I OSK 1074/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Izabella Kulig – Maciszewska Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "O." S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2005r. sygn. akt 4/II SA/Po 664/03 w sprawie ze skargi "O." S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 2 czerwca 2005 r. 4/II SA/Po 664/03 oddalił skargę "O." SA w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] [...] odmawiającą po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji własnej z dnia 27 maja 2002 r. [...], którą stwierdzono nieważność – jak podano – dowodu rejestracyjnego seria AAA 2843514, wydanego 13 kwietnia 2000 r. przez Starostę Powiatowego w [...] R. D. na samochód ciężarowy marki Toyota Corolla, o numerze rejestracyjnym [...], poprzednio zarejestrowany jako osobowy, lecz poddany przebudowie polegającej na zamontowaniu za tylnymi fotelami przegrody stałej w celu przewozu ładunków. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że – chociaż była podstawa do wznowienia postępowania nadzorczego, gdyż w postępowaniu nie brała udziału Spółka, która nabyła pojazd od R. D. – nie było podstaw do uchylenia decyzji nadzorczej, ponieważ mogłaby zapaść wyłącznie taka sama decyzja. Sąd uznał w szczególności, że – w świetle art. 68 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) – zmiana rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy wymagała uzyskania świadectwa homologacji, wydana zaś bez świadectwa homologacji decyzja rejestracyjna jest obciążona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przy czym decyzja stwierdzająca nieważność decyzji rejestracyjnej nie powoduje nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. jak podnosiła Spółka. Wnosząc skargę kasacyjną "." SA w [...] jako podstawy przytoczyła: naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 68 ust. 1 i 9 Prawa o ruchu drogowym w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 k.p.a. polegające na przyjęciu, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...], czy też decyzja z dnia 27 maja 2002 r., były pozbawione "wadliwości materialnej" , oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie decyzji z dnia 27 maja 2002 r. pomimo, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 156 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że – w świetle art. 68 ust. 1 i 9 Prawa o ruchu drogowym – świadectwo homologacji są obowiązani uzyskać producent lub importer pojazdu, gdy zaś chodzi o nowy typ pojazdu także uważany za producenta podmiot dokonujący montażu lub zabudowy, zatem już nie właściciel pojazdu występujący o rejestrację przerobionego na ciężarowy samochodu osobowego, gdyż do obowiązków właściciela należy tylko uzyskanie zaświadczenia stacji kontroli pojazdów potwierdzającego zgodność dokonanych zmian z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze nie były, ani jednoznaczne, ani jednoznacznie odczytywane, i wymagały wyjaśnienia, lecz jednolita linia orzecznicza sądu administracyjnego ukształtowała się już po wydaniu decyzji rejestracyjnej, nie można więc twierdzić, aby decyzja rejestracyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a zatem odmawiające uchylenia decyzji nadzorczej decyzje wznowieniowe powinny zostać uchylone przez sąd. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono wreszcie, że decyzja rejestracyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., gdyż adresat decyzji rejestracyjnej zbył pojazd Spółce, która dokonała rejestracji na swoją rzecz, przy czym sprzedając pojazd poprzedni właściciel utracił zdolność do zachowania praw wynikających z rejestracji, natomiast Spółka działa w przekonaniu o legalności decyzji rejestracyjnej i na podstawie tej decyzji zarejestrowała pojazd na swoją rzecz, lecz już przed innym miejscowo organem pozostającym poza kognicją orzekającego o nieważności organu nadzoru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jakkolwiek trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być mowy, jeżeli przepis, na którego podstawie została wydana podlegająca stwierdzeniu nieważności decyzja, budzi wątpliwości interpretacyjne, jednak w tej sprawie nie chodzi o wątpliwości dotyczące rzeczywistego znaczenia art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym, lecz wadliwą praktykę orzeczniczą organów rejestracyjnych wprost sprzeczną z treścią tego przepisu. Nie można bowiem podzielić przekonania, aby samo zamontowanie przegrody bagażowej - poparte tylko zaświadczeniem o badaniu technicznym pojazdu – wystarczało do dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy, jeżeli art. 69 ust. 9 stanowi, że w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, należy uzyskać nowe świadectwo homologacji. Nie jest zatem istotne kogo obciąża obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji, gdyż w każdym razie właściciela obciąża obowiązek przedstawienia takiego świadectwa dlatego, że to on ubiega się o rejestrację jako ciężarowy pojazdu, który ma homologację jako osobowy, dla organu rejestracyjnego zaś jest wiążący typ pojazdu określony w świadectwie homologacji, i świadectwa homologacji nie zastępuje badanie techniczne. Nie można także podzielić zarzutu, że – ze względu na szczególne okoliczności, zwłaszcza zbycie pojazdu zarejestrowanego jako ciężarowy i dokonaną przez nowego właściciela przed innym organem ponowną rejestrację pojazdu na podstawie dowodu rejestracyjnego zbywcy – decyzja rejestracyjna wywołała nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Wprawdzie adresatem decyzji rejestracyjnej jest właściciel pojazdu, lecz jej przedmiotem jest pojazd, gdyż dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu, i zbycie pojazdu wymaga przekazania dowodu rejestracyjnego nowemu właścicielowi, zmiana właściciela nie powoduje więc nieodwracalnych skutków prawnych, podobnie jak rejestracja dokonana już przez nowego właściciela. Nie ma bowiem istotnego znaczenia, że ponowną decyzję rejestracyjną wydał inny miejscowo organ niż ten, który zarejestrował pojazd przed zbyciem, gdyż również ta decyzja może zostać wzruszona po wznowieniu postępowania rejestracyjnego na podstawie art., 145 § 1 pkt 8 k.p.a. przez właściwy organ. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.