VII SA/Wa 1050/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z. i E. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2001 r. znak: [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz adwokata J. S. kwotę 300 zł. (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...]maja 2004r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. J. - pełnomocnika E. i Z. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z dnia [...].03.2004 r., znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2003 r., znak: [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]maja 2003 r., znak: [...], nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego rozbudowy piekarni realizowanej na działkach [...] i [...] (poprzednio [...]) w obrębie [...] w [...] (posesja przy ul. [...]) i nakładającej na T. J. obowiązek wykonania: 1. rozbiórki części rozbudowanej piekarni (realizowanej na działkach [...] i [...] w [...], posesja przy ul. [...]), przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki [...]określonej w Uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]listopada 1996 r. 2. dostarczenie do organu I-ej instancji projektu docelowej rozbudowy piekarni, uwzględniającego przebudowę wybudowanego obiektu, związaną z powyższą rozbiórką, wykonanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane wraz z opiniami i uzgodnieniami przewidzianymi przepisami prawa budowlanego 3. inwentaryzacji geodezyjnej potwierdzającej usytuowanie obiektu zgodnie z linią zabudowy w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania decyzji na wznowienie robót, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]marca 2004r., znak: [...] W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że decyzją własną z dnia [...]marca 2004 r., znak: [...] stwierdził nieważność decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r., znak: [...], którą to decyzją organ wojewódzki uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]maja 2003 r., znak: [...] i nałożył na T. J. obowiązek wykonania: 1. rozbiórki części rozbudowanej piekarni (realizowanej na działkach [...] i [...] w [...], posesja przy ul. [...]), przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki [...]określonej w Uchwale Nr [...]Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]listopada 1996 r. 2. dostarczenie do organu I-ej instancji projektu docelowej rozbudowy piekarni, uwzględniającego przebudowę wybudowanego obiektu, związaną z powyższą rozbiórką, wykonanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane wraz z opiniami i uzgodnieniami przewidzianymi przepisami prawa budowlanego 3. inwentaryzacji geodezyjnej potwierdzającej usytuowanie obiektu zgodnie z linią zabudowy, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania decyzji na wznowienie robót, w terminie do [...]października 2003 r. W terminie przewidzianym w art. 127 § 3 Kpa A. J. - pełnomocnik E. i Z. D. wystąpił do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z pismem zatytułowanym "odwołanie od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2004 r." Powyższe pismo zostało potraktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku oraz ponownym przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zachodzą przesłanki do utrzymania w mocy decyzji z dnia [...]marca 2004 r., znak: [...]. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie przyczyną podjęcia w/w rozstrzygnięcia było ustalenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż będąca przedmiotem weryfikacji w prowadzonym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2003 r., znak: [...] - została wydana z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych - tj. art. 7 i 77 Kpa, tym samym jest dotknięty wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał, bowiem wykonanie rozbiórki części obiektu przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki oraz opracowanie projektu docelowego, uwzględniającego tę rozbiórkę i związaną z tym przebudowę, co umożliwi doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Decyzja organu wojewódzkiego nie wskazuje na sposób wykonania przez inwestora rozbiórki części budynku piekarni, a ponadto organ nadzoru nie odniósł się w swojej decyzji do kwestii, czy taka rozbiórka jest technicznie wykonalna w orzeczonym zakresie, tj. czy można dokonać rozbiórki jedynie części spornego budynku bez naruszenia konstrukcji pozostałej jego części. Ponadto, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego tak ogólnikowe sformułowanie sentencji decyzji może prowadzić do niemożności prawidłowego jej wykonania. W powyższych okolicznościach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że orzekający w niniejszej sprawie organ wojewódzki nie dopełnił obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym rażąco naruszyły art. 7 i 77 Kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. i Z. D. podnieśli, że nie rozumieją, na czym polega wada decyzji, której nieważność stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją. Zdaniem skarżących organ orzekający rozbiórkę nie ma potrzeby sprawdzania możliwości wykonania rozbiórki. Skarżący wskazali, że samowola budowlana inwestorów zawęża koryto rzeki i powoduje zalewanie ich działki. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269). Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu można postawić zarzut naruszenia prawa. Wskazać należy, że przedmiotowe w sprawie decyzje zapadły w trybie nieważnościowym, który jest trybem nadzwyczajnym. Zadaniem tego postępowania w przeciwieństwie do postępowania głównego – rozpoznawczego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej decyzji z jednego tylko punktu widzenia tj. czy decyzja ta jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 kpa. W niniejszej sprawie organ przyjął, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest obarczona wadą nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa – art. 7 i 77 kpa. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie zawężą rażącego naruszenia prawa do uregulowań materialno-prawnych i nie wyklucza wobec tego przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia prawa – przepisów proceduralnych art. 7 i 77 kpa, jeżeli to naruszenie pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Zdaniem Sądu w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organ nie wykazał naruszenia prawa w zakresie kwalifikowanym, tj. rażącym ani związku tego naruszenia z ostatecznym rozstrzygnięciem zawartym w kontrolowanej decyzji. Organ w nieuzasadniony sposób powiązał uznane przez siebie naruszenie przepisu art. 7 i 77 kpa z brakiem jak to ujął, wskazania sposobu wykonania rozbiórki części budynku oraz z brakiem zbadania czy wykonanie częściowej rozbiórki budynku nie naruszy konstrukcji pozostałej części budynku. Wskazać należy, że pogwałcenie zasad ogólnych postępowania tj. zasady dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 kpa) i zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 kpa) ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdy w sposób nie budzący wątpliwości nie zastosowałoby ich w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie kontrolowanej decyzji w postępowaniu nieważnościowym. Chodzi o naruszenie oczywiste i niewątpliwie, i takie, które nie da się pogodzić z praworządnością. Decyzja kontrolowana wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazująca rozbiórkę ma charakter uznaniowy. Luz decyzyjny, z którego korzysta organ jest związany z oceną stanu faktycznego, i tylko jawne wyjście poza granice luzu może stanowić, że naruszenie prawa miało charakter rażący. Odnosząc powyższą argumentację do zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu a w szczególności treści ich uzasadnień należy uznać, że organ nie wykazał rażącego naruszenia prawa wskazanych przepisów prawa procesowego art. 7 i 77 kpa. Zdaniem Sądu organ nie wykazał w ogóle naruszenia prawa, którym dotknięta byłaby kontrolowana decyzja. Nie może, bowiem stanowić naruszenia prawa, jak chce organ brak wskazania sposobu wykonania rozbiórki przez inwestora i brak ustalenia czy taka rozbiórka jest "technicznie wykonalna". Organ nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego obowiązek w w/w zakresie mógłby wynikać i stanowić nakaz dla organu orzekającego rozbiórkę w trybie przepisu art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, ze Prawo budowlane nie określa, co to jest część budynku, więc nakaz rozbiórki jest dopuszczalny do budynku i jego części. Sposób wykonania rozbiórki, skutek jej wykonania to sprawa inwestora, a nie organu orzekającego o jej nakazie. Sąd orzekł w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 i art. 200 w związku z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).