, gdy nie został od niego uiszczony wpis jest bowiem elementem toczącego się już postępowania odwoławczego. Jego wszczęcie następuje w momencie wniesienia odwołania. Skoro zatem ustawodawca przesądził, że w postępowaniu tym zastosowanie znajdą przepisy k.p.c., to brak jest podstaw do uznania, że postanowienie o zwrocie odwołania podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wprawdzie to Prezes UZP, jak wskazano wcześniej, jest adresatem odwołania, jednakże nie jest on organem uprawnionym do jego rozpoznania. Czynności podejmowane przez Prezesa UZP w postępowaniu odwoławczym mają charakter organizacyjny. Taki charakter czynności decyduje z kolei o charakterze sprawowanej przez niego funkcji. Jak się bowiem podkreśla w literaturze (zob. Prawo zamówień publicznych. Komentarz pod redakcją T. Czajkowskiego, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa 2004, str. 333) Prezes UZP jest nie tylko organem administracji rządowej, ale także organizatorem określonych działań. Bez wątpienia w takim właśnie charakterze obecny on jest w postępowaniu odwoławczym. Jego kompetencje ograniczają się bowiem do skompletowania odwołania oraz przygotowania posiedzenia zespołu arbitrów. W ocenie Sądu za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również specyfika postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, którego celem jest wybór najkorzystniejszej oferty i zawarcie umowy cywilnoprawnej w sprawie zamówienia publicznego pomiędzy zamawiającym a wykonawcą. Cel tego postępowania oraz specyfika gospodarowania środkami publicznymi przesądza o tym, że powinno się ono toczyć szybko i sprawnie. Zapewnić to mają m. in. liczone w dniach terminy wykonania poszczególnych czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w postępowaniu związanym z korzystaniem ze środków ochrony prawnej. Warto zauważyć, iż przyjęcie poglądu, że postanowienie Prezesa UZP podlega kontroli sądu administracyjnego, byłoby nie tylko sprzeczne z dyspozycją przepisu art. 184 p.z.p., lecz w ogóle z ratio legis tego przepisu. Odesłanie do przepisów k.p.c. o sądzie polubownym miało, także na tym etapie postępowania o zamówienie publiczne, zapewnić szybkie i sprawne rozstrzygnięcie sprawy. Tymczasem dopuszczenie kontroli sądowo-administracyjnej spowodowałoby nadmierne wydłużenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Dopuszczalność drogi sądowo-administracyjnej oznaczałaby, co oczywiste, także uznanie prawa strony do wniesienia skargi kasacyjnej, a to oznaczałoby, że definitywne rozstrzygnięcie kwestii zwrotu odwołania nastąpiłoby po dłuższym okresie czasu. Pamiętać tymczasem należy, że korzystanie ze środków ochrony prawnej wywołuje określone skutki. W art. 182 p.z.p. ustawodawca wprowadził bowiem zakaz zawierania umowy w sprawie zamówienia publicznego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia protestu. Od tego zakazu przewidziano tylko jeden wyjątek. Zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu Prezes UZP może, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek zamawiającego wyrazić zgodę na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, jeżeli ze względów społecznych lub gospodarczych zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a nie wynikła ona z winy zamawiającego. W świetle powyższego uznać należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na postanowienie Prezesa UZP o zwrocie odwołania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Na marginesie Sąd zauważa, że bez znaczenia jest podnoszona przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż skarga wniesiona została po terminie. Sąd badał bowiem kwestię dopuszczalności skargi, a nie jej terminowości. Gdyby jednak Sąd miał rozstrzygać w tym przedmiocie, to należałoby uznać, że skarga złożona została z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie doręczono Spółce w dniu [...] stycznia 2005 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał więc w dniu [...] marca 2005 r. (środa) i w tym też dniu została ona nadana na poczcie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.