II SA/Po 1660/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym; I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A.W. od Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. dnia [...] wydał postanowienie nr [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego. Jako zobowiązanego wskazano skarżącą E. S. . Uzasadniając wskazano, że postanowiono zlecić wykonanie obowiązku przywrócenia samowolnie rozbudowanego budynku garażowo-gospodarczego w P. przy ul. [...] do zgodności z warunkami wydanego pozwolenia nr [...] z dnia [...] na dokończenie tego budynku, objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] 2000r., na koszt i niebezpieczeństwo skarżącej oraz zobowiązano skarżącą do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego w kwocie [...] zł w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wyjaśniono, że kwota zaliczki została obliczona w kosztorysie nr [...] z dnia 14 kwietnia 2003r. (brak dowodu doręczenia). Dnia 29 kwietnia 2003r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2003r., doręczone 22 kwietnia 2003r. Skarżąca zarzuciła, iż wydając postanowienie, organ pierwszej instancji nie zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2002r., sygn. akt II SA/Po 3054/01. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając wskazano, że wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu odnosiły się przede wszystkim do poprawności pouczenia o możliwości wzruszenia postanowienia. Podkreślono jednak, że Sąd wskazał, iż organ ma prawo wyboru – w jego przekonaniu – bardziej skutecznego środka egzekucyjnego. Podkreślono, że wszystkie zarzuty skarżącej sprowadzają się do kwestionowania legalności orzeczenia będącego podstawą egzekucji i wskazano, że NSA w wyrokach z 11 grudnia 1998r., sygn. akt II SA/Po 148/98, jak i z 24 stycznia 2002r., sygn. akt II SA/Po 3054/01 stwierdził, iż działające jako egzekucyjne organy nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i zarzuty te nie mogą być uwzględnione. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie wykonał zaleceń wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2002r., sygn. akt II SA/Po 3054/01. Ponadto skarżąca wniosła "o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Prezydenta M. P. ...oraz wszystkich decyzji wydanych przez Wojewódzki i Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego ... dotyczących rozbiórki schodów gospodarczych i schodów piwnicznych ..." Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Środek egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym – jakim jest nakaz przywrócenia samowolnie rozbudowanego budynku garażowo-gospodarczego do zgodności z warunkami wydanego pozwolenia – wymienione są w art. 116 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968). Cytowany przepis nie przesądza, które z wymienionych środków należy zastosować, ale zgodnie z dyrektywą interpretacyjną zawarta w art. 7 § 2 cytowanej wyżej ustawy, organ egzekucyjny stosuje środek, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a mając do dyspozycji kilka środków egzekucyjnych – środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Celem środków egzekucji administracyjnej jest skłonienie zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. Na skarżącą była już nakładana grzywna w celu przymuszenia, ale środek ten okazał się bezskuteczny. Organ miał więc powód do zastosowania innego – w jego przekonaniu skuteczniejszego – środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 128 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, zobowiązanemu który sprzeciwia się zastosowaniu wykonania zastępczego przysługują dwa rodzaje środków: zażalenie i zarzuty. Podstawy zarzutów określa art. 33 ustawy, a jeśli chodzi o zażalenie ustawa nie wymienia żadnych podstaw. Skarżąca skorzystała w toku postępowania egzekucyjnego z prawa do wniesienia zarzutów opartych o punkty 1, 3 i 4 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., po rozpatrzeniu zarzutów skarżącej, zarzuty te odrzucił. Skarżąca pouczona o przysługującym jej zażaleniu, nie odwołała się od w/w postanowienia. Skoro zarzuty skarżącej zostały już rozpoznane, to trafnie organy egzekucyjne potraktowały pismo skarżącej z dnia 25 kwietnia 2003r. jako zażalenie na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2003r. o zastosowaniu wykonania zastępczego (zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu). Jak już wyżej wskazano podstawy zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego nie zostały określone, rozumiane są na ogół wąsko, na pewno jednak można zażalenie skierować przeciwko wysokości zaliczki. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, podnoszone w zażaleniu przez skarżącą zastrzeżenia sprowadzały się do kwestionowania legalności decyzji będącej podstawą egzekucji. Tymczasem w myśl art. 29 § 1, zd. 2, cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, działające jako organ egzekucyjny organy administracji nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym niedopuszczalne jest badanie legalności tytułu wykonawczego. Konsekwencją tego stanowiska jest także brak legitymacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do oceny słuszności tego tytułu, przy okazji sprawowanej przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia (art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tej sytuacji zarzuty skarżącej dotyczące legalności tytułu wykonawczego zawarte w skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nie mogły być przedmiotem badania Sądu. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, organy administracji zastosowały się do wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2002r., prawidłowo stosując art. 128 § 4 ustawy o postępowaniu administracyjnym. Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia prawa materialnego i procesowego i stąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 250 wyżej cytowanej ustawy oraz § 18 ust. 1c, § 19, § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MarK