II OZ 655/05

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-07-29

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o udzielenie prawa pomocy zachodzi obowiązek składania odpisów pism procesowych dla stron postępowania głównego?
Ratio decidendi
W postępowaniu o udzielenie prawa pomocy nie zachodzi obowiązek składania odpisów pism procesowych dla stron postępowania głównego, ponieważ jest to odrębne postępowanie incydentalne, którego stroną jest wyłącznie wnioskodawca. Żądanie takich odpisów narusza art. 47 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
E. S. złożył skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił jego skargę, a następnie postanowieniem referendarza przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając zwolnienia od kosztów. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia, który został odrzucony przez WSA z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (nie dostarczenia odpisów). Następnie skarżący złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu, które również zostało odrzucone przez WSA z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (nie dostarczenia odpisów). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia skarżącego na postanowienia WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2005 r. oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2005 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. od postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 1. z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 365/04 w zakresie odrzucenia zażalenia 2. z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 365/04 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 marca 2004 r., Nr. RR-AB. II/MM/7111-497/03 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. II SA/Gd 365/04 z dnia 17 maja 2005 r. 2. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. II SA/Gd 365/04 z dnia 10 stycznia 2005 r. E. S. złożył skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Została ona odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2004r, sygn. akt II S.A./ Gd 365/04. W dniu 28 lipca 2004r skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś na urzędowym formularzu wniósł go w dniu 12 października 2004r. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2004r sygn. akt II S.A. /Gd 365/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w osobie referendarza przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata, odmówił zaś w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Doręczono je E. S. w dniu 26 listopada 2004r. Skarżący złożył w dniu 2 grudnia 2004r sprzeciw od tego postanowienia. Został wówczas wezwany pismem z dnia 17 grudnia 2004 r. doręczonym 23 grudnia 2004r, do dostarczenia 32 odpisów sprzeciwu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia środka prawnego. W piśmie zakwestionował wskazany obowiązek złożenia odpisów. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie zastosował się do wezwania z dnia 17 grudnia 2004 r. i nie uzupełnił braków formalnych we wskazanym terminie. Stąd na podstawie art. 259 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucono sprzeciw. Postanowienie to doręczono w dniu 12 stycznia 2005 r. E. S. złożył na to postanowienie w dniu 18 stycznia 2005r zażalenie. Powołał się w nim na ustawę o ochronie danych osobowych, podkreślił, iż w ten sposób żąda się od niego upublicznienia dochodów i stanu konta bankowego. Został wówczas wezwany zarządzeniem doręczonym 7 lutego 2002r do nadesłania 32 odpisów zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ponownie zakwestionował obowiązek dostarczenia odpisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 maja 2005r wydanym na podstawie art.47 § l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 10 stycznia 2005r. Doręczono je skarżącemu w dniu 20 maja 2005r. Wówczas E. S. zaskarżył w drodze zażalenia w dniu 25 maja 2005r. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2005r. . Zarzucił mu łamanie ustawy o ochronie danych osobowych przez upublicznianie dochodów wnioskodawcy i wniósł o jego uchylenie. Podkreślił, że działanie sądu bezzasadnie przedłuża postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wezwał wówczas skarżącego zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2005r do przesłania 31 odpisów zażalenia, a następnie przedłożył akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył że: Po pierwsze należy stwierdzić, że uzasadnione jest zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2005r. W świetle art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie budzi co prawda wątpliwości, iż w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych sąd odrzuca dany środek prawny. W świetle przedstawionych akt nie budzi też wątpliwości fakt skierowania do skarżącego wezwania do uzupełnienia braków pod rygorem odrzucenia środka i zignorowanie przez niego tego wezwania, Wymaga także podkreślenia, że wspomniany środek prawny został przez skarżącego wniesiony w terminie. Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodziła jednak konieczność uzupełnienia braków formalnych. Zgodnie z art. 47 § 1 powoływanej ustawy pisma procesowe należy doręczać wraz z jego odpisami dla pozostałych stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił jednak, iż postępowanie w sprawach pomocy jest rodzajem postępowania incydentalnego, różniącego się od postępowania prowadzonego w sprawie. Jest ono co prawda z nim powiązane, gdyż ma umożliwiać stronie prawo do sądu. Inny jest jednak jego cel i zakres. Stroną postępowania w sprawie udzielenia prawa pomocy jest osoba wnioskująca o jego udzielenie, a nie strony postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Podkreślić zresztą należy, że wniosek o udzielenie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu w jednym egzemplarzu, bez odpisów dla pozostałych stron, mimo iż wniosek na formularzu stanowi pismo procesowe strony. Dlatego, zdaniem Sądu nie zachodzi konieczność składania innych pism procesowych w toku postępowania dotyczącego prawa pomocy, w szczególności środków prawnych, z odpisami dla osób nie będących stronami tego szczególnego postępowania. Żądanie od wnioskodawcy doręczenia takich odpisów naruszało art. 47 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd uznając dopuszczalność zażalenia mimo niezastosowania się do wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o nadesłanie odpisów tego pisma Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie z dnia 17 maja 2005 r. narusza art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 74 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też uchylił to postanowienie i uznał za dopuszczalne poprzedzające je zażalenie. Jak wskazuje bowiem J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W-wa 2004 r. s. 275 co do zasady sąd powinien merytorycznie rozstrzygnąć zażalenie. Otwierało to drogę do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie z dnia 10 stycznia 2005 r. odrzucające sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał przy tym dopuszczalność zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu sprzeciwu na podstawie art. 227 § 1 ustawy, zgodnie z którym zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Składając sprzeciw strona nie złożyła jednocześnie w tym piśmie powoływanego wyżej środka co do istoty sprawy. Postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu niewątpliwie dotyczy zaś kosztów sądowych, ponieważ prawo pomocy uregulowane jest w rozdz. 2 odnoszącym się do tych kosztów. Podstawą odrzucenia sprzeciwu był art. 259 § 2 ustawy zgodnie z którym sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym sprzeciw, którego braki formalne nie zostały usunięte w terminie. Naczelny Sąd administracyjny kwestionując konieczność dostarczenia odpisów pism składanych w zakresie prawa pomocy dla stron postępowania prowadzonego w trybie zwykłym i uznając naruszenie art. 47 § 1 prawa o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi uchylił również to postanowienie. Uchylenie przedmiotowych postanowień otwiera drogę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Gdańsku do rozpoznania wniosku o udzielenie prawa pomocy. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 oraz z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło