I SA/Wa 774/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Lenart Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata T. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu. I SA/Wa 774/05 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania W. D. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] października 2003 r., nr [...]. W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje: Decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] października 2003 r., przyznano W. D. zasiłek celowy specjalny na dofinansowanie malowania mieszkania w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że zainteresowana posiada własny dochód w kwocie [...] zł, który przekracza kryterium dochodowe ustalone ustawą o pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej. Pomimo, iż dochód przekracza ustalone kryterium dochodowe jest i tak niewystarczający, ponieważ w rodzinie występuje długotrwała choroba i zwiększone wydatki na leczenie. Uznano, że W. D. nie jest w stanie własnym staraniem zabezpieczyć podstawowych potrzeb, a jej sytuacja jest szczególna, dlatego przyznano jej wsparcie w postaci zasiłku celowego specjalnego. Przy ustalaniu wysokości zasiłku wzięto pod uwagę nie tylko słuszne potrzeby strony, ale również ograniczone możliwości finansowe Ośrodka. Od decyzji tej odwołała się zainteresowana podnosząc, iż przyznany jej zasiłek w kwocie [...] zł jest niewystarczający na pokrycie kosztów malowania, które wyniosły [...] zł i wniosła o zmianę decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania zważyło, co następuje: Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) normuje zasady i warunki zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych osób i ich rodzin, które nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudności życiowych. Osoba, która ubiega się o pomoc społeczną musi odpowiadać warunkom z art. 4 ustawy, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11 ustawy. W niniejszej sprawie odwołująca, która zgłosiła potrzebę przyznania pomocy na malowanie mieszkania, nie odpowiada tym warunkom, gdyż przekroczone zostało kryterium dochodowe, obliczone zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy. W art. 31a ustawy o pomocy społecznej przewidziano, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek celowy. Z uzasadnienia faktycznego decyzji wynika, że organ pierwszej instancji rozpoznał sprawę w świetle powyższego przepisu i uznał, że odwołująca się, która jest osobą samotną, chorującą od wielu lat, pomimo, iż jej dochód przekracza kryterium dochodowe ustalone w ustawie, powinna otrzymać zasiłek z pomocy społecznej. Zasiłek celowy z pomocy społecznej jest świadczeniem o charakterze uznaniowym, co oznacza, że od oceny organu zależy przyznanie jaki i wysokość tego zasiłku. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, aby rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji miało charakter dowolny i nie poprzedzone było wnikliwym ustaleniem i rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Z ustalenia decyzji wynika, że przyznanie odwołującej zasiłku celowego na malowanie mieszkania w tej wysokości spowodowane było ograniczonymi środkami finansowymi, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej. Z tych względów uznając decyzję pierwszoinstancyjną za prawidłową utrzymano ją w mocy. Powyższą decyzję zaskarżyła w całości W. D. Skarżąca zarzuciła, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. nie jest zgodna z prawem, gdyż organ pierwszej instancji udzielił pomocy, która nie odpowiadała jego możliwościom. W. D. podniosła, iż jest osobą samotną, jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł i oświadczyła, że nie zgadza się z poglądem, że nie spełnia kryterium dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym. Dlatego przyznana kwota nie w pełni realizuje postanowienia ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji w toku postępowania nie naruszył prawa w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1-3 powołanej ustawy, bowiem tylko w takim przypadku skarga może być uwzględniona. W niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wskazało, że specjalny zasiłek celowy, którego materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 31a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta powoduje, że ustalając wysokość udzielonej w tym trybie pomocy organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 cytowanej ustawy, to znaczy dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Pomimo, że dochód jej przekracza kryterium dochodowe przyjęte dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie [...] zł, bowiem otrzymała we wrześniu 2003 r. emeryturę w kwocie [...]. (k. 4 akt administracyjnych), to z uwagi na okoliczności przedstawione przez organ pierwszej instancji otrzymała zasiłek, jednakże w kwocie jedynie w części pokrywającej koszt malowania. Należy podkreślić, iż wartość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Dlatego ustalając wysokość zasiłku wzięto pod uwagę nie tylko uzasadnione potrzeby skarżącej, ale także możliwości finansowe Ośrodka, które limitują pomoc udzielaną osobom uprawnionym. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, dlatego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.