II SA/Kr 301/03
WyrokWSA w Krakowie2005-07-26
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Dorota Dąbek, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt, że osoby wymeldowywane nie dochodziły ochrony posiadania spornego lokalu na drodze cywilnej, pomimo jego opuszczenia wbrew ich woli, stanowi wystarczającą przesłankę do orzeczenia wymeldowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli osoby zostały usunięte z lokalu wbrew ich woli, brak podjęcia przez nie kroków prawnych w celu odzyskania dostępu do lokalu i zamieszkania w nim, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania opuszczenia mieszkania za trwałe i dobrowolne. W związku z tym, organy administracyjne były zobowiązane do wydania decyzji o wymeldowaniu, a spory cywilnoprawne nie stanowią przeszkody do wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu P. B. wraz z synami G. i K. z lokalu mieszkalnego. Skarżący twierdzili, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a w późniejszym okresie dochodzili ochrony posiadania na drodze cywilnej. Organy administracyjne ustaliły, że osoby te nie zamieszkują w lokalu od 1996 r. i nie podjęły kroków prawnych w celu odzyskania dostępu do niego, co uznały za podstawę do wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2005 r sprawy ze skarg P. B., G. B. i K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 stycznia 2003 r Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania skargi oddala
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wymeldowania P. B. z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości [...] nr [...] , Gmina [...].
W uzasadnieniu podano, że P. B. został w tym budynku zameldowany na pobyt stały w dniu [...] listopada 1984 r. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 1997 r. stwierdził nabycie przez P. B. spadku po ojcu T. B.. W ten sposób P. B.- stał się współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej położonej w miejscowości [...] nr [...] w [...] częściach. P. B. posiada więc samoistne uprawnienie do przebywania we wspomnianym budynku.
W dalszej części organ administracyjny stwierdził, że P. B. nie zamieszkuje w tym budynku, co sam potwierdził. Jednakże wydając decyzję w roku 2001 Wojewoda [...] stwierdził, że nie jest dopuszczalne wymeldowanie P. B., mimo nie zamieszkiwania w spornym domu.
W dniu [...] sierpnia 2002 r. S. B. zażądał od Wójta Gminy [...] wymeldowania zarówno P. B., jak i jego synów G. i K.. Osoby wskazane we wniosku nie zamieszkują w domu nr [...] w [...] od 1981 r., gdy P. B. przeprowadził się do swej Żony Wnioskodawca powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2002 r. Postępowanie zostało wszczęte 12 sierpnia 2002 r.
P. B. skierował do Wójta Gminy pismo, w którym wyraził swą opinię, że nadal brak przesłanek do jego wymeldowania. Powołał się zarówno na swój tytuł prawny do nieruchomości, jak i ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., co czyni niedopuszczalnym prowadzenie postępowania i ponowne wydawanie decyzji w tej samej sprawie.
W kolejnym piśmie z dnia [...] września 2002 r., P. B. oraz G. B. i K. B. poinformowali organ administracyjny, że z budynku nr [...] w [...] zostali w 1996 r. usunięci siłą przez S. B.. Przed Sądem powszechnym toczy się postępowanie z powództwa tych trzech osób o dopuszczenie ich do współposiadania nieruchomości nr [...] w [...] , Gmina [...] .
Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2002 r., [...] oddalone zostało powództwo P. B. o dopuszczenie go do współposiadania nieruchomości nr [...] w [...] , Gmina v . W tym czasie wyrok nie był prawomocny i P. B. wniósł apelację od tego orzeczenia. Nie został natomiast rozpatrzony pozew P. B. przeciwko S. B. o eksmisję z tego budynku.
W aktach znajduje się protokół rozprawy administracyjnej, w czasie której P. B., jego siostra B. S. oraz A. S. oświadczyli, że w 1996 r. rzeczy P. B. zostały samowolnie usunięte ze spornego budynku, a próba dobrowolnego ponownego wprowadzenia nie powiodła się. Natomiast S. B. i jego matka T. B. oświadczyli w odrębnych pismach skierowanych do organu administracyjnego, że P. B. dobrowolnie wyprowadził się już w 1981 r. po zawarciu związku małżeńskiego i od tego czasu w tym budynku nie zamieszkuje. W 1999 r. P. B. próbował wedrzeć się do budynku, co jednak zostało udaremnione.
Wydając w dniu [...] listopada 2002 r. decyzję w I instancji Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu P. B. wraz ze synami K. B. i G. B. z budynku nr [...] w miejscowości [...] , Gmina [...] . Jako podstawę prawną powołano art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (jedn.tekst Dz.U.2001, nr 87, poz.960 ze zm.) i art.104 K.p.a. Przesłanką rozstrzygnięcia było ustalenie, że osoby objęte wymeldowaniem od 1996 r. nie zamieszkują w spornym lokalu. P. B. nie występował do Sądu cywilnego z żądaniem ochrony swego naruszonego posiadania wspomnianej nieruchomości, co uzasadnia wniosek o dobrowolnym charakterze opuszczenia nieruchomości. Ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego uczynił zameldowanie niezależne od tytułu prawnego, więc organ administracyjny uznał wniosek o wymeldowanie zasługujący na uwzględnienie.
Wojewoda [...] utrzymał decyzję organu I instancji w analogiczny sposób relacjonując wyniki postępowania dowodowego i w podobny sposób formułując przesłanki swego rozstrzygnięcia. W decyzji podano, że podstawą decyzji jest art.15 ust.2 i art.50 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (jedn.tekst Dz.U.2001, nr 87, poz.960 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skargach do sądu administracyjnego skarżący domagają się uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia 7 stycznia 2003 r. Opuszczenie budynku nr [...] w miejscowości [...] nie było dobrowolne, a w następnych latach skarżący dążyli do uzyskania ochrony swego posiadania w postępowaniu przed sądem cywilnym.
Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Ponieważ od kilku już lat strony nie mieszkają w budynku nr [...] w miejscowości [...] więc należało dokonać wymeldowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Nie ulega wątpliwości, że decyzją z dnia [...] października 2001 r. nie byli objęci synowie P. B., tj. G. B. i K. B.. W stosunku do tych stron sprawa była załatwiana po raz pierwszy.
Również w odniesieniu do P. B. nie miało miejsca orzekanie ponownie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną przy niezmienionym stanie prawnym i faktycznym. Organy administracyjne w decyzjach I i II instancji, objętych kontrolą Sądu, poczyniły nowe ustalenia faktyczne, odnotowując, że wymeldowane osoby nie poszukiwały w postępowaniu cywilnym ochrony swych praw w zakresie dostępu do spornego lokalu. Jeżeli nawet prawdą jest, że skarżący zostali z lokalu usunięci w 1996 r. wbrew swej woli, to rozstrzygające znaczenie dla sprawy ma fakt, że od tego czasu nie wykorzystali środków prawnych, które pozwoliłyby im odzyskać dostęp do lokalu i zamieszkanie w nim. W świetle utrwalonego orzecznictwa uważać należy, dla celów wykładni art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (jedn.tekst Dz.U.2001, nr 87, poz.960 ze zm.), że zainteresowani opuścili mieszkanie trwale i dobrowolnie, a to zobowiązywało właściwe organy do wydania decyzji o wymeldowaniu tych osób.
Celem ewidencji jest rejestrowanie faktycznego miejsca zamieszkiwania każdej osoby. Zgodnie z powołanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego faktyczne opuszczenie mieszkania jest wystarczającą przesłanka wymeldowania, a ewentualne roszczenia i spory o charakterze cywilnoprawnym nie stanowią przeszkody wymeldowania. Niespornym jest, że strony nie zamieszkują w spornym lokalu od 1996 r. i dlatego wydając decyzję w 2003 r. należało już doprowadzić do skorygowania ewidencji meldunkowej poprzez odnotowanie, iż P. B. wraz z synami G. i K. nie zamieszkują w budynku nr [...] w [...] , gmina [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło