II SA/Wa 2461/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Wojciech Berezowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przyznawanego szczególnym trybie oddala skargę Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił przyznania A. K. renty specjalnej. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż świadczenie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych może być przyznane tylko osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie inne okoliczności wskazują na jej szczególny charakter. Jednak zdaniem organu z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów takie szczególne okoliczności nie występują. A. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Przepis ten nie określa warunków, jakie powinny być spełnione, aby uzasadnione było przyznanie świadczenia. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie renty socjalnej brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przyznania świadczenia. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie wystąpią inne okoliczności wskazujące na jej szczególny charakter. Z akt sprawy wynika, że A. K. urodziła się w 1945 roku. Wniosek o przyznanie renty specjalnej motywowała następująco. Pracę podjęła już w wieku 16 lat i pracowała nieprzerwanie do 1988 r., kiedy to zachorowała i przeszła na rentę. Renta jest niska, wynosi 398 zł., tak wiec nie starcza to na utrzymanie, same opłaty wynoszą w przypadku skarżącej 411 zł. Dziesięć lat temu zmarł tragicznie jej mąż – działacz LOK i zasłużony dla [...]. Skarżąca została odznaczona srebrną oraz złotą odznaką Brygady [...]. Analizując powyższe okoliczności sprawy organ stwierdził, że brak jest możliwości przyznania A. K. renty specjalnej na zasadach określonych w art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ wskazał na uznaniowy charakter tego świadczenia. W ocenie Prezesa Rady Ministrów brak jest w niniejszej sprawie takiego rodzaju szczególnego charakteru, który uzasadniałby przyznanie wnioskowanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazywała na trudną sytuację materialną i długoletnią nieprzerwaną pracę. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreślając uznaniowy charakter świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 par 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przywołana wyżej zasada oznacza, że sąd administracyjny nie przyznaje dochodzonego świadczenia, a jedynie dokonuje kontroli decyzji administracyjnej pod kątem jej zgodności z prawem, czy organ dochował stosownej procedury przy podejmowaniu danej decyzji oraz czy rozważył wszystkie istotne okoliczności sprawy. Przyznanie, czy też odmowa przyznania dochodzonego przez skarżącego świadczenia ma charakter decyzji uznaniowej. Nie znaczy to, że decyzja taka może być dowolna. Organ musi uzasadnić swoje preferencje i zasady jakimi się kierował wydając decyzję. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy podejmując daną decyzję organ nie tylko właściwie zastosował przepisy prawa, ale także wyczerpująco uzasadnił przyczyny wydania decyzji. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten nie określa przesłanek przyznania świadczenia, decyzja w tej sprawie, podejmowana przez Prezesa Rady Ministrów, ma charakter uznaniowy. Organ każdorazowo ma przedstawić przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się przy podjęciu takiej decyzji. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że zbadał wszystkie okoliczności sprawy: sytuację bytową i szczególne okoliczności wskazane przez skarżącego, uzasadniające w ocenie skarżącego przyznanie świadczenia. Zagadnienie zakwalifikowania danego przypadku jako posiadającego przymiot szczególnego charakteru zależy od wyłącznego uznania. Mogą to być zarówno wybitne zasługi w danych dziedzinach (nauka, sport, działalność artystyczna, działalność społeczna itp.) jak również nadzwyczajne, szczególne zdarzenie losowe. W przedmiotowej sprawie wyżej wspomniane okoliczności nie występują. Organ wyjaśnił w sposób przekonywujący powody podjęcia przez niego decyzji odmownej w tym zakresie oraz wskazał także na zebrany materiał dowodowy jako podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z dyspozycją art. 82 ust. 2 powyższej ustawy, Prezes Rady Ministrów corocznie przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej informację o przyznanych świadczeniach szczególnych. Tak wiec poza kontrolą sądowo-administracyjną, mamy tu do czynienia z kontrolą parlamentarną, także wymagającą wskazania jakimi preferencjami kierowano się przyznając świadczenia w danym okresie. W ocenie Sądu, mając na uwadze wskazane na wstępie kryteria kontroli, decyzja jest prawidłowo uzasadniona i organ nie podjął jej w sposób dowolny. Także przeprowadzone postępowanie administracyjne nie zawiera błędów, które sankcjonowałby jej uchyleniem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.