VI SA/Wa 225/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Asesor WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] maja 2004 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz R. Z. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2004r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji stanowiło wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższy stan faktyczny ustalono podczas kontroli pojazdu o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] marca 2004r. na drodze krajowej nr [...]. W odwołaniu od niniejszej decyzji przedsiębiorca wnosił o uchylenie kary pieniężnej wskazując, iż kontrolowany pojazd jest pojazdem specjalnym - pomoc drogowa, na co wskazują stosowne zapisy dowodu rejestracyjnego oraz pisma z Ministerstwa Infrastruktury. W związku z powyższym przedsiębiorca wykonuje usługi odpłatnie. Do pojazdów specjalnych nie stosuje się przepisów ustawy o transporcie drogowym, zaś zgodnie z załącznikiem nr II do rozporządzenia Rady (EWG) "przewóz pojazdów uszkodzonych lub zepsutych jest zwolniony z wszelkich zezwoleń". Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z protokołu z kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego nr [...] jednoznacznie wynika, że strona wykonywała dnia [...] marca 2004r. przewóz bez wymaganego uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W ocenie Głównego Inspektora działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. Jednocześnie nie zasługują na uwzględnienie argumenty podniesione przez skarżącego. Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym krajowym transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pojazdem samochodowym, zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) jest pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego. Powyższe określenie obejmuje również pojazdy specjalne. Dlatego też brak jest prawnych podstaw do uznania, iż ustawa o transporcie drogowym nie znajduje zastosowania do przewozów wykonywanych przez pojazdy tzw. "pomocy drogowej". Nadto wskazano, iż art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wprost określa rodzaje przewozów, do których nie stosuje się ww. aktu prawnego, mianowicie ustawy nie stosuje się do przewozów wykonywanych pojazdami: 1. przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób, 2. dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, 3. zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego Natomiast do przewozów drogowych wykonywanych: 1. w ramach powszechnych usług pocztowych, 2. w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych, 3. przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W skardze na powyższą decyzję R. Z. wnosząc o uchylenie decyzji podniósł, iż kontrolowany pojazd był pojazdem specjalnym i jako taki nie podlega ustawie o transporcie drogowym, w tym przepisom dotyczącym obowiązku opłat drogowych. Wskazał, iż nie uiszczając opłat drogowych działał w zaufaniu do organów państwa działających w zakresie swoich kompetencji. Otrzymał bowiem pisma zawierające interpretację przepisów ustawy o transporcie drogowym, z których wyraźnie wynika, że pojazdy specjalne nie podlegają obowiązkowi uiszczenia opłaty drogowej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasową argumentację wskazując, iż rozważania zawarte w decyzji organu II instancji pozostają aktualne dla potrzeb tegoż pisma. Na terminie rozprawy skarżący wyjaśnił, iż już po nałożeniu kary pieniężnej wystąpił o wydanie mu Certyfikatu Kompetencji Zawodowych Przewoźników w celu ubiegania się o licencję. W trakcie kontroli zarzucono mu bowiem również brak licencji. Certyfikatu nie otrzymał albowiem wskazano, iż pomoc drogowa – autoholowanie nie jest transportem drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje wydane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę od uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego jak również utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Inspektora Transportu Drogowego naruszają prawo i dlatego też podlegają uchyleniu. Ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym w art. 1 ust. 1 określa jakiego rodzaju transport drogowy i przewozy drogowe objęte są regulacjami zawartymi w ustawie. Aby więc mogła mieć ona zastosowanie należy stwierdzić, czy podejmowany jest taki rodzaj działalności, o którym mowa w powyższym artykule. Dopiero w dalszej kolejności mają zastosowanie wyłączenia wskazane w art. 3 ustawy. Art. 1 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy stanowi, iż ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy obwiązani są m.in. do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych (art. 42 ust. 1 ustawy). Mając na uwadze powyższe uregulowania uznać należy, iż obowiązek określony w art. 42 ust. 1 ustawy obciąża jedynie przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób lub rzeczy. Każdorazowo zatem należy, w trakcie kontroli czy też postępowania wyjaśniającego, ustalić czy tego typu działalność jest prowadzona. W przedmiotowej sprawie, jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, R. Z. może wykonywać działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego transportu osobowego, pomocy drogowej i auto-holowania. Wpis ten nie obejmuje działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego – przewozu rzeczy. Stwierdzić należy, iż skarżący obowiązany jest wykonywać zgodnie z wymogami ustawy o transporcie drogowym jedynie transport drogowy w zakresie przewozu osób. Skoro bowiem nie prowadzi, zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej przewozu rzeczy to nie wykonuje w tym zakresie krajowego transportu drogowego. Organy administracji publicznej zarówno I jak i II instancji okoliczność tę pominęły i nie dokonały analizy przedłożonego na ich żądanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i 77§ 1 k.p.a. Konsekwencją powyższego jest brak obowiązku uiszczania przez R. Z. opłat drogowych, gdyż obowiązek ten obciąża jedynie przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy. Skarżący nie dokonując zarobkowego przewozu osób, transportu drogowego nie wykonywał. W ocenie Sądu nie zachodziła zatem potrzeba sięgania do wyłączeń zawartych w art. 3 ustawy, albowiem dotyczą one jedynie przewozów objętych działaniem tego aktu prawnego. Uznać zatem należy, że nałożenie kary pieniężnej nastąpiło przy braku przesłanek do takiego obciążenia. W niniejszej sprawie znamienne jest to, iż skarżący dołożył wszelkiej staranności, aby ustalić zakres swoich obowiązków jako przedsiębiorcy. Z uzyskiwanych z oficjalnych źródeł informacji wynikało, iż nie ciążą na nim obowiązki wynikające z ustawy o transporcie drogowym. Już po kontroli podjął działania w celu uzyskania licencji, która jest niezbędna przy wykonywaniu transportu drogowego (art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Aby taki dokument uzyskać osoba zarządzająca w przedsiębiorstwie transportem drogowym (w rozpatrywanej sprawie skarżący) musi legitymować się certyfikatem kompetencji zawodowych, który stanowi dowód kompetencji zawodowych niezbędnych do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy. Instytucja właściwa do wydania takiego dokumentu, do której zwrócił się skarżący, zwróciła jego wniosek ze wskazaniem, iż pomoc drogowa – autoholowanie to nie to samo, co transport drogowy i że aby uzyskać certyfikat, należy przedstawić faktury za wykonywanie usług transportowych. Skarżący takowych nie wykonuje, w konsekwencji czego nie może uzyskać certyfikatu kompetencji zawodowych i co jest z tym związane licencji. Skoro zatem w świetle obowiązujących przepisów prawa brak jest możliwości wydania licencji wobec niewypełnienia przesłanek do uznania prowadzonej działalności gospodarczej jako transportu drogowego, to nie można wymagać, aby ten sam przedsiębiorca był zobligowany do ponoszenia opłat drogowych obciążających właśnie przedsiębiorców prowadzących tego typu transport. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uchylił na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję którą utrzymywała ona w mocy. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd wydał na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a.