VII SA/Wa 443/05

WyrokWSA w Warszawie2005-06-01

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, powinien ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, uwzględniając nowe dowody, czy też może ograniczyć się do analizy ustaleń z postępowania zwykłego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w trybie wznowienia postępowania, ma obowiązek ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie jedynie analizy ustaleń z postępowania zwykłego. Powinien on odnieść się do nowych dowodów, ocenić ich istotność i wpływ na rozstrzygnięcie, a następnie wydać własną decyzję, uwzględniając całokształt materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynków gospodarczych, które zostały samowolnie wybudowane bez pozwolenia na budowę. Po odmowie uchylenia tej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżąca J. H. wniosła o wznowienie postępowania, przedstawiając nowe dowody w postaci planu stajni z 1948 r. i decyzji z 1965 r. stwierdzającej zakończenie budowy. Skarżąca argumentowała, że nowe dowody nie zostały przez organy należycie uwzględnione, a likwidacja budynków pogłębiłaby jej ubóstwo.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie WSA Leszek Kamiński, WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2002r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pani J. H. zam. przy ul. [...] w T. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] czerwca 2002r. znak: [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2002r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] listopada 2001r. znak: [...] nakazującą Pani J. H. rozbiórkę budynków gospodarczych zlokalizowanych na dz. [...] i [...] przy ul. [...] w T. tj.; budynku nr IV o wym. 4,07 x 2,00m budynku nr m o wym. 4,07 x 6,85m budynku nr II o wym. 4,07 x 3,90m. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., po wznowieniu postępowania z wniosku J. H., odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2002r., znak: [...], zobowiązującej J. H. do dokonania rozbiórki trzech budynków gospodarczych, zlokalizowanych przy ul. [...] w T. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., po wznowieniu postępowania nie znalazł żadnej przesłanki z art. 145 § 1 kpa dającej podstawę do uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2002r. znak: [...] w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku postępowania administracyjnego przywołał ustalenie, że budynki zostały sukcesywnie dobudowywane do istniejącego obiektu w latach 1983-1994 – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, przyjął za bezsporny fakt, iż przedmiotowe budynki gospodarcze drewniane zostały pobudowane na działkach nr [...] i [...] stanowiących własność Gminy T., w odległości 0, 7 i 1,0 m od sąsiednich działek i nie spełniają warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zawartych w § 13 ust. 1 i § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Zgodnie z § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Budynki gospodarcze drewniane nie spełniają również warunków zawartych w § 14 rozporządzenie, zgodnie, z którymi minimalna odległość budynków inwentarskich, stodół, suszarni i podobnych budynków gospodarczych od budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego powinna wynosić 20,0m. W rozpatrywanej sprawie odległości te nie są zachowane, gdyż przedmiotowe budynki gospodarcze J. H. znajdują się w odległości 12,20 m od istniejących budynków na działce sąsiedniej. W przedmiotowych budynkach gospodarczych J. H. prowadzi przydomową hodowlę zwierząt gospodarczych. Ponadto organ wskazał, że, według ustaleń obecnie obowiązującego planu szczegółowego zagospodarowania terenu - teren, na którym zlokalizowane są przedmiotowe obiekty - przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności. Zdaniem organu, zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w art. 103 ust. 1 Prawo budowlane 1994r. do obiektów powstałych samowolnie, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 1995r., nie stosuje się przepisów zawartych w art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., lecz odpowiednio przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy Prawa budowlanego z 1974r. oraz warunki techniczne obowiązujące w okresie ich budowy. Jak już wyżej wskazano, pobudowane samowolnie przez J. H. drewniane budynki gospodarcze nie odpowiadają i nie odpowiadały w czasie ich budowy warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich i usytuowanie. Tym samym nie mogą one podlegać legalizacji w oparciu o przepisy ustawy i z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz.229 z późn. zm.). W skardze do Naczelny Sąd Administracyjny J. H. wniosła o uchylenie decyzji z powodu jej niezgodności z prawem oraz naruszenia zasad współżycia społecznego. Skarżąca wskazała, że syn z rodziną prowadzi małe gospodarstwo rolne, hoduje 3 krowy i konia oraz trochę drobiu, jeśli zlikwiduje budynki gospodarcze to będzie zmuszony zlikwidować krowy i drób, a to spowoduje pogłębienie jej ubóstwa. Po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2002r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. skarżąca wniosła o wznowienie tego postępowania gdyż weszła w posiadanie następujących dokumentów: planu stajni z 1948r. oraz decyzji nr [...] z 1965r. W/w decyzja stwierdza się zakończenie budowy domu oraz budynku gospodarczego zaś plan stajni był zatwierdzony przez architekta miejskiego jako zgodny z ówczesnymi wymaganiami technicznymi. Zdaniem skarżącej organy w ogóle nie ustosunkowały się do przedstawionych dowodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenie prawa a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269). Na wstępie wskazać należy, że w toku postępowania przed sądem zmarła skarżąca J. H. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lutego 2005r. sygn. akt [...] spadek po J. H. nabył M. H. Uprawnienia i obowiązki wynikające dla strony z decyzji administracyjnej wygasają ze śmiercią strony, ale tylko wówczas, gdy mają charakter ściśle osobisty. W niniejszej sprawie gdzie obowiązek dotyczy rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej obciąża aktualnego właściciela budynków (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1989 Iv SA 327/89, ONSA 1990 nr 1 poz. 7). W powyższych okolicznościach syn J. H. – M. H. został dopuszczony do udziału w sprawie, bowiem wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Wskazać należy, ze niniejsze postępowanie toczy się w trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Pierwszą fazą postępowania zakończyło postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2002r. [...], którym wznowiono postępowanie. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Zatem po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 kpa prowadzone jest postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W niniejszej sprawie przyczyną wznowienia były nowe dowody nie znane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 2 pkt 5 kpa.). i tak w sprawie przedstawiono kserokopię planu stajni z 1948r. oraz decyzję z dnia [...] marca 1965r. nr [...] co do zakończenia budowy domu oraz budynku gospodarczego. Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji podjął się ustaleń, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy w związku z tymi ustaleniami. Organ drugiej instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżoną decyzję bez własnych ustaleń w powyższym zakresie, z naruszeniem przepisu art. 138 kpa. Organ odwoławczy nie mógł, jak to uczynił ograniczyć się do analizy ustaleń z postępowania zwykłego oraz kontroli decyzji organu pierwszej instancji po wznowieniu postępowania, ale powinien ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę merytorycznie poprawnie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzeć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Zdaniem Sadu organ odwoławczy nawiązał do ustaleń postępowania zwykłego zakończonego ostateczną decyzją zaś zupełnie pominął zbadanie przyczyn wznowienia postępowania i ich wpływu na rozstrzygnięcia istoty sprawy. Rzeczą organu było odniesienie się do nowych dowodów zgłoszonych z powołaniem na przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zbadanie stanu przedstawionego przez te dowody i rozstrzygnięcie wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Zbadanie, zatem i ocena czy nowe dowody mają walor istotnych. Przez nowe dowody istotne dla sprawy należy rozumieć takie dowody, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Ujawnienie nowych dowodów prowadzić musi do oceny czy w oparciu o nie może dojść do ustalenia nowych okoliczności, ale też do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie chodzi o rozstrzygnięcie czy te nowe dowody są istotne tzn. zmieniają ustalenia postępowania zwykłego, co do tego, że objęte nakazem rozbiórki budynki (lub któryś z nich) powstały bez przewidzianego prawem pozwolenia na budowę. Rzeczą organu drugiej instancji będzie ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem powyższych rozważań Sadu. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), gdyż zdaniem Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 151 § 1 pkt 1, art. 138 kpa, 107 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło