VI SA/Wa 189/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Mariusz Mamczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2005r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego oddala skargę. Prezes Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] września 2004 roku nr [...] zwolnił pana B. S. z funkcji biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa pracy i ergonomii i skreślił go z listy biegłych sądowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał § 6 pkt 1 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych /Dz.U. nr 18, poz. 112 z póz. zm./. Podstawę faktyczną stanowiło popełnienie przez niego przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. polegającego na kierowaniu w dniu [...] lutego 2004r. samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości (1,8 promila alkoholu we krwi) i z tytułu uznania go przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie [...] winnym został skazany prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2004r. na karę grzywny. Prezes Sądu Okręgowego w [...] podniósł, że zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, biegły sądowy musi dawać rękojmię należytego wykonania obowiązków, czyli powinien mieć nieposzlakowaną opinię. Popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k., skazanie prawomocnym wyrokiem sądu – dyskredytuje go jako osobę zaufania publicznego i należało uznać, iż nie daje on rękojmi do należytego wykonywania obowiązków biegłego, czyli utracił warunki dalszego pełnienia tej funkcji. Od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] pan B. S. odwołał się do Ministra Sprawiedliwości. Zgodził się z jego wykładnią pojęcia rękojmi. Podniósł jednakże, iż jego zdaniem popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. nie dyskredytuje go jako osobę zaufania publicznego. Skutki zdarzenia nie przyniosły bowiem szkody osobom trzecim, nie był to wypadek drogowy, a jedynie rutynowa kontrola drogowa na ulicy, na której mieszka, w godzinach nocnych, przy braku ruchu drogowego. Ponadto w sprawie karnej dobrowolnie poddał się karze, poinformował Prezesa Sądu o zaistniałym zdarzeniu, a mimo to organ ten podejmując decyzję nie uwzględnił jego dotychczasowego dorobku jako biegłego, już drugą kadencję. Praca w takim charakterze daje mu satysfakcję, tym bardziej, że stanowi także źródło utrzymania obok świadczenia przedemerytalnego, które pobiera. Po rozpoznaniu odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Podzielił argumentację Prezesa Sądu Okręgowego w zakresie oceny zaistniałego zdarzenia, będącego przyczyną zwolnienia z funkcji biegłego. Podkreślił, iż biegły jest organem pomocniczym sądu w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Sporządzona przez niego opinia stanowi dowód w postępowaniu przed sądami oraz innymi władzami organami wymiaru sprawiedliwości. Powołał się na tezy konkretnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie Sąd ten wywodził, iż od biegłego sądowego wymaga się nie tylko niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji zawodowych, ale także zaufania publicznego, sumienności i bezstronności. Wizerunek ten potwierdza swoim autorytetem prezes sądu okręgowego, przy którym biegły jest ustanowiony. Nie sposób uznać, że przymioty osoby zaufania publicznego, a więc dające rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego posiada osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za naruszenie z jego winy zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, obecnie mająca swoim autorytetem - jako biegły - ręczyć o przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa w dziedzinie dla jakiej została ustanowiona. Wskazane okoliczności przemawiające na korzyść mogły jedynie mieć wpływ na wysokość kary orzeczonej przez sąd w sprawie karnej, ale nie na zaufanie Prezesa Sądu Okręgowego, który z uwagi na popełnione przestępstwo i karalność nie może nadal potwierdzać swoim autorytetem rzetelności takiej osoby jako biegłego. Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Pan B. S. wnosząc o jej uchylenie jako niesłusznej. W uzasadnieniu podniósł, że zgadza się z cytowaną tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, że osoba biegłego nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej. Uważał jednak, że Minister Sprawiedliwości nie dopatrzył się nieuwzględnienia jego dorobku jako biegłego pierwszej kadencji i ograniczył się w ocenie jedynie do warunków formalnych, nie uwzględniając innych zasadniczych okoliczności przemawiających na jego korzyść. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Ponowił argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji, iż przyczyną zwolnienia skarżącego z funkcji biegłego i skreślenie z listy była utrata warunków do pełnienia tej funkcji spowodowana utratą rękojmi do należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r., poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy w niej wskazane: § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112). W świetle § 6 ust. 1 pkt 2 prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli utracił on warunki do pełnienia tej funkcji, albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada. Jednym z zasadniczych warunków, których spełnienie jest wymagane do ustanowienia biegłym, jest w myśl § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia przymiot rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" było wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie (por. wyrok NSA z dnia 11. 01. 1993 r. sygn. akt II SA 390/92). Osoba biegłego sądowego nie może więc nasuwać jakichkolwiek podejrzeń, co do stronniczości, nierzetelności czy braku obiektywizmu. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż skazanie biegłego prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa uprawnia do przyjęcia, że nie spełnia on podstawowego warunku do wykonywania tej funkcji - rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Nie może być bowiem obojętne dla oceny rękojmi należytego wykonywania obowiązków popełnienie z jego winy przestępstwa polegającego na naruszeniu zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skarżący nie kwestionował ustaleń dokonanych przez organy administracyjne. Nie przedstawił przede wszystkim konkretnych zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego przez te organy, a tylko w przypadku stwierdzenia takich naruszeń, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie byłaby możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że podnoszone przez skarżącego korzystne okoliczności związane z dotychczasowym dorobkiem jako biegłego pierwszej kadencji, osiągnięcia zawodowe, pozytywna opinia w miejscu zamieszkania, działalność społeczna czy powiadomienie Prezesa Sądu Okręgowego o zdarzeniu – nie mogły mieć wpływu na ocenę rękojmi, bowiem nieposzlakowana opinia jest warunkiem formalnym niezbędnym do pełnienia tej funkcji. Stąd należało podzielić wywody zawarte w zaskarżonej decyzji co do tego, że podnoszone przez stronę "korzystne" okoliczności mogły mieć wpływ jedynie na wymiar kary w sprawie karnej, nie mając znaczenia dla prawidłowej oceny co do utraty rękojmi należytego wykonywania funkcji biegłego. Pogląd ten znalazł w pełni uzasadnienie w cytowanym przez organ w odpowiedzi na skargę wyroku NSA z dnia 25 października 1999r. sygn. II SA 1680/99, zawierającym w uzasadnieniu tezę, iż sam fakt uznania winnym popełnienia przestępstwa był wystarczający do uznania, że skarżący w chwili obecnej nie spełnia warunku z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112). Ubocznie należy zauważyć, iż instytucja "rękojmi" jako warunku do wykonywania określonych zawodów i funkcji wydaje się skarżącemu nie do końca zrozumiała, skoro bagatelizuje ciężar gatunkowy przestępstwa jakim jest jazda samochodem w stanie nietrzeźwości przez to, że zostało ujawnione w warunkach rutynowej kontroli drogowej, a nie w sytuacji wypadku drogowego. W jego bowiem ocenie, popełnienie tego rodzaju przestępstwa nie dyskredytuje go jako osoby zaufania publicznego. Sąd nie podzielił tego rodzaju argumentacji, zawartej w odwołaniu i rozumowania, które mogłoby wskazywać – wbrew jednoznacznej kwalifikacji kodeksu karnego - na istnienie pewnego przyzwolenia społecznego na popełnianie przestępstwa kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Przyzwolenia, które nie pociągałoby za sobą utraty zaufania publicznego, utraty przymiotu sumienności i rzetelności, nieposzlakowanej opinii, czyli cech niezbędnych autorytetowi biegłego jako organu pomocniczego sądu. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.