I OSK 25/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-07-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca zarejestrowaną działalność gospodarczą, która nie została wyrejestrowana, może być uznana za osobę bezrobotną i nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych, nawet jeśli twierdzi, że faktycznie nie prowadziła tej działalności?
Ratio decidendi
Zarejestrowanie działalności gospodarczej, która nie została wyrejestrowana, wyklucza możliwość uznania osoby za bezrobotną i przyznania jej prawa do zasiłku, niezależnie od tego, czy faktycznie prowadziła tę działalność. Ciężar dowodu spoczywa na osobie ubiegającej się o status bezrobotnego, która musi wykazać, że nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia zgłoszenia do ewidencji do dnia wyrejestrowania.
Stan faktyczny
Skarżąca Regina M. została uznana za bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku, jednak po wznowieniu postępowania organy uchyliły tę decyzję, uznając, że skarżąca posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących statusu bezrobotnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Małgorzata Stahl, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Reginy M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Wr 1877/2001 w sprawie ze skargi Reginy M. na decyzję Wojewody D. z dnia 9 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i wygaśnięcia prawa do zasiłku 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Skarbu Państwa (kasa Naczelnego Sądu Administracyjnego) na rzecz adwokata Aleksandry D. – adwokata z urzędu – kwotę 120 /słownie: sto dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 lipca 2004 r. 4/II SA/Wr 1877/01 oddalił skargę Reginy M. na decyzję Wojewody D. z dnia 9 lipca 2001 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Starosty M. z dnia 4 czerwca 2001 r. (...), którą-po wznowieniu postępowania - uchylono decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w M. z dnia 17 czerwca 1999 r. (...), o uznaniu skarżącej za bezrobotną od dnia 18 czerwca 1999 r. i przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku od dnia 25 czerwca 1999 r., jednocześnie orzekając o odmowie uznania za bezrobotną od dnia 18 czerwca 1999 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia 25 czerwca 1999 r. Jak się bowiem okazało, co pierwotnie nie było znane, w 1995 r. skarżąca uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej /handel okrężny artykułami pochodzenia krajowego i zagranicznego - marketing/, który został wykreślony dopiero decyzją Wójta Gminy K. z dnia 16 lutego 2001 r. (...) wobec zawiadomienia skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia tej działalności z dniem 1lutego 2001 r.; obydwa organy uznały zatem, że - w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ - skarżąca nie była bezrobotną w dniu wydawania decyzji przyznającej jej ten status i prawo do zasiłku. Stanowisko organów wznowieniowych podzielił sąd administracyjny wyjaśniając ponadto, że - z powołaniem na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r. I AZP 12/93 /OSNC 1984 nr 3 poz. 63/ oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 16 grudnia 1996 r. OPS 5/96 /ONSA 1997 Nr 2 poz. 47/ - na skarżącej spoczywał ciężar dowodu, iż nie prowadziła działalności pozarolniczej, lecz nie wykazała nawet, aby - jak twierdziła - zaprzestała tej działalności po 31 grudnia 1997 r., i w żadnym razie takiego dowodu nie stanowią zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 15 lipca 2004 r. o wykazanych dochodach w zeznaniach podatkowych za lata 1999-2001 r., złożone przez skarżącą 14 lipca 2004 r. tj. przed wydaniem wyroku, lecz już po zamknięciu rozprawy. W skardze kasacyjnej - sporządzonej i wniesionej przez adwokata ustanowionego z urzędu - Regina M. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu "polegającą na przyjęciu, że skarżąca utraciła status bezrobotnej albowiem w okresie, w którym została uznana za bezrobotną z przyznaniem prawa do zasiłku, posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano właśnie uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r. III AZP 12/93 podnosząc, że prowadzenie działalności gospodarczej jest stanem faktycznym i nie może być utożsamiane tylko z samym zgłoszeniem do ewidencji, lecz polega na rzeczywistym realizowaniu tej działalności, podczas gdy skarżąca wykazała, iż - zaświadczeniami Urzędu Skarbowego - w okresie pobierania zasiłku nie prowadziła działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotnym jest osoba, która - poza innymi warunkami - nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, zatem w całym okresie objętym ewidencją, natomiast skarżąca działalność tę podjęła i prowadziła w każdym razie od 1995 do 1997 r., oraz zawiadomiła organ ewidencyjny o zaprzestaniu działalności z dniem 1 lutego 2001 r. W świetle powołanego przepisu nie ma znaczenia prawnego, że skarżąca zaprzestała działalności gospodarczej, gdyż statusu bezrobotnego nie traci ten, kto wprawdzie zgłosił działalność, lecz jej nie podjął i wyrejestrował, skarżąca zaś nawet nie wyrejestrowała działalności gospodarczej do dnia uznania za bezrobotną. Uchwała Sądu Najwyższego oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. OPS 5/96, dotyczy właśnie osoby, która w ogóle nie podjęła działalności gospodarczej, nie odnosi się więc do sytuacji, w jakiej pozostawała skarżąca. Ponadto - aby poruszyć jeszcze inny aspekt - dostarczone przez skarżącą dopiero po zamknięciu rozprawy zaświadczenia dowodzą tylko, jaki wykazała dochód, lecz nie podają źródła dochodu, stąd nie mogą stanowić dowodu, że działalność gospodarcza nie była prowadzona. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło